เศรษฐกิจรัสเซียปี 2026 โตช้าลง หลังสงครามยูเครนและคว่ำบาตรยืดเยื้อ

สงครามรัสเซีย-ยูเครนที่เริ่มจากการรุกรานเต็มรูปแบบเมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2022 เดินทางเข้าสู่ปีที่ 5 แล้ว เศรษฐกิจรัสเซียไม่ได้พังลงทันทีตามที่หลายฝ่ายเคยคาด แต่ก็ไม่ได้แข็งแรงแบบไร้ต้นทุน สิ่งที่เห็นในปี 2026 คือเศรษฐกิจที่ยังประคองตัวได้ แต่แรงส่งเริ่มอ่อนลงชัดเจน

ภาพรวมล่าสุดสะท้อนว่า รัสเซียกำลังเข้าสู่ช่วง “โตช้าลงภายใต้แรงกดดันสูง” มากกว่าจะเป็นภาวะเฟื่องฟูเหมือนช่วงก่อนหน้า IMF ประเมินว่า GDP จริงของรัสเซียในปี 2026 จะขยายตัวราว 1.1% ขณะที่ Reuters รายงานว่าเศรษฐกิจรัสเซียโตเพียง 1% ในปี 2025 หลังจากโตแรง 4.9% ในปี 2024 และมีสัญญาณหดตัวเล็กน้อยในช่วงต้นปี 2026

ปัจจัยแรกที่กดเศรษฐกิจคือ “ต้นทุนของสงคราม” รัฐบาลยังต้องใช้เงินจำนวนมากกับกลาโหม ความมั่นคง และอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับสงคราม เงินส่วนนี้ช่วยพยุงบางภาคการผลิตและการจ้างงาน แต่ก็ทำให้งบประมาณตึงตัวขึ้น โดยเฉพาะเมื่อรายได้จากน้ำมันและก๊าซไม่ได้ไหลแรงเหมือนเดิมตลอดเวลา

Reuters รายงานว่า รายได้ภาษีน้ำมันและก๊าซของรัสเซียในเดือนพฤษภาคม 2026 เพิ่มขึ้นเมื่อเทียบรายปี แต่หากดูช่วง 5 เดือนแรกของปี รายได้กลุ่มนี้ยังต่ำกว่าช่วงเดียวกันของปีก่อนราว 30% นี่คือจุดสำคัญ เพราะรายได้พลังงานยังเป็นเสาหลักของงบประมาณรัสเซีย โดยเฉพาะในช่วงที่ประเทศต้องแบกรับรายจ่ายจากสงคราม

 

View this post on Instagram

 

อีกแรงกดดันคือดอกเบี้ยสูง ธนาคารกลางรัสเซียลดดอกเบี้ยนโยบายลงมาอยู่ที่ 14.50% ต่อปี เมื่อวันที่ 24 เมษายน 2026 แต่ระดับนี้ยังถือว่าสูงมากสำหรับภาคธุรกิจ ดอกเบี้ยสูงช่วยกดเงินเฟ้อและลดความร้อนแรงของเศรษฐกิจ แต่ก็ทำให้ต้นทุนกู้ยืมแพงขึ้น การลงทุนใหม่ การขยายกิจการ และการบริโภคจึงชะลอตัวลงตามไปด้วย

ตลาดแรงงานรัสเซียยังตึงตัวมาก อัตราว่างงานอยู่ใกล้ระดับต่ำสุดเป็นประวัติการณ์ ประเด็นนี้ดูเหมือนเป็นข่าวดีในมุมคนมีงานทำ แต่ในทางเศรษฐกิจกลับสะท้อนปัญหาขาดแรงงาน โดยเฉพาะเมื่อแรงงานส่วนหนึ่งถูกดึงเข้าสู่กองทัพ อุตสาหกรรมป้องกันประเทศ หรือย้ายออกนอกประเทศหลังสงครามเริ่มขึ้น

ภาคบริการเริ่มส่งสัญญาณชะลอเช่นกัน ข้อมูล PMI เดือนพฤษภาคม 2026 ที่ Reuters รายงานระบุว่า ภาคบริการของรัสเซียหดตัวเร็วที่สุดนับตั้งแต่เดือนกันยายน 2025 โดยดัชนีลดลงมาอยู่ที่ 48.7 ต่ำกว่าระดับ 50 ซึ่งสะท้อนการหดตัวของกิจกรรมทางธุรกิจ

