เมืองที่ถูกเรียกว่า "ห้ามตาย ห้ามเกิด" เพราะอะไร?

เมืองลองเยียเบียน (Longyearbyen) เมืองที่ถูกเรียกว่า "ห้ามตาย ห้ามเกิด" เพราะอะไร?

เมื่อพูดถึงเมืองที่มีเรื่องราวแปลกที่สุดในโลก ลองเยียเบียน (Longyearbyen) บนหมู่เกาะสวาลบาร์ด (Svalbard) ประเทศนอร์เวย์ มักถูกกล่าวถึงในฐานะ "เมืองที่ห้ามตาย และห้ามเกิด" จนกลายเป็นข่าวและสารคดีจากหลายสำนักทั่วโลก อย่างไรก็ตาม หากอธิบายตามข้อเท็จจริงแล้ว เมืองแห่งนี้ ไม่ได้มีกฎหมายห้ามประชาชนเสียชีวิตหรือคลอดบุตร แต่มีนโยบายด้านสาธารณสุขและการแพทย์ที่ทำให้ผู้คนที่ใกล้คลอดหรือป่วยหนักต้องเดินทางออกจากเมือง เหตุผลทั้งหมดเกิดจากสภาพแวดล้อมอันโหดร้ายของอาร์กติกและข้อจำกัดด้านการแพทย์

 

เมืองเหนือสุดแห่งหนึ่งของโลก

ลองเยียเบียนตั้งอยู่บนหมู่เกาะสวาลบาร์ด ในมหาสมุทรอาร์กติก ห่างจากขั้วโลกเหนือประมาณ 1,300 กิโลเมตร และอยู่เหนือเส้นอาร์กติกเซอร์เคิลอย่างมาก มีประชากรราว 2,500–2,700 คน จากหลากหลายเชื้อชาติ เมืองแห่งนี้มีอากาศหนาวเย็นเกือบตลอดปี โดยในฤดูหนาวอุณหภูมิอาจลดต่ำกว่า -20 ถึง -30 องศาเซลเซียส และมีช่วง Polar Night ที่พระอาทิตย์ไม่ขึ้นนานหลายเดือน ขณะที่ฤดูร้อนก็มี Midnight Sun หรือพระอาทิตย์เที่ยงคืนที่ไม่ตกดินเป็นเวลาหลายสัปดาห์

 

ทำไมจึงถูกเรียกว่า "ห้ามตาย"

สาเหตุสำคัญมาจากการที่พื้นที่ส่วนใหญ่ของสวาลบาร์ดปกคลุมด้วย ชั้นดินเยือกแข็งถาวร (Permafrost) ซึ่งเป็นดินที่แข็งตัวตลอดทั้งปี เมื่อมีการฝังศพ ร่างผู้เสียชีวิตจะย่อยสลายได้ช้ามากหรือแทบไม่ย่อยสลายเลย

 

เหตุการณ์สำคัญเกิดขึ้นหลังการระบาดของ ไข้หวัดใหญ่สเปนในปี ค.ศ. 1918 ผู้เสียชีวิตบางรายถูกฝังไว้ที่สุสานของเมือง ต่อมาเมื่อมีการศึกษาทางวิทยาศาสตร์ในช่วงปลายศตวรรษที่ 20 นักวิจัยพบว่าเนื้อเยื่อของผู้เสียชีวิตบางส่วนยังคงรักษาสภาพไว้ได้จากอุณหภูมิที่เย็นจัด และสามารถตรวจพบสารพันธุกรรมของไวรัสไข้หวัดใหญ่ในตัวอย่างเหล่านั้น สิ่งนี้ทำให้เกิดความกังวลเกี่ยวกับการคงอยู่ของเชื้อโรคในดินเยือกแข็ง

 

ด้วยเหตุนี้ ทางการจึง ยุติการใช้สุสานสำหรับการฝังศพใหม่ หากผู้ป่วยอยู่ในระยะสุดท้ายของชีวิต มักจะถูกส่งไปรับการดูแลที่แผ่นดินใหญ่ของนอร์เวย์ และหากมีผู้เสียชีวิตในเมือง ร่างจะถูกส่งออกไปประกอบพิธีศพและฝังหรือฌาปนกิจที่อื่น

 

ดังนั้น คำว่า "ห้ามตาย" จึงเป็นเพียงคำพูดเชิงเปรียบเทียบ เพราะในความเป็นจริงไม่มีใครสามารถห้ามการเสียชีวิตได้ แต่เป็นการ ห้ามฝังศพในเมือง มากกว่า

 

แล้วทำไมจึงถูกเรียกว่า "ห้ามเกิด"

