เป็นกันไหม? ได้กลิ่นเหม็นทำไมต้องหันมอง แต่พอได้กลิ่นหอมกลับเดินผ่านเฉย ๆ เรามีคำตอบ ไปอ่านกัน
ได้กลิ่นเหม็นทำไมต้องหันมอง แต่พอได้กลิ่นหอมกลับเดินผ่านเฉย ๆ
เคยสังเกตตัวเองไหม เวลามีกลิ่นหอมของดอกไม้ กลิ่นกาแฟ หรือกลิ่นอาหารลอยมา เรามักสูดหายใจลึก ๆ แล้วเดินต่อเหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น แต่ถ้าเมื่อไหร่ได้กลิ่นเหม็นแปลก ๆ ไม่ว่าจะเป็นกลิ่นท่อ กลิ่นขยะ หรือกลิ่นอะไรที่ไม่คุ้นจมูก เรากลับรีบหันซ้ายหันขวา มองหาต้นตอทันที เหมือนสมองสั่งงานโดยอัตโนมัติ
เอาเข้าจริง เรื่องนี้ไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเรานิสัยชอบยุ่ง แต่เป็นวิธีการทำงานของสมองที่สั่งสมมาตั้งแต่บรรพบุรุษ
นักวิทยาศาสตร์อธิบายว่า ประสาทรับกลิ่นเชื่อมต่อกับสมองส่วนที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์ ความทรงจำ และการเอาตัวรอดโดยตรง กลิ่นเหม็นหลายชนิดเคยเป็นสัญญาณของอาหารเน่าเสีย ซากสัตว์ สิ่งปฏิกูล หรือแหล่งเชื้อโรค ดังนั้นเมื่อจมูกตรวจจับได้ สมองจะรีบประเมินทันทีว่า "อันตรายหรือเปล่า" พร้อมสั่งให้เราหยุด มองหา หรือหลีกเลี่ยงต้นเหตุ
ในทางกลับกัน กลิ่นหอมมักไม่ได้เป็นภัยคุกคาม ถึงแม้จะทำให้รู้สึกดี ผ่อนคลาย หรือกระตุ้นความอยากอาหาร แต่สมองไม่ได้มองว่าเป็นเรื่องเร่งด่วน จึงไม่มีเหตุผลที่จะต้องหันไปตรวจสอบทุกครั้ง นั่นจึงเป็นเหตุผลว่าทำไมหลายคนถึงเดินผ่านร้านเบเกอรี่ที่หอมฟุ้งได้ แต่ถ้าเดินผ่านถังขยะที่ส่งกลิ่นแรงเมื่อไร คอจะหมุนหาต้นตอแทบจะทันที
ที่น่าสนใจคือ พฤติกรรมนี้ไม่ได้เกิดจากกลิ่นเพียงอย่างเดียว แต่ยังสะท้อนสิ่งที่เรียกว่า "อคติต่อสิ่งลบ" หรือ Negativity Bias สมองของมนุษย์ให้ความสำคัญกับข้อมูลด้านลบมากกว่าด้านบวก เพราะการพลาดสัญญาณอันตรายเพียงครั้งเดียวในอดีตอาจหมายถึงการเสียชีวิต ขณะที่การพลาดกลิ่นหอมไม่ได้สร้างผลเสียร้ายแรง
ลองนึกถึงชีวิตประจำวันก็ได้ ข่าวร้ายมักดึงดูดสายตาได้มากกว่าข่าวดี คำวิจารณ์เพียงประโยคเดียวอาจติดอยู่ในหัวทั้งวัน แต่คำชมหลายประโยคกลับถูกลืมอย่างรวดเร็ว กลไกเดียวกันนี้เองกำลังทำงานอยู่ทุกครั้งที่เราหันไปมองเมื่อได้กลิ่นเหม็น
แน่นอนว่าไม่ใช่ทุกคนจะตอบสนองเหมือนกันทั้งหมด บางคนไวต่อกลิ่นมาก บางคนแทบไม่รู้สึกเลย ซึ่งขึ้นอยู่กับพันธุกรรม อายุ สุขภาพ การฝึกฝน รวมถึงประสบการณ์ที่ผ่านมา หากใครเคยมีเหตุการณ์ไม่ดีที่เกี่ยวข้องกับกลิ่นบางชนิด สมองก็จะจดจำและตอบสนองได้รวดเร็วกว่าคนอื่น
