ดอกไฮเดรนเยียในญี่ปุ่น ทำไมหลายคนไม่นิยมปลูกไว้ที่บ้าน?

หากพูดถึงดอกไม้ที่เป็นสัญลักษณ์ของฤดูฝนในญี่ปุ่น ชื่อของ ไฮเดรนเยีย (Hydrangea) หรือ อาจิไซ (あじさい) ต้องติดอันดับต้น ๆ อย่างแน่นอน ทุกปีในช่วงเดือนมิถุนายนถึงกรกฎาคม วัด สวนสาธารณะ และสถานที่ท่องเที่ยวทั่วญี่ปุ่นจะเต็มไปด้วยดอกไฮเดรนเยียหลากสีที่บานสะพรั่ง จนเกิดเป็นเทศกาลชมดอกไม้ที่ได้รับความนิยมอย่างมาก

แต่เรื่องที่หลายคนอาจไม่เคยรู้คือ คนญี่ปุ่นบางส่วน โดยเฉพาะคนรุ่นเก่า มีความเชื่อว่าไม่ควรปลูกไฮเดรนเยียไว้ภายในบริเวณบ้าน

เหตุผลไม่ได้มาจากตัวดอกไม้ แต่เป็นความเชื่อที่สืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคน

ความเชื่อที่เชื่อมโยงกับความตาย

ในหลายพื้นที่ของญี่ปุ่น ไฮเดรนเยียมักพบปลูกตามวัดและสุสาน ทำให้ผู้คนจำนวนหนึ่งเชื่อมโยงดอกไม้ชนิดนี้กับงานศพและการไว้อาลัย จึงมองว่าไม่เหมาะกับการปลูกไว้หน้าบ้าน เพราะอาจนำความไม่เป็นมงคลมาให้

ดอกไม้แห่งฤดูฝน

ไฮเดรนเยียบานในช่วงฤดูฝน ซึ่งเป็นช่วงที่ท้องฟ้าครึ้ม อากาศชื้น และในอดีตเป็นฤดูที่โรคระบาดเกิดได้ง่าย ผู้คนจึงเชื่อมโยงดอกไม้นี้เข้ากับความเหงา ความเศร้า และความเจ็บป่วย

ดอกไม้ที่เปลี่ยนสีได้ จึงถูกเปรียบกับคนหลายใจ

หนึ่งในเสน่ห์ของไฮเดรนเยียคือ ดอกสามารถเปลี่ยนสีได้ตามค่าความเป็นกรด-ด่าง (pH) ของดิน จากสีชมพูเป็นสีฟ้า หรือสีม่วงได้ จึงเกิดการตีความในภาษาดอกไม้ของญี่ปุ่นว่าเป็นสัญลักษณ์ของ "ใจที่เปลี่ยนแปลงง่าย" หรือ "ความรักที่ไม่มั่นคง" ทำให้ในอดีตไม่นิยมนำไปมอบให้คนรัก

แต่คนญี่ปุ่นก็ยังรักไฮเดรนเยีย

แม้จะมีความเชื่อดังกล่าว แต่ไม่ได้หมายความว่าคนญี่ปุ่นไม่ชอบดอกไม้ชนิดนี้ ตรงกันข้าม ไฮเดรนเยียเป็นหนึ่งในดอกไม้ยอดนิยมที่สุดของประเทศ มีการจัดเทศกาลชมดอกไฮเดรนเยียทุกปี และยังปลูกกันอย่างแพร่หลายในวัด สวนพฤกษศาสตร์ และสวนสาธารณะ

คนรุ่นใหม่จำนวนมากก็ปลูกไฮเดรนเยียไว้ที่บ้านโดยไม่ได้ยึดถือความเชื่อดั้งเดิม เพราะมองว่าเป็นดอกไม้ที่สวยงาม ดูแลง่าย และสร้างบรรยากาศสดชื่น

ความเชื่อที่ว่าคนญี่ปุ่นไม่นิยมปลูกไฮเดรนเยียไว้ที่บ้าน เป็นเพียง ความเชื่อพื้นบ้าน ที่สืบทอดกันมา ไม่ใช่ข้อห้ามทางกฎหมายหรือธรรมเนียมที่ทุกคนต้องปฏิบัติตาม

ทุกวันนี้ ไฮเดรนเยียยังคงเป็นหนึ่งในดอกไม้ที่ชาวญี่ปุ่นรักมากที่สุด และยังมีความหมายเชิงบวกในภาษาดอกไม้ เช่น ความขอบคุณ ความจริงใจ และความผูกพันของครอบครัว จึงสะท้อนให้เห็นว่า ดอกไม้ชนิดเดียวกันสามารถมีทั้งความหมายด้านลบและด้านบวก ขึ้นอยู่กับบริบทและความเชื่อของผู้คนในแต่ละยุคสมัย