ผีกระหัง

"ผีกระหัง" ถือเป็นหนึ่งในผีพื้นบ้านไทยที่อยู่ในความทรงจำและจินตนาการของคนไทยมาอย่างยาวนาน มักจะถูกจับคู่พูดถึงร่วมกับ "ผีกระสือ" อยู่เสมอ หากผีกระสือคือตัวแทนของผีผู้หญิง ผีกระหังก็คือตัวแทนของผีผู้ชาย วันนี้เราจะพาย้อนไปดูเรื่องราวความเชื่อ ตำนาน และที่มาของผีบินได้ตนนี้กันค่ะ
​ต้นกำเนิดและตำนาน: จากผู้เรืองวิชาสู่มนุษย์กลายพันธุ์
​ตามความเชื่อโบราณ ผีกระหังไม่ได้เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ และไม่ใช่ผีที่ตายไปแล้ว แต่เป็น "ผีเป็น" คือมนุษย์ที่ยังมีชีวิตอยู่นี่เอง
​สาเหตุหลักที่ทำให้คนคนหนึ่งกลายเป็นผีกระหัง มาจากการ "เล่นคุณไสยมนต์ดำ" หรือวิชาอาคม แล้วไม่สามารถรักษาข้อห้าม (ผิดครู หรือคัดของ) ได้ เมื่อวิชาอาคมนั้นย้อนกลับเข้าตัว (ของเข้าตัว) จึงทำให้ร่างกายและจิตใจแปรเปลี่ยนไป กลายเป็นสิ่งมีชีวิตกึ่งมนุษย์กึ่งอสูรกายที่ต้องออกหากินของโสโครกในเวลากลางคืน
​ลักษณะเด่นและเอกลักษณ์ที่ไม่มีใครเหมือน
​ภาพจำของผีกระหังในความเชื่อไทยนั้นค่อนข้างเด่นชัดและมีเอกลักษณ์สูงมาก โดยมักมีลักษณะดังนี้:
​เป็นผู้ชาย: ผีกระหังจะเป็นเพศชายเสมอ (ตรงข้ามกับกระสือที่เป็นเพศหญิง)
​พาหนะบินได้จากเครื่องจักสาน: ชิ้นส่วนที่ขาดไม่ได้เลยคือ "กระด้ง" ฝัดข้าวจำนวน 2 ใบ ที่ผีกระหังจะใช้ติดเข้ากับแขนแทนปีกเพื่อกระพือบินไปในอากาศ
​หางสากตำข้าว: มักมี "สากตำข้าว" หรือไม้คานหนีบอยู่ระหว่างขา ทำหน้าที่คล้ายหางเสือบังคับทิศทางในการบิน
​นุ่งโจงกระเบนผืนเดียว: มักไม่สวมเสื้อ นุ่งเพียงผ้าโจงกระเบนหยักรั้งตัวเดียว
​พฤติกรรมการออกหากิน
​ในเวลากลางวัน ผีกระหังจะใช้ชีวิตเหมือนคนปกติทั่วไป ปะปนอยู่กับผู้คนในชุมชน อาจเป็นลุงข้างบ้านหรือชายหนุ่มในหมู่บ้านที่ดูเงียบขรึม
​แต่เมื่อตกกลางคืน แสงอาทิตย์ลับขอบฟ้า ผีกระหังจะเริ่มมีอาการกระสับกระส่ายและออกหากิน สิ่งที่พวกมันโปรดปรานที่สุดคือ "ของโสโครก" เช่น อุจจาระ สิ่งปฏิกูล หรือของบูดเน่า รวมถึงสัตว์เลี้ยงขนาดเล็ก โดยจะบินไปตามชายป่าหรือใต้ถุนบ้านเรือนเพื่อเสาะหาอาหารเหล่านี้
​ความเชื่อเรื่องการป้องกันและปราบปราม
​แม้ว่าผีกระหังจะมีวิชาอาคมและบินได้ แต่ตามความเชื่อแล้ว ผีกระหังไม่ได้มีความดุร้ายถึงขั้นไล่ฆ่าคนเหมือนผีในภาพยนตร์สยองขวัญตะวันตก ส่วนใหญ่จะเน้นหนีและกลัวคนเห็นเสียมากกว่า วิธีการรับมือกับผีกระหังตามความเชื่อพื้นบ้านมีดังนี้:
​การใช้หนามพุทราหรือสิ่งของแหลมคม: เช่นเดียวกับผีกระสือ การปลูกต้นไม้มีหนามไว้รอบบ้านจะช่วยป้องกันไม่ให้ผีกระหังบินลงมาต่ำ เพราะกลัวหนามเกี่ยวตัดเนื้อหนังหรือกระด้งเสียหาย
​การจับตัว: วิธีปราบมักใช้วิธีล้อมจับในขณะที่มันกำลังหากิน โดยการใช้แหจับปลาตาถี่ๆ ทอดครอบตัวไว้ เพราะจะทำให้วิชาอาคมเสื่อมและไม่สามารถบินหนีได้
​การทำลายอุปกรณ์: มีความเชื่อว่าหากใครสามารถขโมยกระด้งหรือสากของผีกระหังไปซ่อนได้ ตอนกลางวันคนที่เป็นผีกระหังจะมีอาการป่วย ไข้ขึ้นสูง หรือไม่สามารถใช้ชีวิตตามปกติได้
​บทสะท้อนจากความเชื่อ
​ความเชื่อเรื่องผีกระหัง สะท้อนให้เห็นถึงอุบายของคนโบราณที่ต้องการตักเตือนผู้คนในสังคม ไม่ให้ยุ่งเกี่ยวกับสิ่งอบายมุข มนต์ดำ หรือการทำสิ่งผิดศีลธรรม (การผิดครู) เพราะผลลัพธ์ของการหลงผิดจะเปลี่ยนจาก "คน" ให้กลายเป็น "สัตว์ร้าย" ที่ต้องหลบๆ ซ่อนๆ และกินแต่สิ่งสกปรกโสโครกในที่สุด