ส่วนภาพชีวิตในเมืองใหญ่อย่างมอสโกอาจยังดูปกติ ร้านค้า ร้านอาหาร และการเดินทางในชีวิตประจำวันยังดำเนินต่อไป แต่ภาพที่ดูปกติไม่ได้แปลว่าเศรษฐกิจไม่มีต้นทุน ผลกระทบจำนวนมากเกิดอยู่หลังฉาก เช่น งบประมาณรัฐที่ตึงขึ้น ต้นทุนสินเชื่อสูงขึ้น ธุรกิจบางกลุ่มเข้าถึงเงินทุนยากขึ้น และแรงงานคุณภาพขาดแคลนมากขึ้น

กองทุนความมั่งคั่งแห่งชาติของรัสเซีย หรือ NWF ยังเป็นกันชนทางการคลังที่สำคัญ แต่ตัวเลขล่าสุดจากรายงานที่อ้างข้อมูลกระทรวงการคลังรัสเซียระบุว่า ณ ต้นเดือนเมษายน 2026 กองทุนมีมูลค่ารวมราว 13.4 ล้านล้านรูเบิล ขณะที่สินทรัพย์สภาพคล่องอยู่ราว 3.9 ล้านล้านรูเบิล ซึ่งหมายความว่ารัสเซียยังมีเงินสำรอง แต่ส่วนที่นำมาใช้ได้คล่องจริงมีจำกัดกว่าตัวเลขกองทุนรวม

ขอบคุณคลิปจาก Youtube Channel : TNN Originals (embed)

ในมุมจัดอันดับเศรษฐกิจ รัสเซียยังมีขนาดเศรษฐกิจใหญ่เมื่อวัดด้วย GDP แบบ PPP โดยข้อมูล IMF ที่ถูกรวบรวมในฐานข้อมูลสากลยังจัดให้รัสเซียอยู่ในกลุ่มเศรษฐกิจขนาดใหญ่ของโลก แต่การดู PPP เพียงอย่างเดียวอาจทำให้เข้าใจผิดได้ เพราะ GDP แบบ Nominal การเข้าถึงเทคโนโลยี เงินทุนจากตะวันตก และข้อจำกัดด้านการค้า ล้วนเป็นอีกด้านที่ต้องนำมาพิจารณาร่วมกัน

ประเด็นที่ผู้อ่านควรเข้าใจคือ เศรษฐกิจรัสเซียไม่ได้อยู่ในภาพ “ล่มสลาย” แต่ก็ไม่ใช่ภาพ “แข็งแกร่งไร้ผลกระทบ” สิ่งที่เกิดขึ้นคือเศรษฐกิจปรับตัวภายใต้ระบบสงคราม ใช้รัฐเป็นแรงขับหลัก พึ่งพาพลังงานและงบประมาณจำนวนมาก พร้อมแลกกับต้นทุนระยะยาวด้านแรงงาน การลงทุน เทคโนโลยี และความสัมพันธ์กับตลาดตะวันตก

ข้อมูลเศรษฐกิจและสงครามมีความผันผวนสูง ตัวเลขบางชุดมาจากการประเมินของหลายฝ่ายและอาจเปลี่ยนได้ตามสถานการณ์ ผู้อ่านควรตรวจสอบกับแหล่งทางการหรือสำนักข่าวเศรษฐกิจที่น่าเชื่อถือก่อนนำข้อมูลไปใช้ตัดสินใจเชิงการเงิน การลงทุน หรือการวิเคราะห์เชิงนโยบาย

ภาพรวมปี 2026 จึงอธิบายได้สั้น ๆ ว่า รัสเซียยังยืนอยู่ได้ แต่กำลังยืนอยู่บนต้นทุนที่สูงขึ้นเรื่อย ๆ ยิ่งสงครามยืดเยื้อ ดอกเบี้ยสูง รายได้พลังงานผันผวน และแรงงานขาดแคลนมากเท่าไร คำถามสำคัญก็ไม่ใช่แค่ว่าเศรษฐกิจรัสเซียจะโตเท่าไร แต่คือรัสเซียจะรักษาเสถียรภาพแบบนี้ได้นานแค่ไหน