เหลือบ แมลงวันตัวใหญ่ เปิดความจริงตัวเมียต้องดูดเลือด หลายคนเคยเจอแต่ไม่รู้

เมื่อครู่นี้ ผู้เขียนได้อ่านบทความหนึ่งเกี่ยวกับแมลงชนิดต่าง ๆ ที่พบอยู่ใกล้ตัวในชีวิตประจำวัน แล้วสะดุดใจกับแมลงชนิดหนึ่งที่เชื่อว่าหลายคนอาจเคยพบเห็น โดยเฉพาะคนที่อาศัยอยู่ตามชนบท ใกล้พื้นที่เกษตรกรรม ทุ่งนา ป่า หรือบริเวณที่มีวัว ควาย และสัตว์เลี้ยง

แมลงชนิดนั้นมีชื่อว่า “เหลือบ”

หลายคนอาจจำมันได้จากรูปร่างที่ดูคล้ายแมลงวัน แต่มีขนาดค่อนข้างใหญ่กว่าแมลงวันบ้านที่เราเห็นกันทั่วไป บางตัวบินวนอยู่ใกล้สัตว์ บางตัวเกาะตามร่างกายของวัวหรือควาย และบางครั้งก็เข้ามาใกล้คนจนสร้างความรำคาญไม่น้อย

แต่สิ่งที่น่าสนใจกว่ารูปร่างภายนอกก็คือ เหลือบไม่ได้เป็นเพียงแมลงวันตัวใหญ่ธรรมดา เพราะมันอยู่ในวงศ์ Tabanidae ซึ่งเป็นกลุ่มแมลงวันที่มีความสำคัญทั้งทางการแพทย์และทางสัตวแพทย์ และพฤติกรรมของตัวเมียก็แตกต่างจากตัวผู้อย่างชัดเจน

โดยเฉพาะเรื่อง “เลือด”

เหลือบตัวเมียของหลายชนิดมีพฤติกรรมดูดเลือดจากสัตว์ และบางครั้งก็กัดคนด้วย เหตุผลสำคัญไม่ได้เป็นเพราะมันต้องการเลือดเป็นอาหารประจำวันเหมือนที่หลายคนเข้าใจ แต่เกี่ยวข้องกับการสืบพันธุ์ เพราะเลือดเป็นแหล่งสารอาหารที่ช่วยสนับสนุนการพัฒนาไข่ของตัวเมีย

พูดให้เข้าใจง่าย ๆ ก็คือ เหลือบตัวเมียต้องออกหาเลือดเพื่อช่วยให้วงจรการสืบพันธุ์ดำเนินต่อไป ขณะที่เหลือบตัวผู้ไม่ได้มีพฤติกรรมดูดเลือดแบบเดียวกัน และโดยทั่วไปกินของเหลวจากพืช เช่น น้ำหวานหรือน้ำเลี้ยงจากพืชเป็นอาหาร

นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไม “เหลือบตัวเมีย” จึงเป็นฝ่ายที่คนหรือสัตว์มีโอกาสถูกกัดมากกว่า

เมื่อมองจากภายนอก เหลือบอาจดูคล้ายแมลงวันทั่วไป แต่ในทางอนุกรมวิธานมันเป็นสมาชิกของอันดับ Diptera หรือกลุ่มแมลงวันที่มีปีกสำหรับบินเพียงหนึ่งคู่ ส่วนปีกอีกคู่หนึ่งได้เปลี่ยนรูปไปเป็นอวัยวะขนาดเล็กที่เรียกว่า halteres ซึ่งช่วยเกี่ยวข้องกับการทรงตัวขณะบิน

ดังนั้น คำอธิบายว่าเหลือบเป็นแมลงที่มีปีกหนึ่งคู่จึงถูกต้องในหลักการ เพียงแต่ไม่ได้หมายความว่ามันมีปีกเพียงข้างเดียว แต่หมายถึง “มีปีกสำหรับบินหนึ่งคู่” หรือรวมเป็นสองปีกนั่นเอง

ลักษณะอีกอย่างที่ทำให้เหลือบแตกต่างจากยุงก็คือ วิธีการกินเลือด

ยุงตัวเมียใช้ส่วนปากที่เหมาะกับการเจาะผิวหนังและดูดเลือด ขณะที่เหลือบตัวเมียมีส่วนปากที่มีโครงสร้างแข็งและเหมาะกับการตัดหรือกรีดผิวหนังให้เกิดบาดแผล จากนั้นจึงดูดเลือดที่ไหลออกมา

