ฝันเหมือนยาวเป็นชั่วโมง แต่เวลาจริงต่างกันแค่ไหน?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

งานทดลองยังไม่ให้สูตรแปลงว่า “ฝันหนึ่งชั่วโมงเท่ากับเวลาจริงกี่นาที” เพราะวัดเฉพาะงานสั้น ๆ ในฝันรู้ตัว: การนับเลขไม่พบความต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ส่วนงานเดินและกายบริหารใช้เวลานานขึ้นในกลุ่มทดลอง

งานวิจัยที่เผยแพร่ในวารสาร Frontiers in Psychology เมื่อมกราคม 2014 ทดลองวัดเวลาเฉพาะคนที่รู้ตัวว่ากำลังฝัน หรือที่เรียกว่า lucid dream ไม่ได้จับเวลาตลอดเรื่องราวของฝัน แต่เทียบระยะเวลาที่ใช้ทำภารกิจในฝันกับตอนตื่น

วิธีจับเวลาอาศัยจังหวะกลอกตา นักวิจัยให้ผู้เข้าร่วมตกลงสัญญาณซ้าย–ขวาไว้ก่อนนอน แล้วบันทึกการเคลื่อนไหวของตาในช่วงฝันรู้ตัว เมื่อนักฝันรู้ตัว เขาจะส่งสัญญาณหนึ่งชุดก่อนเริ่มภารกิจและอีกชุดเมื่อทำเสร็จ ช่วงระหว่างสัญญาณใช้วัดระยะเวลาภารกิจที่เกิดในฝันได้ ตอนตื่นให้ทำภารกิจเดียวกันและจับเวลาด้วยนาฬิกาจับเวลา

ภารกิจมีทั้งนับเลขจาก 1 ถึง 10, 20 และ 30 เดิน 10, 20 และ 30 ก้าว และทำท่ากายบริหาร กลุ่มนับเลขมี 5 คน ส่วนข้อมูลเดินที่ผ่านเกณฑ์วิเคราะห์มี 7 คน นักวิจัยบันทึกฝันรู้ตัว 37 ชุด แต่ตัดออก 16 ชุดเพราะสัญญาณหรือการทำภารกิจไม่ตรงเงื่อนไข

เมื่อนำเวลานับ 10, 20 และ 30 มารวมกัน ผู้เข้าร่วมใช้เวลาเฉลี่ย 50.3 วินาทีตอนตื่น และ 64 วินาทีในฝัน ค่าเฉลี่ยในฝันสูงขึ้น 27.2% แต่ผลการนับยังไม่ถึงนัยสำคัญทางสถิติ (p = 0.10)

ภารกิจเดิน 10, 20 และ 30 ก้าวใช้เวลารวมเฉลี่ย 37.7 วินาทีตอนตื่น กับ 57.5 วินาทีในฝัน หรือเพิ่มขึ้น 52.5% ความต่างพบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p = 0.03) ภารกิจยิมนาสติกก็ใช้เวลาในฝันนานขึ้น 23.2% และพบความต่างทางสถิติเช่นกัน ผลจึงแยกกันตามลักษณะงาน ไม่ได้บอกว่าทุกกิจกรรมในฝันยืดเวลาเท่ากัน

ผู้เขียนเตือนว่ากลุ่มทดลองมีน้อยและเป็นคนที่ฝันรู้ตัว จึงไม่ควรนำตัวเลขไปแทนความฝันทั่วไป ส่วนสาเหตุที่งานเคลื่อนไหวใช้เวลานานขึ้นยังไม่มีข้อสรุป ผู้เขียนเสนอว่าอาจเกี่ยวกับการขาดข้อมูลย้อนกลับจากกล้ามเนื้อหรือการประมวลผลทางประสาทที่ช้าลงระหว่างหลับ REM และระบุว่าปัจจัยเหล่านี้ต้องศึกษาเพิ่ม

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th