S-Log3 คืออะไร? Log Format ของ Sony ที่ Creator นิยมใช้มากที่สุด

ถ้าพูดถึง Log Format ที่ Creator และ Videographer ทั่วโลกใช้มากที่สุด คำตอบคือ S-Log3 ของ Sony ครับ ไม่ใช่แค่เพราะกล้อง Sony ครองตลาดสูงที่สุด แต่เพราะ S-Log3 ให้คุณสมบัติที่เหมาะกับการทำงานจริงมากที่สุดในบรรดา Log Format ทั้งหมดในตลาด

บทความนี้อธิบายครบว่า S-Log3 คืออะไร ต่างจาก S-Log2 อย่างไร ตั้งค่ายังไงให้ได้ภาพดีที่สุด ใช้ LUT อะไร และกล้อง Sony รุ่นไหนที่รองรับบ้าง

S-Log3 ออกแบบมาให้จำลองลักษณะของฟิล์มที่ Scan มาแล้ว ทำให้ Gradation ระหว่าง Shadow และ Highlight นุ่มและเป็นธรรมชาติกว่า Log Format อื่นๆ ในตลาด

S-Log คืออะไร? มาจากไหน?

Sony พัฒนา S-Log ขึ้นมาครั้งแรกสำหรับกล้อง Cinema Professional อย่าง CineAlta ก่อนที่จะนำมาใส่ใน Mirrorless Alpha Series ในภายหลัง โดยมีวิวัฒนาการตามลำดับดังนี้

• S-Log เวอร์ชันแรก ใช้ใน CineAlta รุ่นเก่า Dynamic Range ประมาณ 13 stops ปัจจุบันไม่ค่อยใช้แล้ว
• S-Log2 พัฒนาให้รองรับ Highlight ได้กว้างขึ้น Dynamic Range ประมาณ 14+ stops เหมาะกับฉากที่มี Highlight รุนแรงมาก
• S-Log3 เวอร์ชันล่าสุดที่ได้รับความนิยมสูงสุด Dynamic Range ประมาณ 15 stops ออกแบบมาจำลองลักษณะของ Scanned Film ทำให้ Gradation นุ่มกว่าและเป็นธรรมชาติกว่า

S-Log3 vs S-Log2 ต่างกันอย่างไร?

คำถามที่พบบ่อยที่สุดคือควรเลือก S-Log3 หรือ S-Log2 ครับ ทั้งสองต่างกันในจุดสำคัญดังนี้

S-Log3 เด่นตรงที่:

• Gradation ในส่วน Shadow และ Mid-tone นุ่มและละเอียดกว่ามาก
• ให้ภาพที่มีลักษณะคล้าย Film จริงๆ ทำให้ Color Grade ได้ Look ที่ Cinematic มากกว่า
• เหมาะกับงานส่วนใหญ่ไม่ว่าจะเป็น Portrait, Landscape หรือ Documentary
• Sony แนะนำให้ใช้ S-Log3 เป็น Default สำหรับผู้ใช้ส่วนใหญ่

S-Log2 เด่นตรงที่:

• รองรับ Highlight ที่รุนแรงมากได้ดีกว่า S-Log3 เล็กน้อย
• เหมาะกับฉากกลางแจ้งที่แดดแรงมากหรือฉากที่มีแสง Specular Highlight สูงมาก
• ไม่รองรับในกล้อง Sony ทุกรุ่น บางรุ่นมีแค่ S-Log3

สรุปการเลือก: ใช้ S-Log3 เป็น Default ได้เลยสำหรับงานส่วนใหญ่ ใช้ S-Log2 เมื่อถ่ายกลางแจ้งแดดแรงมากเป็นกรณีพิเศษครับ

S-Gamut3 และ S-Gamut3.Cine คืออะไร?

เวลาตั้งค่า S-Log3 ในกล้อง Sony จะเห็นตัวเลือก Color Space ด้วยคือ S-Gamut3 และ S-Gamut3.Cine ซึ่งหลายคนสับสนว่าต่างกันอย่างไร

S-Gamut3 คือ Color Space ที่กว้างมากครอบคลุมสีได้มากกว่าที่ตาคนเห็น ให้ความยืดหยุ่นในการ Grade สูงสุด แต่ต้องการ Conversion ที่ซับซ้อนกว่าใน Post-production

S-Gamut3.Cine คือ Color Space ที่ออกแบบมาให้ใกล้เคียงกับ DCI-P3 ซึ่งเป็นมาตรฐานของ Cinema มากกว่า Grade ง่ายกว่า S-Gamut3 และ LUT ส่วนใหญ่ออกแบบมาสำหรับ S-Gamut3.Cine

แนะนำ: ใช้ S-Log3 + S-Gamut3.Cine สำหรับงานส่วนใหญ่ เพราะ Grade ง่ายกว่าและ LUT รองรับได้กว้างกว่าครับ

ตั้งค่า S-Log3 ในกล้อง Sony อย่างไรให้ได้ผลดีที่สุด?

