ยักษ์คู่ปรับเห็นทารกตัวโตจนหนีเตลิดข้ามทะเล เปิดตำนานฟินน์ แมคคูล กับการกำเนิด Giant’s Causeway

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น

ตามตำนานพื้นบ้านของชาวไอริช มีเรื่องเล่าขานอันโด่งดังเกี่ยวกับยักษ์นามว่า ฟินน์ แมคคูล (Finn McCool) โดยเล่าว่าภรรยาของเขาได้ออกอุบายจับสามีแต่งตัวปลอมเป็นเด็กทารก เพื่อหลอกให้ เบนันดอนเนอร์ (Benandonner) ยักษ์คู่ปรับชาวสกอตแลนด์ตกใจกลัว เพราะเมื่อเห็นว่าขนาดตัวของทารกยังใหญ่โตขนาดนี้ คนเป็นพ่อก็คงตัวมหึมาและทรงพลังเกินจะสู้ไหว เบนันดอนเนอร์จึงรีบวิ่งหนีเตลิดกลับสกอตแลนด์ พร้อมกับทำลายทางเดินหินข้ามทะเลทิ้ง เรื่องเล่านี้จึงกลายมาเป็นตำนานอธิบายว่าทำไมทางเดินหินปริศนาถึงขาดหายไปกลางทะเล

ในฉบับที่สถาบันทางทะเลแห่งไอร์แลนด์ (Marine Institute of Ireland) รวบรวมไว้ ระบุรายละเอียดว่า "โอนาห์" (Oonagh) ภรรยาของฟินน์ สังเกตเห็นว่าเบนันดอนเนอร์มีรูปร่างใหญ่โตกว่าสามีของตนมาก เธอจึงใช้ไหวพริบจับฟินน์ห่อด้วยผ้าอ้อมแล้วจับลงไปนอนในเปล เมื่อยักษ์ชาวสกอตข้ามฝั่งมาพบเด็กทารกขนาดยักษ์ ก็คิดไปไกลว่าพ่อของเด็กคนนี้ต้องน่ากลัวจนไม่อาจเทียบได้ จึงรีบหนีเอาชีวิตรอดและรื้อทำลายสะพานหินระหว่างทางกลับจนหมด อย่างไรก็ดี นิทานพื้นบ้านเรื่องนี้ถูกเล่าต่อกันมาหลายสำนวน รายละเอียดการหลอกล่อและชื่อเรียกจึงอาจผิดเพี้ยนไปบ้างตามแต่ละท้องถิ่น

องค์การ National Trust ระบุเพิ่มเติมว่า ตำนานนี้ไม่ได้มีเพียงเวอร์ชันการต่อสู้เท่านั้น เพราะมีอีกฉบับหนึ่งเล่าว่า ฟินน์สร้างทางเดินหินข้ามทะเลเพื่อเดินทางไปหาหญิงคนรักชาวสกอตแลนด์ ซึ่งชาวบ้านในท้องถิ่นเคยบันทึกเรื่องราวโรแมนติกนี้ไว้ในบทกวีของ Mary Anne ตั้งแต่ช่วงปี 1830 ความหลากหลายของเรื่องเล่าสะท้อนให้เห็นว่า ผู้คนในอดีตมักผูกเรื่องราวและจินตนาการเข้ากับสภาพภูมิประเทศที่พบเห็น

สำหรับในความเป็นจริงทางวิทยาศาสตร์ Giant’s Causeway หรือ "ทางเดินยักษ์" ตั้งอยู่บริเวณชายฝั่งเทศมณฑลแอนทริม (Antrim) ของไอร์แลนด์เหนือ ยูเนสโก (UNESCO) ได้ขึ้นทะเบียนสถานที่แห่งนี้เป็นมรดกโลก โดยประกอบไปด้วยเสาหินบะซอลต์สีดำทรงหลายเหลี่ยมเรียงต่อกันแน่นหนากว่า 40,000 ต้น เสาเหล่านี้มีหน้าตัดที่เรียบเนียนจนดูราวกับสิ่งปลูกสร้างที่มนุษย์ปูเรียงยื่นลงไปในทะเล จึงไม่แปลกใจเลยที่คนโบราณจะจินตนาการไปว่านี่คือผลงานของเหล่ายักษ์

สมาคมธรณีวิทยาแห่งลอนดอน (Geological Society of London) อธิบายการเกิดปรากฏการณ์ทางธรรมชาตินี้ว่า เกิดจากกิจกรรมภูเขาไฟเมื่อราว 50–60 ล้านปีก่อน ในช่วงเวลานั้น ลาวาบะซอลต์ร้อนระอุได้ไหลเข้ามาสะสมในแอ่งหุบเขาและค่อย ๆ เย็นตัวลงอย่างช้า ๆ เมื่อหินเย็นตัวและหดตัวลงอย่างสม่ำเสมอ จึงเกิดแรงดึงทำให้เนื้อหินแตกร้าวเป็นแนวตั้งฉิ่งดิ่งลงไป กลายเป็นเสาหินทรงห้าเหลี่ยมและหกเหลี่ยมจำนวนมหาศาล หลังจากนั้นการกัดเซาะของธารน้ำแข็งและเกลียวคลื่นทะเลตลอดหลายล้านปี ได้เปิดชั้นหินด้านบนออกจนเผยให้เห็นทัศนียภาพของเสาหินเรียงรายอย่างที่เราเห็นในปัจจุบัน

เรื่องเล่าของทารกยักษ์จึงสะท้อนถึงกุศโลบายและอารมณ์ขันของชาวไอริช ที่เลือกให้ตัวเอกเอาชนะศัตรูด้วยสติปัญญามากกว่ากำลัง ขณะที่เสาหินมหึมาริมชายฝั่งก็ไม่ใช่ร่องรอยของสะพานที่ถูกยักษ์ทำลาย หากแต่เป็นอนุสรณ์ทางธรณีวิทยาที่ธรรมชาติได้สรรค์สร้างทิ้งไว้ ทั้งตำนานพื้นบ้านและวิทยาศาสตร์จึงอยู่ร่วมกันได้อย่างลงตัว ในฐานะเรื่องเล่าที่เพิ่มมนต์เสน่ห์ให้กับความมหัศจรรย์ของโลกใบนี้

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th