ธรรมะสอนใจวันอังคารที่ ๒๑ กรกฎาคม ๒๕๖๙

อรุณสวัสดิ์ยามเช้าวันอังคาร วันที่ความสว่างของพระอาทิตย์เริ่มต้นขึ้นใหม่ เช่นเดียวกับโอกาสในการดำเนินชีวิตของพวกเราทุกคนที่ได้รับการหยิบยื่นให้อีกครั้ง ในโลกยุคปัจจุบันที่ทุกอย่างหมุนไปอย่างรวดเร็ว ความเครียด ความคาดหวัง และมรสุมของชีวิตมักจะพัดพาจิตใจของเราให้หวั่นไหว ซวนเซ และดึงเราไปสู่ความทุกข์ได้โดยง่าย

การนำ "ธรรมะ" เข้ามาเป็นหลักยึดเหนี่ยวในจิตใจ จึงไม่ได้เป็นเรื่องของคนเข้าวัดทำบุญเพียงอย่างเดียว แต่เป็น "วิชาชีวิต" ที่ช่วยให้เรามีสติ มีปัญญา และสามารถยืนหยัดอยู่บนโลกที่เต็มไปด้วยความเปลี่ยนแปลงนี้ได้อย่างสงบเย็นและเป็นสุข

ธรรมะหลักประจำวัน: "อนิจจัง สังขารทั้งหลายไม่เที่ยง" และ "การอยู่กับปัจจุบัน"

หากจะเลือกหลักธรรมคำสอนที่ทรงคุณค่าสำหรับวันนี้ คงไม่มีสิ่งใดลึกซึ้งและนำมาปรับใช้ได้ทันทีเท่ากับเรื่อง "ความไม่เที่ยง (อนิจจัง)" และ "สติปัฏฐาน (การระลึกรู้ในปัจจุบัน)"

   "สพฺเพ สงฺขารา อนิจฺจา" สังขารคือร่างกายและจิตใจ ทั้งสิ่งที่มีชีวิตและไม่มีชีวิต ทั้งหลายทั้งปวง ไม่เที่ยง

      ๑. ยอมรับความจริงของความไม่เที่ยง สิ่งต่างๆ ที่เกิดขึ้นในชีวิตของเรา ไม่ว่าจะเป็นความสุข ความทุกข์ คำสรรเสริญ คำนินทา ความสมหวัง หรือความผิดหวัง ทั้งหมดนี้ล้วนเป็น "สภาวะที่เกิดขึ้น ตั้งอยู่ แล้วก็ดับไป"

      เมื่อเจอความสุข: ให้เรารู้เท่าทันว่า ความสุขนี้ก็ไม่เที่ยง เสพความสุขนั้นด้วยความไม่ประมาท ไม่ยึดติดจนกลายเป็นความโลภหรือความกลัวว่าจะสูญเสียมันไป

      เมื่อเจอความทุกข์: ให้เตือนตัวเองไว้เสมอว่า "แล้วมันก็จะผ่านไป" ความทุกข์ไม่ได้อยู่กับเราตลอดชีวิต มันเป็นเพียงคลื่นลมที่เข้ามากระทบ แล้ววันหนึ่งก็จะสงบลง

   ๒. ปล่อยวางอดีต ไม่วิตกถึงอนาคต จิตของคนเรามักจะมีพฤติกรรมชอบแล่นไป ๒ ทางเสมอ คือ

      ย้อนกลับไปหาอดีต: คิดถึงเรื่องที่ผ่านมาแล้ว เสียดาย เสียใจ แค้นเคือง หรือถวิลหาอดีตที่ผ่านไปแล้วซึ่งไม่สามารถแก้ไขได้

      พุ่งไปสู่อนาคต: กังวลกับสิ่งที่ยังมาไม่ถึง กลัวในสิ่งที่ยังไม่เกิดขึ้น สร้างความเครียดล่วงหน้าให้กับตัวเอง

พระพุทธองค์ทรงสอนให้เรากลับมาอยู่กับ "ปัจจุบันขณะ" เพราะอดีตคือสิ่งที่ดับไปแล้ว อนาคตคือสิ่งที่ยังมาไม่ถึง มีเพียง "ลมหายใจเข้าและออกในนาทีนี้" เท่านั้นที่เป็นความจริงที่คุณสามารถควบคุมและบริหารจัดการได้