ตั้งค่า ISO ให้ถูกต้อง

S-Log3 ต้องการ ISO สูงกว่าการถ่ายปกติ เพราะ Log Profile บีบข้อมูลแสงในลักษณะที่ต้องการ Exposure มากขึ้น

• ISO แนะนำสำหรับ S-Log3: เริ่มต้นที่ ISO 800 เป็น Base ISO
• กล้อง Sony รุ่นใหม่อย่าง A7S III และ FX3 มี Base ISO สูงถึง 12800 สำหรับ S-Log3
• อย่าใช้ ISO ต่ำกว่าที่ Sony แนะนำ เพราะ Shadow จะมี Noise มากและ Dynamic Range จะแคบลง

ตั้งค่า Exposure ให้ถูกต้อง

S-Log3 ควร Expose ให้สว่างกว่าที่ดูดีในหน้ากล้องเล็กน้อย เรียกว่า ETTR หรือ Expose to the Right

• ใช้ Zebra Pattern ตั้งที่ 70% สำหรับ S-Log3 เพื่อป้องกัน Highlight Clip
• ใช้ False Color หรือ Histogram ในการตั้ง Exposure ที่แม่นยำ
• ถ้า Monitor ในกล้องดูมืดเกินไป ให้ตั้ง Monitor LUT เพื่อดูภาพที่ถูก Grade แล้วขณะถ่าย

ตั้งค่าอื่นที่สำคัญ

• Bit Depth: ตั้งเป็น 10-bit เสมอ ห้ามถ่าย S-Log3 ใน 8-bit
• Color Space: เลือก S-Gamut3.Cine สำหรับงานทั่วไป
• Sharpness: ตั้งเป็น -3 หรือ 0 เพราะ S-Log3 ไม่ต้องการ Sharpness ในกล้อง ทำใน Post-production แทน
• Noise Reduction: ตั้งเป็น 0 หรือปิด เพื่อเก็บรายละเอียดไว้ทำใน Post-production

LUT สำหรับ S-Log3 ใช้อะไรบ้าง?

LUT คือสิ่งแรกที่ต้องใช้เมื่อนำ S-Log3 Footage เข้าโปรแกรม Edit ก่อนจะเริ่ม Grade สีอะไรทั้งนั้น

Technical LUT (ต้องใช้ก่อนเสมอ):

• Sony S-Log3 to Rec.709 LUT มาตรฐานที่ Sony ให้ดาวน์โหลดฟรีจากเว็บไซต์ทางการ แปลง S-Log3 กลับมาเป็นสีปกติก่อน Grade
• ดาวน์โหลดได้ฟรีที่ Sony Image Edge และ Sony Creator Cloud

Creative LUT ที่ Creator นิยมใช้กับ S-Log3:

• Leeming LUT ออกแบบมาสำหรับ Sony โดยเฉพาะ ให้ผลลัพธ์ที่ Accurate มาก
• Koji Advance ให้ Film Look สวยงามสไตล์ Hollywood
• Ground Control LUT นิยมมากในกลุ่ม Wedding Videographer

Workflow การใช้ S-Log3 ใน DaVinci Resolve

DaVinci Resolve คือโปรแกรม Color Grade ที่เหมาะกับ S-Log3 มากที่สุด เพราะรองรับ Sony Color Science อย่างสมบูรณ์

ขั้นตอนพื้นฐาน:

1. Import S-Log3 Footage เข้า DaVinci Resolve
2. ตั้งค่า Project Color Space เป็น S-Gamut3.Cine / S-Log3
3. ใช้ Color Space Transform ใน Node แรกเพื่อแปลงเป็น Rec.709
4. เริ่ม Grade สีจาก Node ที่สอง ปรับ Lift, Gamma, Gain ตามต้องการ
5. เพิ่ม Creative LUT หรือ Grade เพิ่มเติมใน Node ถัดไป
6. Export เป็น Rec.709 สำหรับ YouTube หรือ Social Media

กล้อง Sony รุ่นไหนที่รองรับ S-Log3 บ้าง?

