คลื่นความร้อนสูงระดับประวัติศาสตร์ถล่มยุโรป ยอดเสียชีวิตพุ่งเกินพันราย

ยุโรปกำลังเผชิญวิกฤตคลื่นความร้อนและปรากฏการณ์ "โดมความร้อน" ที่ดันอุณหภูมิทะลุสถิติเดิมในหลายประเทศพร้อมกัน 

เมื่อวันอาทิตย์ที่ 28 มิถุนายนที่ผ่านมา เยอรมนีบันทึกอุณหภูมิสูงสุดเป็นประวัติการณ์ที่เมืองโคเชน 41.7 องศาเซลเซียส สาธารณรัฐเช็กแตะ 41.1 องศาที่เมืองด็อกซานี ส่วนโปแลนด์ทำลายสถิติร้อนที่สุดในประวัติศาสตร์ชาติด้วยตัวเลข 40.5 องศา ขณะที่ฝรั่งเศสและสเปนต่างมีหลายพื้นที่ทะลุ 40 องศาเช่นกัน

ผลกระทบด้านสุขภาพเริ่มชัดเจนขึ้นเรื่อยๆ "เทดรอส อัดฮานอม เกเบรเยซุส" ผู้อำนวยการใหญ่องค์การอนามัยโลก เปิดเผยว่ามีรายงานผู้เสียชีวิตแล้วราว 1,300 คนทั่วยุโรปนับตั้งแต่วันที่ 21 มิถุนายน ซึ่งเชื่อมโยงกับอุณหภูมิที่พุ่งสูง เขาเตือนว่า "ภาวะเครียดจากความร้อน" คือเพชฌฆาตเงียบเพราะอาคารบ้านเรือนในยุโรปไม่เคยถูกออกแบบมารองรับความร้อน 

ฝั่งฝรั่งเศสเอง กระทรวงสาธารณสุขรายงานยอดเสียชีวิตสูงกว่าคาดการณ์ คือราว 1,000 ราย ส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุ และพบผู้เสียชีวิตที่บ้านเพิ่มขึ้นถึง 40% ขณะที่สเปนมียอดเสียชีวิตทะลุ 400 ราย

ทำไมยุโรปถึงรับมือความร้อนได้ยากเป็นพิเศษ คำตอบอยู่ที่หลายปัจจัยซ้อนกัน เช่น ระบบความกดอากาศสูงที่เคลื่อนตัวช้าทำให้มวลอากาศกดตัวลงจนร้อนขึ้นภายใต้ท้องฟ้าโปร่งไร้เมฆ ขณะเดียวกันบ้านเรือนและอาคารส่วนใหญ่ถูกออกแบบมาเพื่อกักเก็บความร้อนในฤดูหนาว ไม่ใช่ระบายความร้อนในฤดูร้อน ที่สำคัญคือมีบ้านในยุโรปเพียงราว 20% เท่านั้นที่ติดเครื่องปรับอากาศ (ฝรั่งเศสมีเพียง 25%) เพราะค่าไฟแพง กฎหมายอนุรักษ์อาคารเก่า และแนวคิดด้านสิ่งแวดล้อม นอกจากนี้ความสำเร็จในการลดฝุ่นละอองในอากาศก็กลับเป็นดาบสองคม เพราะทำให้ไม่มีอนุภาคช่วยสะท้อนรังสีดวงอาทิตย์ออกไป อุณหภูมิพื้นผิวจึงสูงขึ้นกว่าเดิม

ผลกระทบเริ่มลามไปทุกภาคส่วน ฝรั่งเศสมีผู้เสียชีวิตจากการจมน้ำนับสิบรายจากการลงเล่นน้ำคลายร้อนในจุดที่ไม่มีเจ้าหน้าที่ดูแล เทศกาลดนตรี Defqon.1 ในเนเธอร์แลนด์ถูกสั่งยกเลิก ปารีสประกาศห้ามดื่มแอลกอฮอล์ในที่สาธารณะและยกเลิกขบวนพาเหรดไพรด์ เพื่อลดภาระหน่วยฉุกเฉิน ส่วนยูเครนต้องประกาศจำกัดการใช้ไฟฟ้าชั่วคราวเพราะความต้องการใช้พลังงานพุ่งสูงเกินรับมือ

"เทดรอส" สรุปไว้อย่างน่าคิดว่า ยุโรปคือทวีปที่ร้อนขึ้นเร็วที่สุดในโลก ด้วยอัตราเร็วเป็นสองเท่าของค่าเฉลี่ยทั่วโลก และตอนนี้ผู้คนนับล้านกำลังใช้ชีวิตท่ามกลางความร้อนจัด โรงเรียนต้องปิด และโครงข่ายไฟฟ้ากำลังใกล้ถึงขีดจำกัด