ลองเยียเบียนมีโรงพยาบาลขนาดเล็กที่สามารถรักษาอาการเจ็บป่วยทั่วไปและอุบัติเหตุเบื้องต้นได้ แต่ ไม่มีแผนกสูติกรรมและห้องคลอด เนื่องจากจำนวนประชากรมีน้อย การจัดตั้งหน่วยสูติกรรมเต็มรูปแบบจึงไม่คุ้มค่าทั้งด้านบุคลากรและทรัพยากร

 

ด้วยเหตุนี้ หญิงตั้งครรภ์ที่อายุครรภ์ประมาณ 36 สัปดาห์ จะได้รับคำแนะนำให้เดินทางไปยังแผ่นดินใหญ่ของนอร์เวย์ เช่น เมือง ทรอมเซอ (Tromsø) เพื่อรอคลอดในโรงพยาบาลที่มีแพทย์เฉพาะทางและอุปกรณ์ครบถ้วน

 

หากเกิดภาวะแทรกซ้อนระหว่างการคลอดในลองเยียเบียน การส่งต่อผู้ป่วยอาจทำได้ยาก เนื่องจากสภาพอากาศที่เลวร้าย หิมะ พายุ หรือการบินที่อาจล่าช้า ดังนั้นการให้หญิงตั้งครรภ์เดินทางออกจากเมืองล่วงหน้าจึงเป็นมาตรการเพื่อความปลอดภัยของทั้งแม่และเด็ก

 

จึงกล่าวได้ว่า เมืองนี้ไม่ได้ห้ามการเกิด แต่ไม่มีบริการทำคลอดในพื้นที่ จึงทำให้แทบไม่มีเด็กเกิดในเมืองแห่งนี้

 

ชีวิตในเมืองที่ต้องอยู่ร่วมกับธรรมชาติสุดขั้ว

 

แม้จะมีข้อจำกัดหลายอย่าง แต่ลองเยียเบียนยังคงเป็นชุมชนที่ทันสมัย มีบ้านเรือน โรงเรียน มหาวิทยาลัย ศูนย์วิจัย ร้านค้า โรงแรม และสนามบิน ประชาชนสามารถใช้ชีวิตได้ตามปกติ

 

อย่างไรก็ตาม ผู้ที่อาศัยอยู่ที่นี่ต้องปรับตัวกับสภาพแวดล้อมที่แตกต่างจากเมืองทั่วไป เช่น

 

- ต้องระวัง หมีขั้วโลก เมื่อออกนอกเขตชุมชน เนื่องจากสวาลบาร์ดเป็นถิ่นอาศัยของหมีขั้วโลกจำนวนมาก

- มีช่วงเวลาที่พระอาทิตย์ไม่ขึ้นหรือตกดินเป็นเวลาหลายเดือน

- อุณหภูมิหนาวจัดเกือบตลอดปี

- การขนส่งและการรักษาพยาบาลต้องพึ่งพาเที่ยวบินจากแผ่นดินใหญ่

 

เมืองแห่งวิทยาศาสตร์ระดับโลก

 

ลองเยียเบียนยังเป็นศูนย์กลางการวิจัยด้านภูมิอากาศ ธารน้ำแข็ง และสิ่งแวดล้อมในเขตอาร์กติก นักวิทยาศาสตร์จากหลายประเทศเดินทางมาศึกษาผลกระทบของภาวะโลกร้อน เนื่องจากบริเวณอาร์กติกเป็นพื้นที่ที่อุณหภูมิเพิ่มขึ้นเร็วกว่าค่าเฉลี่ยของโลก

 

นอกจากนี้ บนหมู่เกาะสวาลบาร์ดยังเป็นที่ตั้งของ Svalbard Global Seed Vault หรือ "คลังเมล็ดพันธุ์โลก" ซึ่งเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์พืชจากทั่วโลกเพื่อเป็นแหล่งสำรองในกรณีเกิดภัยพิบัติระดับโลก

 

สรุป

 

เมือง ลองเยียเบียน (Longyearbyen) ได้รับฉายาว่าเป็น "เมืองที่ห้ามตาย ห้ามเกิด" แต่แท้จริงแล้วเป็นเพียงคำอธิบายที่เรียกความสนใจเท่านั้น ข้อเท็จจริงคือ เมืองนี้ ไม่อนุญาตให้มีการฝังศพใหม่ เพราะชั้นดินเยือกแข็งทำให้ร่างกายย่อยสลายได้ช้ามาก และอาจก่อปัญหาด้านสาธารณสุข ขณะเดียวกัน ไม่มีบริการทำคลอดในเมือง หญิงตั้งครรภ์จึงต้องเดินทางไปคลอดที่แผ่นดินใหญ่ของนอร์เวย์ ทั้งสองมาตรการมีเป้าหมายเพื่อความปลอดภัยของประชาชน และสะท้อนให้เห็นว่าการใช้ชีวิตในเขตอาร์กติกต้องปรับตัวให้เข้ากับธรรมชาติที่รุนแรงอย่างแท้จริง