แบบฉบับเพลงร็อก

แบบฉบับของเพลงร็อก...ถ้าจะจับเพลงร็อกด้วยหู ไม่ต้องดูชื่อแนว แค่ฟัง 4 อย่างนี้ก็รู้เลยว่าเป็นร็อก

1. เสียงที่เป็นหัวใจ

กีตาร์ไฟฟ้าเป็นพระเอก: ร็อกคือดนตรีที่สร้างจากเสียงกีตาร์ไฟฟ้าเป็นหลัก ไม่ใช่แค่เครื่องประกอบ เสียงแตกพร่า หรือ distortion, เสียงริฟฟ์ที่จำได้ทันที, และโซโลกีตาร์ที่เหมือนคนกำลังตะโกน คือลายเซ็นต์ของมัน ตั้งแต่ Chuck Berry จนถึงทุกวันนี้

จังหวะแบ็คบีทหนักๆ: กลองจะเน้นหนักที่จังหวะที่ 2 และ 4 ตึ้ง แชะ ตึ้ง แชะ ทำให้อยากขยับตัว กระแทกกระทั้น ไม่ใช่การเหวี่ยงนุ่มๆ แบบแจ๊ส

เบสกับกลองล็อกกัน: เบสไม่ได้เดินสวยๆ แบบป๊อป แต่จะเล่นเกาะไปกับกระเดื่องกลอง เรียกว่า rhythm section ทำหน้าที่เหมือนเครื่องยนต์ที่ดันเพลงไปข้างหน้าตลอดเวลา

พลังและความดัง: ร็อกเล่นดังโดยตั้งใจ ความดังคือส่วนหนึ่งของอารมณ์ ไม่ใช่แค่ให้ได้ยินชัด

2. โครงสร้างดนตรี

ร็อกส่วนใหญ่เข้าใจง่ายแต่ตั้งใจให้ติดหู

ฟอร์มเพลง: เกือบทั้งหมดใช้ Verse - Chorus - Verse - Chorus - Solo - Chorus คือมีท่อนฮุคที่ร้องตามได้ง่ายๆ และมีที่ว่างให้โซโล

คอร์ดไม่ซับซ้อนแต่ทรงพลัง: รากฐานมาจากบลูส์ 12 ห้อง ใช้คอร์ดหลักๆแค่ 3-4 คอร์ดคือ I, IV, V แต่เอามาเล่นให้ดุดัน เช่น E, A, B หรือ C, F, G ที่เล่นด้วยพาวเวอร์คอร์ด คือจับแค่ 2-3 สายให้เสียงหนาๆ

สเกลบลูส์: เมโลดี้กีตาร์และเสียงร้องจะใช้บลูส์สเกล มีโน้ตที่เรียกว่า blue note ที่ฟังแล้วรู้สึกหม่น เศร้า แต่เท่

3. การร้องและเนื้อหา

การร้องแบบต้องใช้ร่างกาย: ไม่ได้ร้องเพราะๆ แบบป๊อปโอเปร่า แต่ร้องแบบตะโกน แหบ แตก มีเสียงหลบ เสียงสั่น แบบที่รู้สึกว่าคนร้องกำลังเอาอารมณ์ออกมาจริงๆ

เนื้อหาว่าด้วยการต่อต้านและตัวตน: ธีมคลาสสิกของร็อกมีอยู่ไม่กี่เรื่องแต่แรงทุกเรื่อง

ความรักแบบวัยรุ่นที่เร่าร้อนและเจ็บปวด

การกบฏต่อผู้ใหญ่ ต่อสังคม ต่อกฎเกณฑ์

อิสรภาพ การหนี การเดินทางบนถนน

ความโกรธ ความเหงา ความสับสนในสังคม

มันไม่ใช่เพลงที่พยายามทำให้ทุกคนพอใจ มันคือเพลงที่พูดว่า ฉันเป็นแบบนี้แหละ

4. ทัศนคติและการแสดงสด

นี่คือสิ่งที่แยก ร็อก ออกจากแนวดนตรีอื่นที่เครื่องดนตรีคล้ายกัน

วงดนตรีสำคัญกว่าตัวโน้ต: ร็อกคือดนตรีของวง กีตาร์ เบส กลอง ร้องนำ บางวงมีคีย์บอร์ด ทุกคนต้องเล่นด้วยกันบนเวที ไม่ใช่ศิลปินเดี่ยวกับแบ็คกิ้งแทร็ค

