เน็ตออฟฟิศช้าเพราะอะไร? แชร์วิธี Debug แบบที่ Network Admin ใช้ไล่งานจริง

เคยเป็นไหมครับ? ทำงานอยู่ดีๆ เน็ตก็เริ่มหน่วง ประชุมออนไลน์เสียงดีเลย์ Remote Desktop ค้าง เปิดเว็บก็ช้าไปหมด พอเดินไปถามไอที คำตอบที่ได้กลับมาส่วนใหญ่ก็ประมาณ “ลองรีเครื่องดูครับ” ไม่ก็ “ช่วงนี้คนใช้เยอะครับพี่”

จริงๆ อาการพวกนี้มันไม่ได้เดายากขนาดนั้นนะครับ โดยเฉพาะเรื่อง Ping สูง หรือเน็ตตอบสนองช้า ถ้าไล่ดูเป็น step มันพอจะจับต้นชนปลายได้อยู่ ว่าปัญหาอยู่ที่ Wi-Fi, Internet, Firewall หรือแค่ DNS มันเอ๋อเฉยๆ

ปกติเวลาผมไล่งาน network สิ่งแรกที่ทำคือเปิด CMD แล้วลอง ping ออกไปก่อน เช่น

ping 8.8.8.8 -t

ดูว่าค่ามันนิ่งไหม

ถ้าออกมาประมาณ 5-20ms ถือว่าปกติ แต่ถ้าเริ่มเด้งไป 100-300ms หรือขึ้น Request timed out นั่นแปลว่าเริ่มมีอะไรไม่ปกติแล้ว

อาการมันจะมีอยู่ประมาณ 3 แบบที่เจอบ่อยมาก

แบบแรกคือ Ping สูงนิ่งๆ ตลอด เช่น 200ms ค้างยาว อันนี้หลายครั้งต้นเหตุมาจาก Internet ตัน, WAN มีปัญหา หรือ ISP เริ่มแกว่ง

อีกแบบคือค่า Ping เดี๋ยวดีเดี๋ยวพัง 5ms สลับ 300ms แบบนี้ผมจะเริ่มมองไปที่ Wi-Fi ก่อนเลย เพราะเจอบ่อยมาก ทั้งสัญญาณชน คนใช้เยอะ หรือบางที AP ตัวเดียวแบกทั้งชั้น

ที่หนักสุดคือ Request timed out อันนี้ต้องเริ่มเช็กจริงจังแล้ว เพราะอาจมี packet loss, สายมีปัญหา, switch ค้าง หรือบางที firewall ทำงานหนักจนเริ่ม drop packet

อีกจุดที่คนชอบเข้าใจผิดคือเรื่อง DNS

หลายคนบอก “เน็ตช้า” แต่จริงๆ อินเทอร์เน็ตไม่ได้ช้า แค่ DNS ตอบสนองช้าเฉยๆ วิธีแยกง่ายมาก ลอง ping IP ตรงๆ กับ ping ชื่อเว็บเทียบกัน

ถ้า ping 8.8.8.8 เร็ว แต่ ping google.com ช้า นั่นไม่ใช่สายแลนเสียแล้วครับ แต่ DNS กำลังมีปัญหา

หน้างานจริงๆ เวลาไล่ปัญหา network มันไม่ได้เริ่มจากเดาสุ่มนะ ส่วนใหญ่จะไล่ตาม step ก่อน เช่น

1. Ping Gateway
2. Ping Internet
3. เช็ก Packet Loss
4. ดู Bandwidth
5. เช็ก Wi-Fi
6. ดู CPU Firewall
7. ใช้ tracert หา hop ที่เริ่มช้า

ไล่แบบนี้เร็วกว่าเดามาก และช่วยตัดปัญหาออกไปทีละจุดได้

แต่เอาจริง บางทีระบบล่มไม่ได้เกิดจากอุปกรณ์แพงหรือถูกอย่างเดียวหรอกครับ เคสที่ IT เจอกันบ่อยคือ “คน” นี่แหละ เช่นมีคนเอาเราเตอร์ส่วนตัวมาเสียบเพิ่มเอง หรือเผลอเอาสายแลนเสียบวนจน network loop ทั้งชั้นพังกันหมด

เคยมีรอบนึงผมไล่หาปัญหาอยู่เกือบชั่วโมง สุดท้ายเจอว่ามีพนักงานอยากให้โต๊ะตัวเองมี LAN สองจุด เลยเอาสายมาเสียบคร่อม switch เองเรียบร้อย ระบบล่มทั้ง floor แบบงงๆ

สาย IT น่าจะเคยเจออะไรประมาณนี้กันบ้าง 😅

ออฟฟิศของแต่ละคนเคยเจอเคสเน็ตพังแบบไหนหนักสุดครับ? แล้วสุดท้ายต้นเหตุเกิดจากอะไรจริงๆ