ศาลสหรัฐฯ ชี้ภาษีนำเข้า 10% ของทรัมป์ขาดฐานกฎหมาย

คำตัดสินจากศาลการค้าระหว่างประเทศของสหรัฐฯ ทำให้มาตรการภาษีนำเข้า 10% ทั่วโลกของโดนัลด์ ทรัมป์เจอแรงสะเทือนครั้งใหญ่ เพราะศาลเห็นว่ารัฐบาลใช้ฐานกฎหมายไม่เข้าเงื่อนไขที่ควรเป็น

ประเด็นนี้ไม่ใช่แค่เรื่องภาษีสินค้า แต่แตะถึงอำนาจของประธานาธิบดีสหรัฐฯ ในการใช้นโยบายการค้าแบบกว้างและรวดเร็ว โดยเฉพาะเมื่อมาตรการหนึ่งส่งผลต่อธุรกิจนำเข้า ผู้บริโภค และความสัมพันธ์ทางการค้าระหว่างประเทศ

ศาลการค้าระหว่างประเทศของสหรัฐฯ มีมติ 2 ต่อ 1 เสียง ให้ธุรกิจขนาดเล็กที่ยื่นฟ้องเป็นฝ่ายชนะ โดยโจทก์โต้แย้งว่ามาตรการภาษีรอบล่าสุดเป็นการใช้อำนาจเกินขอบเขต และพยายามเดินอ้อมข้อจำกัดที่เคยถูกตั้งไว้ก่อนหน้า

มาตรการภาษี 10% นี้เริ่มใช้เมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ โดยรัฐบาลทรัมป์อ้างมาตรา 122 แห่งพระราชบัญญัติการค้าปี 1974 เป็นฐานทางกฎหมาย มาตราดังกล่าวเปิดช่องให้สหรัฐฯ เรียกเก็บภาษีนำเข้าเป็นการชั่วคราวได้นานถึง 150 วัน ในกรณีที่มีปัญหาดุลการชำระเงินรุนแรง หรือค่าเงินดอลลาร์มีแนวโน้มอ่อนค่าลงมาก

จุดที่ศาลไม่เห็นด้วยอยู่ตรงเงื่อนไขของกฎหมาย ศาลมองว่าคำอธิบายของรัฐบาลเกี่ยวกับการขาดดุลการค้าไม่เพียงพอที่จะเข้าเงื่อนไขตามมาตรา 122 จึงทำให้มาตรการภาษีดังกล่าวขาดพื้นฐานทางกฎหมายที่รองรับได้อย่างชัดเจน

สำหรับธุรกิจขนาดเล็กที่ต้องนำเข้าสินค้า ภาษีลักษณะนี้อาจกลายเป็นต้นทุนทันที ไม่ว่าจะเป็นราคาสินค้า ค่าขนส่ง หรือการวางแผนสต็อก เมื่อศาลชี้ว่าฐานกฎหมายมีปัญหา ประเด็นที่ต้องจับตาจึงไม่ใช่แค่รัฐบาลแพ้คดี แต่คือมาตรการต่อไปจะถูกปรับ แช่แข็ง หรือเดินหน้าสู้ต่ออย่างไร

ในคดีนี้ยังมีผู้พิพากษา 1 คนที่เห็นต่าง โดยมองว่ายังเร็วเกินไปที่จะตัดสินให้โจทก์ชนะในขั้นตอนนี้ ความเห็นต่างนี้ทำให้ภาพรวมยังไม่ใช่จุดจบของข้อพิพาท แต่เป็นสัญญาณว่าการต่อสู้ทางกฎหมายเรื่องอำนาจภาษีของรัฐบาลทรัมป์ยังอาจลากยาวได้

ขณะเดียวกัน ทรัมป์ยังเดินหน้าใช้ประเด็นภาษีเป็นเครื่องมือกดดันคู่ค้า โดยในวันเดียวกัน เขาเตือนสหภาพยุโรปให้ปฏิบัติตามพันธกรณีทางการค้าภายในวันที่ 4 กรกฎาคม ไม่เช่นนั้นอาจเผชิญภาษีนำเข้าสินค้าระดับสูงขึ้น รวมถึงรถยนต์จากยุโรป

ทรัมป์ระบุผ่าน Truth Social ว่าได้พูดคุยทางโทรศัพท์กับอูร์ซูลา ฟอน เดอร์ เลเยน ประธานคณะกรรมาธิการยุโรป และมีการหารือทั้งเรื่องการค้าและประเด็นอิหร่านไม่ควรครอบครองอาวุธนิวเคลียร์

ก่อนหน้านี้ ทรัมป์ประกาศว่าจะขึ้นภาษีนำเข้ารถยนต์จากสหภาพยุโรปจาก 15% เป็น 25% โดยให้เหตุผลว่าสหภาพยุโรปยังไม่ทำตามพันธกรณีภายใต้ข้อตกลงที่เคยบรรลุในสกอตแลนด์เมื่อเดือนกรกฎาคมปีที่แล้ว

ข้อมูลในบทความเป็นแนวทางทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายเฉพาะกรณี ก่อนตัดสินใจดำเนินคดีหรือทำสัญญา ควรปรึกษาทนายความ

เรื่องนี้จึงควรติดตามต่อใน 2 ชั้นพร้อมกัน ชั้นแรกคือเส้นทางคดีภาษี 10% ว่ารัฐบาลทรัมป์จะตอบโต้ทางกฎหมายอย่างไร ชั้นที่สองคือแรงกดดันด้านภาษีต่อสหภาพยุโรป ซึ่งอาจกลายเป็นอีกแนวรบสำคัญของนโยบายการค้าสหรัฐฯ