ปลากระป๋องไม่ได้เริ่มจากครัว แต่เกิดจากโจทย์เสบียงในสนามรบ
ปลากระป๋องที่หลายบ้านมีติดตู้ไว้ ไม่ได้เริ่มจากเมนูประหยัดในครัว แต่เกิดจากปัญหาใหญ่ของกองทัพยุโรปที่ต้องหาอาหารเก็บได้นาน ไม่บูดง่าย และเดินทางไปกับทหารได้
จุดตั้งต้นของเรื่องนี้ย้อนกลับไปปลายศตวรรษที่ 18 เมื่อฝรั่งเศสต้องส่งทหารออกไปรบไกล ๆ ปัญหาไม่ได้มีแค่ศัตรูในสนามรบ แต่อาหารที่เน่าเสียระหว่างทางก็ทำให้กองทัพเสียกำลังอย่างหนัก รัฐบาลฝรั่งเศสจึงตั้งรางวัล 12,000 ฟรังก์ ให้กับคนที่หาวิธีถนอมอาหารได้จริง
คนที่แก้โจทย์นี้ได้คือ นีกอลา อาแปร์ ชาวฝรั่งเศสที่ทำงานด้านอาหาร เขาทดลองนำอาหารใส่ขวดแก้ว ปิดให้แน่น แล้วต้มด้วยความร้อนเป็นเวลาหนึ่ง วิธีนี้ช่วยให้อาหารอยู่ได้นานขึ้น แม้ในเวลานั้นผู้คนยังไม่เข้าใจเรื่องจุลินทรีย์เหมือนปัจจุบัน
สิ่งที่อาแปร์ทำจึงสำคัญมาก เพราะเป็นต้นแบบของการถนอมอาหารด้วยภาชนะปิดสนิทและความร้อน ต่อมาหลุยส์ ปาสเตอร์ จึงอธิบายได้ชัดขึ้นว่าความร้อนช่วยจัดการจุลินทรีย์ และการปิดสนิทช่วยกันการปนเปื้อนใหม่จากภายนอก
แต่ขวดแก้วมีปัญหาใหญ่ คือแตกง่าย ไม่เหมาะกับการขนส่งในสนามรบ ปี 1810 ปีเตอร์ ดูแรนด์ ในอังกฤษจึงจดสิทธิบัตรการใช้ภาชนะเหล็กเคลือบดีบุกแทนขวดแก้ว กระป๋องโลหะจึงกลายเป็นก้าวสำคัญที่ทำให้อาหารกระป๋องเริ่มเข้าใกล้รูปแบบที่คนยุคนี้รู้จัก
แล้วปลากระป๋องเข้ามาอยู่ตรงไหนของเรื่องนี้?
หลังเทคโนโลยีอาหารกระป๋องเริ่มแพร่หลาย ฝรั่งเศสเป็นหนึ่งในพื้นที่ที่พัฒนาปลาซาร์ดีนกระป๋องอย่างจริงจัง โดยมีการกล่าวถึงโรงงานปลาซาร์ดีนกระป๋องในเมืองน็องต์ช่วงปี 1824 ปลาซาร์ดีนเหมาะกับการบรรจุกระป๋อง เพราะเป็นปลาขนาดเล็ก จัดเรียงง่าย และเมื่อผ่านความร้อน กระดูกจะนิ่มจนกินได้สะดวก
อีกจุดที่น่าสนใจคือ อาหารกระป๋องเกิดขึ้นก่อน “ที่เปิดกระป๋อง” แบบที่คนคุ้นเคยทุกวันนี้อยู่นานมาก กระป๋องยุคแรกแข็งและหนา คนที่ต้องกินอาหารกระป๋องจึงใช้มีด ค้อน สิ่ว หรือเครื่องมือหนัก ๆ เปิดฝา ก่อนที่อุปกรณ์เปิดกระป๋องจะพัฒนาตามมาในภายหลัง
สิ่งเล็ก ๆ อย่างปลากระป๋องจึงไม่ได้เป็นแค่อาหารสำเร็จรูปธรรมดา แต่เป็นผลจากหลายเรื่องมารวมกัน ทั้งสงคราม การเดินทางไกล ความจำเป็นในการเก็บอาหาร และความพยายามของมนุษย์ที่จะทำให้อาหารปลอดภัยขึ้น