ด้วยเหตุนี้ คนที่เคยถูกเหลือบกัดจึงมักจำความรู้สึกได้ค่อนข้างแม่น เพราะการกัดของเหลือบอาจทำให้รู้สึกเจ็บมากกว่าการถูกยุงกัด และบริเวณที่ถูกกัดอาจเกิดอาการแดง บวม คัน หรือระคายเคืองตามมา

ที่สำคัญคือ เหลือบไม่ได้บินออกมาหาเลือดแบบไม่มีจุดหมาย แต่มีความสามารถในการตรวจจับสิ่งที่เหมาะสมต่อการเข้าหา โดยเฉพาะสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดใหญ่ซึ่งเป็นแหล่งอาหารที่สำคัญของเหลือบหลายชนิด

จึงไม่น่าแปลกใจที่บริเวณคอกวัว คอกควาย ทุ่งหญ้า หรือพื้นที่ที่มีสัตว์เลี้ยง จึงเป็นสถานที่ที่อาจพบเหลือบได้

และประเทศไทยก็ถือเป็นประเทศที่มีความหลากหลายของเหลือบไม่น้อย

งานวิจัยเกี่ยวกับ Tabanus หรือกลุ่มเหลือบที่เรียกในภาษาอังกฤษว่า horse flies ซึ่งตีพิมพ์ในวารสาร Journal of Asia-Pacific Entomology เมื่อปี 2561 ได้สำรวจเหลือบในพื้นที่หลายภูมิภาคของประเทศไทย โดยเก็บตัวอย่างจากพื้นที่ป่าธรรมชาติ ป่าที่มีการเปลี่ยนแปลง และพื้นที่หมู่บ้าน

ผลการศึกษาครั้งนั้นพบเหลือบเพศเมียทั้งหมด 1,835 ตัว และสามารถจำแนกได้ถึง 45 ชนิดในกลุ่ม Tabanus จากพื้นที่ที่สำรวจ

ที่น่าสนใจคือ การพบเหลือบไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะในป่าเท่านั้น งานศึกษาพบสัดส่วนตัวอย่างที่เก็บได้จากพื้นที่หมู่บ้านสูงที่สุด คิดเป็น 39.13% ขณะที่พื้นที่ป่าธรรมชาติมี 34% และป่าที่มีการเปลี่ยนแปลง 26.87%

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขเหล่านี้ไม่ได้หมายความว่าหมู่บ้านเป็นแหล่งที่มีเหลือบทุกชนิดมากที่สุด เพราะงานวิจัยยังพบว่าความหลากหลายของชนิดเหลือบในพื้นที่ป่าธรรมชาติสูงกว่าพื้นที่ประเภทอื่นด้วย

ข้อมูลตรงนี้ทำให้เห็นภาพว่า เหลือบไม่ได้เป็นแมลงที่อยู่เฉพาะในป่าลึกอย่างที่บางคนอาจเข้าใจ แต่สามารถพบได้ในสภาพแวดล้อมที่มีสัตว์และแหล่งอาศัยเหมาะสม

ในประเทศไทยยังมีการพบเหลือบอีกหลายสกุลและหลายชนิด และการศึกษาชนิดของเหลือบยังคงดำเนินต่อไป เพราะการแยกชนิดของแมลงกลุ่มนี้ไม่ใช่เรื่องง่ายเสมอไป

บางชนิดมีลักษณะภายนอกคล้ายกันมากจนการดูด้วยตาเปล่าอาจไม่เพียงพอ นักวิจัยจึงต้องอาศัยลักษณะทางสัณฐานวิทยาอย่างละเอียด รวมถึงเทคนิคทางพันธุศาสตร์เข้ามาช่วย

เรื่องนี้มีตัวอย่างใหม่จากประเทศไทยที่น่าสนใจมาก

งานวิจัยของนักวิจัยจากคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล ซึ่งตีพิมพ์ในวารสาร Medical and Veterinary Entomology ในปี 2569 ได้ศึกษาตัวอย่างเหลือบเพศเมียจำนวน 3,760 ตัวจากจังหวัดนราธิวาสและพะเยา

นักวิจัยใช้ทั้งการจำแนกจากลักษณะภายนอก การตรวจ DNA barcoding และการวิเคราะห์รูปร่างปีก เพื่อช่วยจำแนกชนิดของเหลือบ