ฟังดูเป็นเรื่องเล็ก ๆ แต่ก็ทำให้เห็นว่าสมองของเรายังคงทำงานด้วยหลักการเดียวกับเมื่อหลายหมื่นปีก่อน แม้วันนี้เราไม่ต้องหนีสัตว์นักล่าหรือหาอาหารในป่าแล้ว แต่ระบบเตือนภัยภายในยังคงทำหน้าที่อย่างซื่อสัตย์
ครั้งหน้าถ้าเผลอหันไปมองทันทีเมื่อได้กลิ่นไม่พึงประสงค์ ก็ไม่ต้องแปลกใจ เพราะนั่นอาจไม่ใช่ความอยากรู้อยากเห็น แต่เป็นสัญชาตญาณการเอาตัวรอดที่ยังติดตัวมนุษย์มาจนถึงทุกวันนี้
แหล่งอ้างอิง
-
National Institutes of Health (NIH) : ข้อมูลเกี่ยวกับการรับรู้กลิ่นและการทำงานของระบบประสาทรับกลิ่น
-
Harvard Medical School : บทความเกี่ยวกับการรับกลิ่น ความทรงจำ และสมอง
-
Encyclopaedia Britannica : Olfaction (ระบบการรับกลิ่นของมนุษย์)
Harvard Medical School : บทความเกี่ยวกับการรับกลิ่น ความทรงจำ และสมอง
Encyclopaedia Britannica : Olfaction (ระบบการรับกลิ่นของมนุษย์)
สยองทั้งครอบครัว! 6 ชีวิตเชื่อเทพเข้าสิง ทำพิธีไล่ผีสุดวิปริต จบลงด้วยลูกสาวเสียชีวิต
เด่นเหนือเด่นใต้ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่น 5-4 จัดชุดสองตัวท้ายและสามตัวท้าย
18 มงกุฎ มาจากไหน? ทำไมคำนี้ถึงกลายเป็นคำเรียกพวกมิจฉาชีพ?
"งูก้นขบ" (Red-tailed Pipe Snake): งูตัวเล็กผู้ซ่อนหัวและชูหางสีแดงเพื่อเบี่ยงเบนความสนใจ
ทำไมเนื้อย่างถึงเรียกว่า “เสือร้องไห้”? ชื่อนี้มีที่มาอย่างไร กินมาตั้งนาน เพิ่งรู้ว่าชื่อมีเรื่องเล่าแบบนี้!
เปิด 5 อาชีพที่เคยมีอยู่จริงในไทย แต่ปัจจุบันแทบไม่มีคนทำแล้ว
นกตาทิพย์ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขวงกลมเด่น 3 จัดชุดสองตัวบน 31-33-35-37
"ฮุนเซน" ประกาศกร้าว! จะหยิบเอาประเด็นขัดแย้งชายแดนไปพูดทุกเวทีนานาชาติ..หาก "ไทย" ไม่ตกลงเจรจาปักปันเขตแดน
สลับงานครั้งเดียว กว่าจะกลับมาทำงานเดิมเฉลี่ย 23 นาที งานวิจัยของ Gloria Mark ที่ทุกคนอ้างถึง
แมวสีสวาดสุดโหด! โผล่หน้าบ้านทีไร หมาทั้งซอยเงียบกริบวิ่งหนีกระเจิง 🤣
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
หวยลาวเด็ดวันนี้ 19 พฤศจิกายน 2569 วิเคราะห์เลขเด่น คัด 2 ตัว 3 ตัว พร้อมแนวทางก่อนหวยออก
สลับงานครั้งเดียว กว่าจะกลับมาทำงานเดิมเฉลี่ย 23 นาที งานวิจัยของ Gloria Mark ที่ทุกคนอ้างถึง
แม่น้ำฟิงก์ (Finke River): สายน้ำโบราณกลางทะเลทรายออสเตรเลีย กับเส้นทางที่อาจมีอายุนับร้อยล้านปี
"หลวงพ่อใหญ่" วัดม่วง: พระพุทธรูปองค์มหึมาแห่งอ่างทอง ผู้โดดเด่นท่ามกลางทุ่งนา
ฟูตะ เรดแพนด้าวัย 23 ปีในญี่ปุ่น คว้าสถิติโลกกินเนสส์ เรดแพนด้าที่มีชีวิตอายุยืนที่สุดในกรงเลี้ยง