      ธรรมะปฏิบัติประจำวัน: ๔ ก้าวสู่ใจที่สงบเย็น เพื่อให้ธรรมะไม่ได้เป็นเพียงแค่ข้อความอ่านผ่านตา แต่เป็นเครื่องมือในการดำเนินชีวิตจริงในวันนี้ ลองนำ ๔ ข้อนี้ไปปรับใช้ตลอดทั้งวัน:

         ก้าวที่ ๑: "สติ" ในทุกคำพูดและพฤติกรรม ก่อนจะพูดคำใดออกไป หรือก่อนจะตัดสินใจทำสิ่งใด ให้หยุดสัก ๑ วินาทีเพื่อถามตัวเองว่า “สิ่งที่จะพูดหรือทำนี้ ก่อให้เกิดประโยชน์ หรือสร้างความเดือดร้อนให้ใครหรือไม่?” การมีสติควบคุมกิเลสและอารมณ์ชั่ววูบ จะช่วยปกป้องเราจากการทำผิดพลาดที่ต้องมานั่งเสียใจในภายหลัง

         ก้าวที่ ๒: "เมตตา" ต่อตนเองและผู้อื่น ในแต่ละวัน เราต้องพบเจอผู้คนมากมายที่มีพื้นฐานจิตใจและการอบรมสั่งสอนที่แตกต่างกัน เมื่อเจอคนที่ไม่น่ารัก หรือเจอกิริยาที่ไม่ชอบใจ ให้ลองมองด้วยสายตาแห่งความเมตตาและเข้าใจว่า "ทุกคนต่างก็มีความทุกข์ในแบบของตัวเอง" การอภัยไม่ได้ทำให้เราแพ้ แต่เป็นการปลดปล่อยจิตใจของเราเองออกจากความโกรธและความแค้น

         ก้าวที่ ๓: "สันโดษ" รู้จักพอในสิ่งที่มี ความทุกข์ส่วนใหญ่ของมนุษย์เกิดจากการวิ่งตามความอยาก (ตัณหา) ที่ไม่มีวันสิ้นสุด การฝึกใจให้มีความเปรมปรีดิ์และยินดีในสิ่งที่เรามีอยู่ ไม่ว่าจะเป็นสุขภาพ ร่างกาย ครอบครัว หรือหน้าที่การงาน จะช่วยลดความทะยานอยาก และทำให้เราสัมผัสได้ถึงความสุขที่แท้จริงซึ่งอยู่รอบตัวเราอยู่แล้ว

         ก้าวที่ ๔: "กตัญญูและรู้คุณ" ลองเริ่มต้นวันใหม่ด้วยการขอบคุณ ขอบคุณลมหายใจ ขอบคุณร่างกายที่ยังทำงานให้เรา ขอบคุณอาหารที่เติมพลัง ขอบคุณผู้มีพระคุณและมิตรแท้รอบข้าง จิตใจที่เปี่ยมด้วยความกตัญญูจะเป็นจิตใจที่นุ่มนวล มีพลัง และดึงดูดสิ่งดีๆ เข้ามาในชีวิตเสมอ

คติธรรมเตือนใจประจำวัน

"จิตที่ฝึกดีแล้ว นำความสุขมาให้" สมบัติพัสถานภายนอกอาจสร้างความสบายกาย แต่ "ความสงบภายในจิตใจ" เท่านั้น ที่สร้างความสุขที่แท้จริง

อย่าปล่อยให้สิ่งภายนอกที่ควบคุมไม่ได้ มาทำลายความสงบภายในที่คุณสร้างได้ด้วยตัวเอง

สรุปบทเรียนชีวิตวันอังคารนี้

ในวันนี้ ขอให้ท่านดำเนินชีวิตด้วย ความไม่ประมาท

   เมื่อทำงาน: ทำด้วยความตั้งใจ อดทน และซื่อสัตย์ (อิทธิบาท ๔)

   เมื่อเจอปัญหา: แก้ไขด้วยปัญญา มองปัญหาเป็นบทเรียนที่มาฝึกฝนจิตใจ

   เมื่อเจอมรสุมอารมณ์: กลับมารู้เท่าทันลมหายใจเข้า-ออก ปล่อยให้ความโกรธ ความโลภ ความหลง สลายไปตามธรรมชาติ

ขออำนาจแห่งคุณพระศรีรัตนตรัย และบุญกุศลแห่งการคิดดี ทำดี พูดดี จงคุ้มครองและอำนวยพรให้ท่านมีความสุข ความเจริญ มีจิตใจที่แจ่มใส ปราศจากโรคภัยไข้เจ็บ และมีความสงบเย็นในจิตใจตลอดทั้งวันอังคารนี้ด้วยเทอญฯ