ผลการศึกษาสามารถระบุเหลือบได้ 8 ชนิด และพบ Tabanus tenens ซึ่งงานวิจัยระบุว่าเป็นการบันทึกชนิดใหม่ของเหลือบในประเทศไทยในงานศึกษาดังกล่าว

นอกจากนี้ยังพบชนิดที่อยู่ในกลุ่ม Chrysops และ Tabanus หลายชนิด เช่น Chrysops dispar, Chrysops fasciatus, Tabanus griseilineis, Tabanus minimus และ Tabanus rufiscutellatus รวมถึงชนิดที่ตรวจยืนยันด้วย DNA ได้แก่ Tabanus tenens, Tabanus rubidus และ Tabanus striatus

เรื่องนี้สะท้อนว่า คำว่า “เหลือบ” ที่เราเรียกกันในชีวิตประจำวัน แท้จริงแล้วไม่ได้หมายถึงแมลงเพียงชนิดเดียว แต่เป็นชื่อที่ใช้เรียกแมลงหลายชนิดในกลุ่มเดียวกัน

ดังนั้น หากเห็นเหลือบตัวหนึ่งแล้วบอกว่าเป็นชนิดเดียวกับอีกตัวที่เคยเห็นเมื่อหลายปีก่อน ก็อาจไม่ถูกต้องเสมอไป เพราะแมลงในวงศ์นี้มีความหลากหลายค่อนข้างมาก

และเมื่อพูดถึงเหลือบ สิ่งที่หลายคนมักสงสัยตามมาก็คือ “แล้วมันอันตรายหรือไม่?”

คำตอบต้องอธิบายอย่างระมัดระวัง

เหลือบมีความสำคัญทางการแพทย์และสัตวแพทย์จริง เพราะงานวิจัยจำนวนมากระบุว่าเหลือบบางชนิดสามารถมีบทบาทเป็นพาหะเชิงกลของเชื้อก่อโรคได้ โดยเฉพาะในสัตว์

คำว่า “พาหะเชิงกล” มีความหมายสำคัญ เพราะไม่ได้หมายความว่าเชื้อโรคทุกชนิดจะสามารถเพิ่มจำนวนหรือพัฒนาอยู่ภายในตัวเหลือบเสมอไป แต่ในบางสถานการณ์ เชื้อที่ติดอยู่กับส่วนปากหรือร่างกายของแมลงสามารถถูกนำไปยังสัตว์ตัวอื่นได้เมื่อเหลือบเปลี่ยนไปกัดหรือกินเลือดจากโฮสต์รายใหม่

งานวิจัยในประเทศไทยให้ความสำคัญกับเรื่องนี้ โดยเฉพาะโรค trypanosomosis หรือโรคที่เกิดจากโปรโตซัวในกลุ่ม Trypanosoma ซึ่งมีความสำคัญต่อสัตว์เลี้ยงและสัตว์ป่า

ในประเทศไทยมีการศึกษาความเกี่ยวข้องของเหลือบกับ Trypanosoma evansi ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของโรค surra ในสัตว์หลายชนิด

แต่ตรงนี้ต้องย้ำให้ชัดว่า การที่เหลือบบางชนิดสามารถมีบทบาทในการแพร่เชื้อโรค ไม่ได้หมายความว่าเหลือบทุกตัวมีเชื้อโรค และไม่ได้หมายความว่าคนที่ถูกเหลือบกัดจะต้องติดโรค

สองเรื่องนี้ไม่ควรถูกนำมาปะปนกัน

การจะเกิดการแพร่เชื้อขึ้นจริงต้องมีองค์ประกอบหลายอย่าง ทั้งชนิดของแมลง ชนิดของเชื้อ โฮสต์ที่เป็นแหล่งเชื้อ พฤติกรรมการกัด และสภาพแวดล้อมในพื้นที่นั้น ๆ

เพราะฉะนั้น หากใครถูกเหลือบกัด สิ่งที่ควรทำไม่ใช่การตื่นตระหนกทันทีว่า “ต้องติดโรคแน่นอน” แต่ควรดูแลบาดแผลและสังเกตอาการอย่างเหมาะสม

สิ่งที่พบได้หลังถูกเหลือบกัดคืออาการเจ็บ แดง บวม หรือคันบริเวณที่ถูกกัด เนื่องจากการกัดของเหลือบทำให้เกิดบาดแผลบนผิวหนังและมีปฏิกิริยาต่อสารต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการกินเลือด

บางคนอาจมีปฏิกิริยามากกว่าคนอื่น ขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล หากบริเวณที่ถูกกัดมีอาการบวมมากขึ้นเรื่อย ๆ มีอาการอักเสบ มีหนอง มีไข้ หรือมีอาการแพ้ที่รุนแรง ก็ควรไปพบแพทย์เพื่อประเมินอาการ

ในชีวิตประจำวัน การป้องกันจึงยังเป็นเรื่องสำคัญ โดยเฉพาะคนที่ต้องทำงานกลางแจ้งหรืออยู่ใกล้สัตว์เป็นเวลานาน

การสวมเสื้อผ้าที่ช่วยปกปิดผิวหนัง การใช้สารป้องกันแมลงที่เหมาะสม และการหลีกเลี่ยงบริเวณที่มีเหลือบจำนวนมาก สามารถช่วยลดโอกาสถูกกัดได้

สำหรับผู้เลี้ยงสัตว์ก็เช่นเดียวกัน หากพบเหลือบจำนวนมากบริเวณคอกหรือพื้นที่เลี้ยงสัตว์ การจัดการสภาพแวดล้อมเพื่อลดแหล่งที่เหมาะสมต่อการรวมตัวของแมลง รวมถึงการใช้มาตรการควบคุมแมลงที่เหมาะสมตามคำแนะนำของผู้เชี่ยวชาญด้านปศุสัตว์หรือสัตวแพทย์ ย่อมมีประโยชน์มากกว่าการพยายามกำจัดด้วยวิธีใดวิธีหนึ่งเพียงอย่างเดียว

เพราะเหลือบมีวงจรชีวิตและแหล่งอาศัยที่ซับซ้อน การควบคุมจึงไม่ใช่เรื่องง่าย

นอกจากเรื่องเลือดและการกัดแล้ว ชีวิตของเหลือบเองก็น่าสนใจไม่แพ้กัน

แม้คนส่วนใหญ่จะจดจำเหลือบในฐานะแมลงกัด แต่ในระบบนิเวศ เหลือบก็เป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่อาหารตามธรรมชาติ ตัวเต็มวัยเป็นแมลงที่มีบทบาทในการถ่ายทอดพลังงานภายในระบบนิเวศ ขณะที่ระยะตัวอ่อนก็มีวิถีชีวิตแตกต่างจากตัวเต็มวัยอย่างมาก

นั่นหมายความว่า เหลือบที่เราเห็นบินอยู่ใกล้ตัวไม่ได้เกิดขึ้นมาเพียงเพื่อบินมากัดคนหรือสัตว์เท่านั้น แต่มันเป็นส่วนหนึ่งของวงจรชีวิตที่ดำเนินต่อเนื่องตั้งแต่ระยะไข่ ตัวอ่อน ดักแด้ จนถึงตัวเต็มวัย

เมื่อโตเต็มวัย ตัวเมียของหลายชนิดจึงเริ่มมีบทบาทสำคัญในวงจรการสืบพันธุ์ โดยการหาเลือดเพื่อสนับสนุนการพัฒนาไข่ จากนั้นจึงวางไข่และเริ่มต้นวงจรชีวิตรุ่นต่อไป

นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมธรรมชาติถึงสร้างแมลงที่ดูเหมือนจะสร้างความรำคาญให้มนุษย์ขึ้นมา เพราะพฤติกรรมเหล่านั้นล้วนเชื่อมโยงกับการดำรงชีวิตและการสืบพันธุ์ของมันเอง

และหากย้อนกลับมามองประเทศไทย จะเห็นได้ว่าเรายังมีเรื่องของเหลือบให้ศึกษาอีกมาก

งานวิจัยในปี 2561 ที่สำรวจเหลือบในพื้นที่ต่าง ๆ ของประเทศไทยพบถึง 45 ชนิดในสกุล Tabanus จากตัวอย่างที่เก็บได้ ขณะที่งานวิจัยที่เผยแพร่ในปี 2569 ก็ยังสามารถเพิ่มข้อมูลเกี่ยวกับชนิดและการกระจายตัวของเหลือบในประเทศไทยได้อีก

นักวิจัยยังพบว่าการใช้ DNA barcoding สามารถช่วยแยกชนิดของเหลือบได้ โดยเฉพาะในกรณีที่ลักษณะภายนอกมีความคล้ายคลึงกันมาก

