ทำไมนักกีฬาโอลิมปิกชอบกัดเหรียญ ทั้งที่ไม่ได้เช็กทองแท้

ภาพนักกีฬาโอลิมปิกยืนยิ้มแล้วกัดเหรียญรางวัล กลายเป็นภาพจำที่เห็นแทบทุกครั้งหลังพิธีมอบเหรียญ จนหลายคนเข้าใจว่าเป็นธรรมเนียมเก่าแก่ หรือเป็นการลองเช็กว่าเหรียญทองเป็นทองแท้หรือไม่

คำตอบที่ใกล้ความจริงที่สุดกลับง่ายกว่านั้นมาก นักกีฬาส่วนใหญ่ทำท่านี้เพราะช่างภาพขอให้ทำ

หลังพิธีมอบเหรียญ มักมีช่างภาพจำนวนมากรออยู่ด้านหน้า นักกีฬาต้องยืนโพสให้สื่อหลายมุม ถ้ายืนถือเหรียญแล้วยิ้มเฉย ๆ ภาพอาจดูเหมือนกันไปหมด ท่ากัดเหรียญจึงกลายเป็นท่าที่ดูสนุก จำง่าย และสื่อทันทีว่า “นี่คือผู้ชนะ” แหล่งข้อมูลของ Olympics.com ระบุชัดว่า เหตุผลสำคัญคือช่างภาพมักขอให้นักกีฬากัดเหรียญระหว่างถ่ายภาพชัยชนะ

ที่ทำให้หลายคนเชื่อมโยงกับ “ทองแท้” เพราะในอดีต การกัดทองเคยถูกใช้เป็นวิธีพื้นบ้านในการทดสอบความอ่อนของทองคำ ทองแท้มีความอ่อนกว่าวัสดุหลายชนิด หากกัดแรงพออาจเกิดรอยได้ ความคิดนี้จึงถูกเอามาโยงกับเหรียญทองโอลิมปิกโดยธรรมชาติ

แต่เหรียญทองโอลิมปิกยุคใหม่ไม่ได้ทำจากทองคำทั้งชิ้น เหรียญทองจะมีเงินเป็นส่วนหลักและเคลือบทองไว้ด้านนอก โดยข้อมูลจากแหล่ง Olympics และข้อมูลสรุปเรื่องเหรียญโอลิมปิกระบุว่า เหรียญทองโอลิมปิกต้องมีทองอย่างน้อย 6 กรัม และยุคที่ใช้เหรียญทองแท้ทั้งชิ้นจบไปตั้งแต่โอลิมปิกปี 1912

เพราะฉะนั้น เวลานักกีฬากัดเหรียญในภาพถ่าย พวกเขาแทบไม่ได้กำลังตรวจคุณภาพทอง หรือสงสัยว่าเหรียญเป็นของปลอม ท่านี้ทำหน้าที่เหมือนภาษาภาพของวงการกีฬา เห็นแล้วเข้าใจทันทีว่าเป็นโมเมนต์หลังคว้าชัยชนะ

ความน่าสนใจคือไม่มีใครต้องออกกฎให้ทำ แต่เมื่อภาพแบบนี้ถูกถ่ายซ้ำ เผยแพร่ซ้ำ และคนดูจำได้ ท่ากัดเหรียญก็กลายเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมหลังรับเหรียญไปเอง นักกีฬาบางคนทำเพราะช่างภาพขอ บางคนทำเพราะเห็นนักกีฬารุ่นก่อนทำ และบางคนทำเพราะรู้ว่ามันเป็นภาพที่คนดูคุ้นตา

ถึงจะดูเป็นท่าเล่น ๆ แต่ก็ไม่ใช่ท่าที่ควรกัดแรงจริง ๆ มีกรณีนักกีฬาเคยทำฟันเสียหายระหว่างโพสกัดเหรียญ เช่น David Moeller นักลูจชาวเยอรมันที่มีรายงานว่าเคยฟันบิ่นหลังทำท่านี้ในโอลิมปิกฤดูหนาวปี 2010

สิ่งที่ควรจำคือ ภาพนักกีฬาโอลิมปิกกัดเหรียญไม่ได้แปลว่าพวกเขากำลังพิสูจน์ทองแท้ แต่เป็นท่าถ่ายภาพที่สื่อชอบ เพราะเล่าเรื่องชัยชนะได้เร็วในภาพเดียว เหรียญอยู่ตรงหน้า รอยยิ้มอยู่เต็มเฟรม และคนดูรู้ทันทีว่านี่คือช่วงเวลาสำคัญของนักกีฬาคนนั้น