มือถือถูกดักฟังหรือแฮกข้อมูลหรือไม่? เปิดวิธีเช็กสัญญาณผิดปกติและวิธีป้องกันให้ปลอดภัย

        ในยุคที่มิจฉาชีพมีวิธีการที่ซับซ้อนขึ้น การกังวลว่ามือถืออาจถูกดักฟังหรือมีสปายแวร์แอบทำงานอยู่เบื้องหลังเป็นเรื่องที่เข้าใจได้ โดยเฉพาะเมื่อพบอาการแบตเตอรี่หมดเร็ว เครื่องร้อนผิดปกติ หรือมีข้อความ OTP เด้งเข้ามาโดยไม่ได้ร้องขอ อย่างไรก็ตาม ข้อมูลจาก Apple, Google และสถาบันการเงินเตือนว่าอาการเหล่านี้ไม่ได้หมายความว่าถูกแฮกเสมอไป เพราะอาจเกิดจากพฤติกรรมการใช้งานหรือความเสื่อมของแบตเตอรี่ได้เช่นกัน แต่หากพบความผิดปกติหลายอย่างเกิดขึ้นพร้อมกัน ก็ไม่ควรนิ่งนอนใจและควรตรวจสอบความปลอดภัยของเครื่องทันที

วิธีตรวจสอบความผิดปกติพื้นฐาน

• เช็กการโอนสาย: มิจฉาชีพอาจหลอกให้ตั้งค่าโอนสายเพื่อรับรหัสยืนยันแทนเจ้าของเครื่อง สามารถตรวจสอบได้ด้วยการกดรหัสบนโทรศัพท์

  • กด *#21# เพื่อดูการโอนสายทุกกรณี

  • กด *#61#, *#62#, *#67# เพื่อดูการโอนสายในเงื่อนไขต่างๆ

  • หากพบเบอร์แปลกให้กด ##002# เพื่อยกเลิกการโอนสายทั้งหมด

  • หมายเหตุ: รหัสเหล่านี้ยืนยันการโอนสายเท่านั้น ไม่ได้ยืนยันการดักฟังโดยตรง และหากพบเบอร์ฝากข้อความเสียง อาจเป็นการตั้งค่าปกติของเครือข่าย

• สังเกตจุดสีบนหน้าจอ: ระบบปฏิบัติการปัจจุบันมีระบบแจ้งเตือนแอปที่เข้าถึงกล้องและไมโครโฟน

  • iPhone: จุดสีส้มหมายถึงมีการใช้ไมโครโฟน จุดสีเขียวหมายถึงมีการใช้กล้อง

  • Android: มีสัญลักษณ์สีเขียวที่มุมขวาบนเมื่อมีการใช้งานกล้องหรือไมโครโฟน

  • หากจุดสีปรากฏขึ้นทั้งที่ไม่ได้เปิดใช้งานแอปเหล่านี้ ควรตรวจสอบและปิดสิทธิ์ทันที

    

สัญญาณเตือนที่ควรสงสัยว่าเครื่องอาจมีมัลแวร์หรือสปายแวร์

หากพบอาการเหล่านี้หลายข้อพร้อมกัน ควรตรวจสอบอย่างจริงจัง:

• แบตเตอรี่หมดเร็วผิดปกติและเครื่องร้อนแม้วางไว้เฉยๆ

• มีการใช้งานอินเทอร์เน็ตปริมาณมากโดยไม่ทราบสาเหตุ

• มีแอปแปลกปลอมที่ไม่ได้ติดตั้งเองโผล่ขึ้นมา

• หน้าจอติดๆ ดับๆ หรือมีป็อปอัปเด้งขึ้นมาบ่อยครั้ง

• มีกิจกรรมในบัญชีธนาคารหรือโซเชียลมีเดียที่ไม่ได้ทำเอง

  

การรับมือเมื่อสงสัยว่าไม่ปลอดภัย

1. ตัดการเชื่อมต่อ: เปิดโหมดเครื่องบินหรือปิด Wi-Fi และข้อมูลมือถือทันทีเพื่อลดการส่งข้อมูลออกจากเครื่อง

2. จัดการแอป: ตรวจสอบรายชื่อแอปทั้งหมดและลบแอปที่ไม่รู้จัก

3. ปิดสิทธิ์: เข้าไปที่การตั้งค่าเพื่อตรวจสอบและปิดสิทธิ์การเข้าถึงไมโครโฟน กล้อง ตำแหน่ง และ SMS ของแอปที่ไม่จำเป็น

4. เปลี่ยนรหัสผ่าน: เปลี่ยนรหัสผ่านบัญชีสำคัญจากอุปกรณ์เครื่องอื่นที่มั่นใจว่าปลอดภัย

5. ติดต่อธนาคาร: หากเกี่ยวข้องกับแอปธนาคารให้รีบติดต่อสถาบันการเงินทันทีเพื่อระงับความเสียหาย

6. รีเซ็ตเครื่อง: หากอาการไม่หาย การรีเซ็ตเป็นค่าโรงงานอาจเป็นทางเลือกสุดท้าย โดยควรสำรองข้อมูลสำคัญและหลีกเลี่ยงการดึงแอปทั้งหมดกลับมาอัตโนมัติ

แนวทางป้องกันในระยะยาว

การป้องกันที่ดีที่สุดคือการสร้างกำแพงความปลอดภัยให้มือถือเข้าถึงได้ยากขึ้น:

• อัปเดตระบบปฏิบัติการและแอปให้เป็นเวอร์ชันล่าสุดเสมอ

• ดาวน์โหลดแอปจาก Store ทางการ (App Store หรือ Google Play) เท่านั้น

• ไม่กดลิงก์จาก SMS หรือแชทที่น่าสงสัย

• ไม่ให้รหัส OTP หรือ PIN กับบุคคลอื่น

• เปิดการยืนยันตัวตนสองชั้น (2FA) สำหรับทุกบัญชีสำคัญ

  

        สรุปได้ว่าแม้ความกังวลเรื่องมือถือถูกดักฟังจะเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้จริง แต่การตัดสินจากอาการเพียงอย่างเดียวอาจไม่ถูกต้องเสมอไป วิธีที่ดีที่สุดคือการหมั่นตรวจสอบความผิดปกติอย่างรอบด้าน ปิดสิทธิ์แอปที่ไม่จำเป็น และรักษาความปลอดภัยของบัญชีผ่านการยืนยันตัวตนสองชั้น หากพบสัญญาณเตือนที่ชัดเจนควรรีบตัดการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตและตรวจสอบอุปกรณ์ทันที เพื่อปกป้องข้อมูลส่วนตัวและความเสียหายทางการเงินที่อาจเกิดขึ้น