นอกจากนี้ การวิเคราะห์รูปร่างปีกยังถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือเสริมในการจำแนกชนิด และงานวิจัยปี 2569 รายงานว่าวิธีดังกล่าวสามารถแยกกลุ่มเหลือบที่ศึกษาได้ด้วยความแม่นยำโดยรวมสูงในการทดสอบของงานวิจัย

เรื่องเหล่านี้อาจฟังดูเป็นเรื่องไกลตัวสำหรับคนทั่วไป แต่แท้จริงแล้วข้อมูลเกี่ยวกับชนิดและการกระจายตัวของเหลือบมีความสำคัญ เพราะหากนักวิทยาศาสตร์รู้ว่าเหลือบชนิดใดพบในพื้นที่ใด ก็จะสามารถนำข้อมูลไปใช้ประกอบการศึกษาด้านนิเวศวิทยา การควบคุมแมลง และการเฝ้าระวังโรคในสัตว์ได้

โดยเฉพาะพื้นที่ที่มีการเลี้ยงปศุสัตว์ หากมีเหลือบจำนวนมาก ก็ยิ่งมีเหตุผลที่จะติดตามว่ามีปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อมใดทำให้ประชากรเหลือบเพิ่มขึ้น และมีความเกี่ยวข้องกับโรคในสัตว์หรือไม่

ดังนั้น “เหลือบ” จึงไม่ใช่เพียงแมลงตัวใหญ่ที่บินมาสร้างความรำคาญให้คนกลางทุ่งนา หรือแมลงที่เกาะตามตัววัวควายแล้วทำให้สัตว์กระสับกระส่ายเท่านั้น

มันเป็นแมลงกลุ่มใหญ่ที่มีความหลากหลาย มีวงจรชีวิตเฉพาะตัว ตัวเมียหลายชนิดต้องใช้เลือดเพื่อสนับสนุนการสร้างไข่ และบางชนิดมีความสำคัญต่อการแพร่เชื้อก่อโรคในสัตว์

สิ่งที่น่าสนใจที่สุดคือ แมลงที่เรามองว่าเป็นเพียง “ตัวกวน” ตัวหนึ่ง กลับเชื่อมโยงกับทั้งเรื่องชีววิทยา การเกษตร ปศุสัตว์ สาธารณสุข และระบบนิเวศเข้าด้วยกัน

ครั้งหน้าหากเห็นแมลงวันขนาดใหญ่บินวนอยู่ใกล้วัว ควาย หรือแม้แต่บินเข้ามาใกล้ตัว อย่าเพิ่งคิดว่าเป็นแมลงวันบ้านที่โตผิดปกติ เพราะมันอาจเป็น “เหลือบ” สมาชิกของวงศ์ Tabanidae ที่มีเรื่องราวมากกว่าที่ตาเห็น

และถ้าเป็นเหลือบตัวเมีย ก็มีเหตุผลทางธรรมชาติที่มันอาจกำลังตามหาเลือดอยู่

แต่ถึงอย่างนั้นก็ไม่จำเป็นต้องกลัวจนเกินเหตุ เพราะการพบเหลือบไม่ได้แปลว่าจะเกิดอันตรายขึ้นทันที สิ่งที่ควรทำคือรู้จักมัน ระมัดระวังเมื่อต้องอยู่ในพื้นที่ที่มีเหลือบจำนวนมาก และดูแลตัวเองกับสัตว์เลี้ยงอย่างเหมาะสม

ในมุมมองของผู้เขียนเห็นว่า เรื่องของเหลือบเป็นอีกเรื่องหนึ่งที่สะท้อนว่า “แมลงใกล้ตัว” หลายชนิดมีรายละเอียดทางธรรมชาติที่น่าสนใจมากกว่าที่เราคิด

คนรุ่นก่อนที่ใช้ชีวิตอยู่กับท้องไร่ท้องนาอาจคุ้นเคยกับเหลือบจากประสบการณ์ตรง บางคนรู้ทันทีว่าแมลงตัวไหนกัดเจ็บ ตัวไหนชอบตอมวัวควาย และช่วงไหนควรระวัง แต่เมื่อวิถีชีวิตของผู้คนเปลี่ยนไป ความรู้เล็ก ๆ เหล่านี้ก็อาจค่อย ๆ หายไปพร้อมกับคนรุ่นเก่า