การแสดงสดคือพิธีกรรม: ท่ากระโดด การฟาดกีตาร์ การแหกปากกับคนดูหลายหมื่นคน เสื้อหนัง กางเกงยีนส์ขาดๆ ทรงผม นี่คือส่วนหนึ่งของดนตรี ไม่ใช่แค่การแต่งตัว

ความไม่สมบูรณ์แบบคือเสน่ห์: ร็อกที่ดีมักจะไม่เป๊ะเหมือนเปิดคอมพิวเตอร์ทำ มันมีความดิบ เสียงหลุดนิดๆ จังหวะเร่งนิดๆ นั่นแหละที่ทำให้มันมีชีวิต

พูดง่ายๆ คือ ถ้าป๊อปคือการทำให้สมบูรณ์แบบที่สุดเพื่อเอาใจคนฟัง ร็อกคือการทำให้จริงที่สุดเพื่อปลดปล่อยตัวเอง

นักประวัติศาสตร์มักเถียงกันว่าเพลงร็อกเพลงแรกคือเพลงไหน บางคนบอกว่า Rocket 88 ของ Jackie Brenston และ Ike Turner ปี 1951 ที่อัดที่ Sun Records เพราะเสียงกีตาร์แตกพร่าจากแอมป์ที่ตกพื้น บางคนบอกว่า Rock Around the Clock ของ Bill Haley & His Comets ปี 1954

ถ้าจะให้เข้าใจร็อก ต้องรู้จัก 4 คนนี้

Chuck Berry: คนที่เอา ริฟฟ์กีตาร์บลูส์มาผสมกับการเล่าเรื่องแบบคันทรี เขาเป็นคนนิยามว่ากีตาร์ร็อกต้องเล่นยังไง เพลง Johnny B. Goode คือตำราเรียน

Little Richard: พลังงาน ความบ้าคลั่ง การร้องแบบกรีดร้อง Tutti Frutti คือต้นแบบของโชว์แมนร็อกทุกคน

Elvis Presley: ไม่ได้แต่งเพลงเอง แต่เป็นคนที่มีเสน่ห์ข้ามกำแพงสีผิวได้ดีที่สุด เอาท่าเต้นและการร้องแบบโบสถ์คนผิวดำบวกกับลุคคันทรีบอย ทำให้พ่อแม่ผิวขาวยอมรับดนตรีแบบนี้ได้

Sister Rosetta Tharpe: หลายคนลืมไปว่าแม่ทูนหัวของร็อกแอนด์โรลตัวจริงคือผู้หญิงผิวดำคนนี้ เธอเล่นกีตาร์ไฟฟ้าบิดดิสทอร์ชันตั้งแต่ยุค 1940s ก่อนใครทั้งหมด และเป็นแรงบันดาลใจโดยตรงให้ Chuck Berry และ Elvis

จากนั้นอังกฤษก็รับไปต่อในยุค 60s วงอย่าง The Beatles และ The Rolling Stones ก็เอาบลูส์อเมริกันกลับไปทำให้หนักขึ้น จนแตกแขนงเป็นฮาร์ดร็อก พังก์ เมทัล อัลเทอร์เนทีฟ อย่างที่เราฟังกันทุกวันนี้

ศิลปินและวงร็อกยอดนิยมในเมืองไทย

เสก โลโซ (SEK LOSO): ร็อกเกอร์เดี่ยวและอดีตหัวหน้าวง Loso เจ้าของเพลงฮิตตำนานอย่าง "พันธุ์ไทย" และ "เธอ" ที่เข้าถึงคนฟังทุกกลุ่ม

บอดี้สแลม (Bodyslam): วงร็อกแถวหน้า นำโดย ตูน - อาทิวราห์ คงมาลัย เจ้าของเพลงปลุกพลังและเพลงฮิตมากมาย เช่น "เรือเล็กควรออกจากฝั่ง" และ "แสงสุดท้าย"

โปเตโต้ (Potato): วงร็อกยอดนิยม เสียงร้องที่เป็นเอกลักษณ์และเพลงช้าโดนใจ เช่น "เธอคือใคร" และ "รักแท้ดูแลไม่ได้"

บิ๊กแอส (Big Ass): วงดนตรีร็อกรุ่นใหญ่ แนวเพลงหนักแน่นเร้าใจ เช่น เพลง "ทู่ซี้" และ "เล่นของสูง"