Full Frame Alpha Series:

• Sony A7 IV — S-Log3 + S-Gamut3.Cine, 10-bit 4:2:2
• Sony A7R V — S-Log3 + S-Gamut3.Cine, 10-bit 4:2:2
• Sony A7S III — S-Log3 + S-Gamut3.Cine, 12-bit RAW, ISO 12800 Base
• Sony A9 III — S-Log3, 10-bit 4:2:2
• Sony ZV-E1 — S-Log3, เน้น Creator และ Vlogger

Cinema Line:

• Sony FX3 — S-Log3, 10-bit 4:2:2, Active Cooling
• Sony FX6 — S-Log3, 10-bit 4:2:2, Cinema Grade
• Sony FX30 — S-Log3, APS-C Cinema ราคาเข้าถึงได้

APS-C Alpha Series:

• Sony A6700 — S-Log3, 10-bit 4:2:2 รุ่น APS-C ที่ดีที่สุด

S-Log3 เหมาะกับงานไหน?

เหมาะมากสำหรับ:

• Short Film และ Documentary ที่ต้องการ Cinematic Look จาก Dynamic Range สูงสุด
• Wedding และ Event ที่ถ่ายในแสงที่เปลี่ยนแปลงตลอดและต้องแก้สีทีหลัง
• Commercial และ MV ที่ต้องการ Color Grade แม่นยำและมีมาตรฐาน
• งานที่ใช้หลายกล้องพร้อมกันและต้องการ Color Match ระหว่างกล้อง

ไม่เหมาะสำหรับ:

• Vlog ที่ต้องการ Upload เร็วโดยไม่ผ่าน Grade มาก
• มือใหม่ที่ยังไม่มีทักษะ Color Grade
• งานที่คอมพิวเตอร์ไม่แรงพอในการ Edit 10-bit Footage

สรุปบทความ

        S-Log3 เป็น Log Format ของ Sony ที่ได้รับความนิยมมากในกลุ่ม Creator และ Videographer เพราะช่วยเก็บรายละเอียดของแสงและสีได้กว้าง เหมาะสำหรับงานวิดีโอที่ต้องการนำไปปรับสีต่อในขั้นตอน Post-production โดยเฉพาะงานที่ต้องการภาพสไตล์ Cinematic มี Dynamic Range สูง และต้องการไล่โทนแสงเงาอย่างนุ่มนวลเป็นธรรมชาติ

เมื่อเทียบกับ S-Log2 แล้ว S-Log3 เหมาะกับการใช้งานส่วนใหญ่กว่า เพราะให้ Gradation ในส่วน Shadow และ Mid-tone ที่ละเอียดกว่า Grade สีง่ายกว่า และเข้ากับ Workflow การทำงานสมัยใหม่ โดยเฉพาะเมื่อใช้คู่กับ S-Gamut3.Cine ซึ่งเป็น Color Space ที่เหมาะกับงานทั่วไปและรองรับ LUT ได้หลากหลาย

อย่างไรก็ตาม การใช้ S-Log3 ให้ได้ผลลัพธ์ที่ดีจำเป็นต้องตั้งค่ากล้องให้ถูกต้อง เช่น ใช้ ISO ตาม Base ISO ที่กล้องกำหนด ตั้งค่า Exposure ให้เหมาะสม ใช้ Zebra หรือ Histogram ช่วยวัดแสง และควรถ่ายเป็น 10-bit เพื่อให้มีข้อมูลสีเพียงพอสำหรับการ Grade ภาพ หากตั้งค่าผิดหรือถ่ายด้วยไฟล์คุณภาพต่ำ อาจทำให้เกิด Noise หรือภาพเสียรายละเอียดได้ง่าย

โดยรวมแล้ว S-Log3 เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการคุณภาพวิดีโอสูง ต้องการควบคุมสีและโทนภาพอย่างจริงจัง เช่น งาน Short Film, Documentary, Wedding, Commercial, MV และงานหลายกล้องที่ต้องการ Color Match แต่ไม่เหมาะกับงานที่ต้องการถ่ายแล้วอัปโหลดทันที หรือผู้เริ่มต้นที่ยังไม่ถนัดการปรับสี เพราะ S-Log3 จำเป็นต้องผ่านการแปลงสีและ Color Grading ก่อนนำไปใช้งานจริง