การทำความรู้จักเหลือบจึงไม่ใช่เพียงเรื่องของการจำชื่อแมลงให้ได้เท่านั้น แต่ยังเป็นการทำความเข้าใจสิ่งมีชีวิตที่อยู่ร่วมกับเรามานาน และเห็นว่าธรรมชาติรอบตัวมีความสัมพันธ์เชื่อมโยงกันอย่างไร

เหลือบหนึ่งตัวอาจดูเป็นเรื่องเล็ก แต่เมื่อมองให้ลึกลงไป กลับเกี่ยวข้องตั้งแต่เลือดของสัตว์ การสืบพันธุ์ของแมลง ไปจนถึงการศึกษาพาหะของโรคและความหลากหลายทางชีวภาพของประเทศไทย

นี่อาจเป็นเหตุผลที่ว่า ทำไมแมลงตัวหนึ่งที่หลายคนอยากปัดให้พ้นตัว จึงกลายเป็นแมลงที่นักวิทยาศาสตร์ยังต้องใช้เวลาอีกไม่น้อยในการศึกษา

เพราะในธรรมชาติ ไม่มีสิ่งมีชีวิตใดมีหน้าที่เพียงอย่างเดียว และ “เหลือบ” ก็เป็นหนึ่งในตัวอย่างที่เห็นได้ชัดว่า แมลงที่ดูธรรมดาเมื่อมองด้วยตาเปล่า อาจมีเรื่องราวซับซ้อนซ่อนอยู่เบื้องหลังมากกว่าที่เราคิด

แหล่งที่มาของข้อมูล :

1. Klaiklueng N., Bootsongkorn W., Sarasombath P.T., Ruenchit P. และ Wongkamchai S. “DNA barcoding and geometric morphometry of tabanid flies (Diptera: Tabanidae) in Thailand and a new record of a Thai horse fly.” Medical and Veterinary Entomology, เผยแพร่ครั้งแรก 27 กุมภาพันธ์ 2569 งานวิจัยนี้ศึกษาตัวอย่างเหลือบเพศเมีย 3,760 ตัวจากจังหวัดนราธิวาสและพะเยา ใช้การจำแนกทางสัณฐานวิทยา DNA barcoding และการวิเคราะห์รูปร่างปีก พบเหลือบ 8 ชนิด และรายงาน Tabanus tenens เป็นชนิดที่มีการบันทึกใหม่ในประเทศไทยจากการศึกษานี้

2. Changbunjong T. และคณะ “Species diversity and abundance of Tabanus spp. (Diptera: Tabanidae) in different habitats of Thailand.” Journal of Asia-Pacific Entomology, 2018, Volume 21, Issue 1, หน้า 134–139 งานวิจัยสำรวจเหลือบในพื้นที่ต่าง ๆ ของประเทศไทย และเก็บตัวอย่างเหลือบเพศเมีย 1,835 ตัว ซึ่งจำแนกได้ 45 ชนิดในสกุล Tabanus พร้อมศึกษาความแตกต่างของความหลากหลายและความชุกในป่าและพื้นที่หมู่บ้าน

3. “Species identification of horse flies (Diptera: Tabanidae) in Thailand using DNA barcoding.” งานวิจัยด้านการใช้ DNA barcoding เพื่อช่วยจำแนกชนิดของเหลือบในประเทศไทย โดยกล่าวถึงเหลือบในวงศ์ Tabanidae ว่าเป็นกลุ่มแมลงที่กินเลือดและมีความสำคัญต่อสัตว์เลี้ยง สัตว์ป่า และบางครั้งกัดคน รวมถึงบทบาทในการแพร่เชื้อก่อโรคบางชนิดแบบเชิงกล

4. ข้อมูลจากงานวิจัยด้านกีฏวิทยาและปรสิตวิทยาข้างต้นถูกนำมาใช้ประกอบการอธิบายเรื่องลักษณะทั่วไปของเหลือบ พฤติกรรมการกินเลือดของตัวเมีย ความหลากหลายของชนิดในประเทศไทย การพบในพื้นที่ป่าและหมู่บ้าน ตลอดจนความสำคัญทางสัตวแพทย์ ทั้งนี้ การกล่าวถึงการเป็นพาหะของโรคในบทความนี้ใช้ถ้อยคำว่า “บางชนิด” หรือ “สามารถมีบทบาท” เพื่อไม่เหมารวมว่าเหลือบทุกตัวหรือทุกชนิดเป็นพาหะของโรค