ทุกวันนี้ปลากระป๋องอาจอยู่บนชั้นวางในร้านสะดวกซื้อหรืออยู่ในตู้กับข้าวแบบเงียบ ๆ แต่เบื้องหลังของมันคือประวัติศาสตร์ยาวนานกว่า 200 ปี จากโจทย์เสบียงของทหาร สู่ของกินง่าย ๆ ที่หลายคนเปิดกินได้ภายในไม่กี่นาที
แหล่งที่มา: Encyclopaedia Britannica, Science History Institute, National Center for Home Food Preservation, Boutique de France
อ้างอิง: https://www.britannica.com/topic/canning-food-processing, https://www.sciencehistory.org/stories/magazine/processed-food-science-and-the-modern-meal/, https://nchfp.uga.edu/resources/entry/historical-origins-of-food-preservation, https://www.boutiquedefrance.fr/french-canned-food/
เลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569
ผีเสื้อแดงจับคู่ทัพขุนศึก เปิดแนวทางเลขเด็ด 1 ธ.ค. 69 มีเลขวิ่ง เลขเด่น พร้อมชุด 2 ตัว-3 ตัว
เปิดเลขธูป 3 ตัวตรง "ท้าวเวสสุวรรณ" วันที่ 1 ธันวาคม 2569
กรมอุตุฯ เตือนฝนตกหนักถึงหนักมาก 9 จังหวัด เสี่ยงน้ำท่วมฉับพลันและน้ำป่าไหลหลาก ระหว่างวันที่ 20–22 พฤศจิกายน 2569
นักเรียน ม.3 ทำร้ายเด็กอนุบาล 3 ตบ-เตะ-กระแทกเข่าจนล้ม ปมแค้นถูกฟ้องครู ล่าสุดเจ้าหน้าที่ยังตามตัวไม่พบ
คณะราชทูตสยามสมัยพระนารายณ์ ข้ามทะเลหกเดือนเข้าเฝ้าพระเจ้าหลุยส์ที่ 14
หวยชุมแพมาแบบสูตรคำนวณ! เปิดเลข 4 บรรทัด สรุปเด่น 80 พร้อมเลขจับคู่
“อาร์ต พศุตม์” ชนะคดี “หมออั้ม” ศาลสั่งจำคุก 2 ปี ปรับ 3 แสน
ตรวจพบเฟรมเวิร์กมัลแวร์ตัวใหม่สำหรับการโจมตีแบบ "ClickFix" ที่มีชื่อว่า Exvicy แต่ในความเป็นจริงแล้ว มันเป็นเพียงการนำโค้ดจาก ErrTraffic มาดัดแปลงใช้ใหม่เท่านั้น
ธนบัตรใบแรกของสยาม เหตุใดรัฐบาลรัชกาลที่ 5 จึงให้แลกคืนเป็นเงินโลหะได้
ประวัติถนนเจริญกรุง จากทางสำหรับรถม้าสู่ถนนสายสำคัญของพระนคร
"โดนัลด์ ทรัมป์" ยื่นมือให้ "สีจิ้นผิง" จับ ขณะขึ้นบันไดเลื่อน
เปิดรายชื่อ 5 คนดังระดับโลก ที่เคยสร้างโมเมนต์ประทับใจและพูดถึงเมืองไทยบนเวทีสากล
เปิดประวัติ 6 บุคคลสำคัญระดับโลก ที่เคยมาเยือนสยาม จากราชทูตยุโรปสู่จักรพรรดิผู้ยิ่งใหญ่
เปิดประวัติ 6 ตระกูลผู้ทรงอิทธิพลในเอเชีย ที่สร้างอาณาจักรธุรกิจจากรากฐานอันยาวนาน
ทำไมชุดขุนนางไทยโบราณถึงดูเหมือนชุดเจ้าที่ศาลพระภูมิ?