ย้อนรอยคดีฆาตกรรมเก่าแก่ที่สุดของมวลมนุษยชาติที่ถูกจารึกไว้ในประวัติศาสตร์

เคยสงสัยกันไหมว่า คดีฆาตกรรมคดีแรกของโลกนั้นหน้าตาเป็นอย่างไร แล้วมนุษย์เราเริ่มรู้จักการฆ่าฟันกันตั้งแต่เมื่อไหร่ ถ้าลองย้อนเวลากลับไปมองหลักฐานทางโบราณคดีที่เก่าแก่ที่สุดที่เราพอจะหาข้อมูลได้

หลายคนอาจจะนึกถึงเรื่องเล่าในตํานานหรือคัมภีร์ทางศาสนา แต่ถ้าพูดถึงหลักฐานทางนิติวิทยาศาสตร์และร่องรอยที่จับต้องได้จริง มันกลายเป็นเรื่องที่น่าสนใจไม่น้อยเลยทีเดียว หลายคนมักจะนึกถึงเรื่องของ คาอินกับอาเบล

ในตํานานเก่าแก่ที่ผู้พี่ทําร้ายผู้น้องเพราะความอิจฉา แต่ในมุมมองของนักมานุษยวิทยาและนักโบราณคดี พวกเขามองหาหลักฐานที่อยู่นอกเหนือจากตํานานเหล่านั้น โดยมีการค้นพบซากกะโหลกศีรษะมนุษย์ยุคก่อนประวัติศาสตร์ในสเปนที่เรียกว่า ซิมา เด ลอส เฮโซส

ซึ่งเป็นจุดที่นักวิจัยพบร่องรอยการกระแทกอย่างแรงที่ดูเหมือนว่าจะเกิดจากอาวุธหินที่มนุษย์ด้วยกันเองเป็นคนทําขึ้น หากมองย้อนไปไกลถึงสมัยนั้น มันแสดงให้เห็นว่าความขัดแย้งรุนแรงไม่ใช่เรื่องใหม่

แต่เป็นสิ่งที่ฝังลึกอยู่ในประวัติศาสตร์การอยู่ร่วมกันมาอย่างยาวนานกว่าสี่แสนปีมาแล้ว การตีความหลักฐานเหล่านี้ก็ไม่ใช่เรื่องง่ายเลย นักวิชาการบางกลุ่มมองว่ารอยแตกบนกะโหลกนั้นอาจจะเกิดจากการล้มหรืออุบัติเหตุธรรมดาๆ ในชีวิตประจําวันก็ได้

ไม่จําเป็นต้องเป็นเจตนาฆ่าเสมอไป แต่ในขณะที่อีกกลุ่มหนึ่งก็แย้งว่าตําแหน่งและลักษณะของรอยแผลนั้นชัดเจนมากว่ามาจากการกระทําของคนอื่น สิ่งนี้ทําให้การถกเถียงเรื่องคดีฆาตกรรมคดีแรกกลายเป็นเรื่องที่มีความเห็นต่างกันตลอดมา

ข้อมูลชุดนี้ชวนให้เราย้อนกลับมามองธรรมชาติของมนุษย์ว่า ความรุนแรงคือกัญชาที่ติดตัวมาตั้งแต่เกิดหรือเป็นผลจากสภาพแวดล้อมที่บีบคั้น บางคนเชื่อว่ามนุษย์ถ้ํามีความเป็นนักล่าโดยธรรมชาติ ทําให้การตัดสินใจใช้กําลังเป็นเรื่องปกติในยุคนั้น

ขณะที่อีกแนวคิดหนึ่งมองว่าเป็นเพราะการขาดแคลนทรัพยากรที่ทําให้คนเราต้องต่อสู้กันเพื่อความอยู่รอด ไม่ว่าเหตุผลที่แท้จริงจะเป็นอย่างไร การที่หลักฐานเหล่านี้ยังคงหลงเหลืออยู่จนถึงปัจจุบัน

ทําให้เราได้เห็นว่ามนุษย์นั้นมีความสัมพันธ์ที่ไม่สู้ดีนักกับคําว่าการสูญเสียชีวิตมาโดยตลอด นอกเหนือไปจากการค้นพบในสเปนแล้ว ยังมีร่องรอยการต่อสู้ในพื้นที่อื่นๆ ทั่วโลกที่ทําให้นักโบราณคดีต้องกลับมาทบทวนประวัติศาสตร์อาชญากรรมกันใหม่

มันไม่ใช่แค่เรื่องของคนสองคน แต่มันสะท้อนถึงโครงสร้างทางสังคมในสมัยนั้นที่การพิพากษาความผิดอาจจะไม่ได้มีกฎหมายเหมือนยุคนี้ ซึ่งอาจจะทําได้แค่เพียงการล้างแค้นหรือการขับไล่ออกจากกลุ่ม

การศึกษาเรื่องราวเหล่านี้ไม่ได้เพียงแค่เพื่อหาว่าใครทําอะไรที่ไหน แต่มันคือการพยายามเข้าใจจิตวิญญาณและความคิดอ่านของมนุษย์ในรุ่งอรุณของประวัติศาสตร์ ทุกครั้งที่มีการขุดพบร่องรอยเหล่านี้จึงไม่ใช่แค่เรื่องของการทําคดีเก่าเก็บ

แต่มันคือการเปิดแผ่นป้ายความทรงจําที่ลึกที่สุดของพวกเราทุกคน ใครที่สนใจเรื่องราวแนวนี้ลองมาแลกเปลี่ยนกันดูว่า คิดว่าความรุนแรงในอดีตกับปัจจุบันนั้นต่างกันอย่างไร หรือจริงๆ แล้วพวกเราก็ยังคงเป็นมนุษย์เหมือนเดิมไม่เคยเปลี่ยน