อร่อย ? ทำไมอวกาศอันเวิ้งว้าง... ถึงมีกลิ่นเหมือน "สเต็กเนื้อย่าง"?

เวลาเราดูหนังไซไฟอย่าง Interstellar หรือ The Martian ภาพจำของเราคืออวกาศเป็นสุญญากาศที่เงียบสงัด ว่างเปล่า และแน่นอนว่า... ไม่น่าจะมีกลิ่นอะไรเลยใช่ไหมครับ? เพราะถ้าเราขืนถอดหมวกชุดอวกาศออกไปสูดหายใจลึกๆ นอกโลก เราคงได้ไปคุยกับรากมะม่วงก่อนจะได้กลิ่นอะไรแน่ๆ

แต่ความจริงที่ชวนอึ้งคือ อวกาศที่เห็นว่างๆมืดๆ นั้น มีกลิ่น แถมเป็นกลิ่นที่เตะจมูกสุดๆ ด้วย ลองมาดูกันว่าเรื่องนี้มันเป็นไปได้ยังไง แล้วทำไมมันถึงไปเหมือนเมนูร้านอาหารไปได้

อย่างที่บอกครับว่าไม่มีใครบ้าจี้ถอดหมวกดมดาวเคราะห์เล่นๆ แต่นักบินอวกาศจะได้กลิ่นนี้ก็ต่อเมื่อพวกเขา "กลับเข้ามาในยาน" 

หลังจากที่พวกเขาออกไปทำภารกิจนอกยาน (Spacewalk หรือ EVA) เมื่อกลับเข้ามาในห้องปรับแรงดัน (Airlock) และทำการถอดหมวกอวกาศออก สิ่งแรกที่เตะจมูกพวกเขาเลยก็คือกลิ่นประหลาดที่ติดมากับชุดอวกาศ, ถุงมือ, และเครื่องมือช่างครับ มันเป็นกลิ่นที่รุนแรงและมีเอกลักษณ์มากๆ จนนักบินอวกาศหลายคนจำฝังใจ

ถ้าให้บรรยายว่าอวกาศกลิ่นเหมือนอะไร? บรรดานักบินอวกาศจากนาซ่า (NASA) และหน่วยงานอื่นๆ ได้ให้คำจำกัดความที่ตรงกันอย่างน่าประหลาดใจครับ พวกเขาบอกว่ามันไม่ได้หอมฟุ้งเหมือนทุ่งดอกไม้ แต่กลิ่นมันออกแนวฮาร์ดคอร์หน่อยๆ เช่น:

• กลิ่นเหมือน "สเต็กเนื้อย่างเกรียมๆ" (Seared Steak)

• กลิ่นโลหะร้อนๆ หรือควันจากการเชื่อมเหล็ก

• กลิ่นเหมือน "ดินปืน" ที่เพิ่งยิงเสร็จใหม่ๆ

• บางคนบอกว่าคล้ายกลิ่นผ้าเบรกรถยนต์ไหม้ๆ

รวมๆ แล้ว กลิ่นของจักรวาลคือความคาว ความไหม้ และโลหะผสมกันครับ (เริ่มไม่น่ากินละ)

 พวกเขามี 2 ทฤษฎีหลักๆ ที่อธิบายเรื่องนี้ได้อย่างมีเหตุผล

• ทฤษฎีที่ 1 ปาร์ตี้บาร์บีคิวของดวงดาวที่ตายแล้ว (PAHs) ในอวกาศมีสารประกอบที่เรียกว่า Polycyclic Aromatic Hydrocarbons หรือ PAHs ล่องลอยอยู่เต็มไปหมดครับ สารพวกนี้เกิดจากการระเบิดของดาวฤกษ์ที่ตายแล้ว (Supernova) ซึ่งความตลกคือ สาร PAHs เนี่ย มันเป็นสารประกอบชนิดเดียวกันกับที่เกิดขึ้นเวลาเรา "ย่างเนื้อบนเตาถ่าน" หรือเวลาที่ของไหม้นั่นแหละครับ! ฝุ่นอวกาศพวกนี้แหละที่มาเกาะตามชุดนักบินอวกาศ

• ทฤษฎีที่ 2 ปฏิกิริยากับ "ออกซิเจนอะตอมเดี่ยว" ในอวกาศมีออกซิเจนที่แตกตัวเป็นอะตอมเดี่ยว (O) ลอยอยู่ พอมันมาเกาะที่ชุดนักบิน แล้วนักบินกลับเข้ามาในยานที่มีก๊าซออกซิเจนปกติ (O2) มันเลยเกิดปฏิกิริยารวมตัวกันกลายเป็น ก๊าซโอโซน (O3) ชั่วขณะ ซึ่งก๊าซโอโซนนี่แหละครับที่มีกลิ่นฉุนๆ คล้ายโลหะ หรือกลิ่นดินปืน

🧴 4. เกร็ดแถม "น้ำหอมกลิ่นอวกาศ" มีขายจริงๆ นะ!

เรื่องกลิ่นอวกาศนี้ไม่ได้จบแค่คำบอกเล่าครับ เพราะย้อนกลับไปเมื่อสิบกว่าปีก่อน นาซ่า (NASA) เคยจ้างผู้เชี่ยวชาญด้านกลิ่นชื่อคุณ Steve Pearce ให้มาช่วย "สกัดกลิ่นอวกาศ" ขึ้นมาจริงๆ เพื่อเอาไว้ใช้จำลองสถานการณ์ให้นักบินอวกาศหน้าใหม่ได้ดมตอนฝึกซ้อม (จะได้ไม่ตกใจเวลาขึ้นไปเจอกลิ่นจริง)

และล่าสุด กลิ่นนี้ก็ถูกนำมาต่อยอดทำเป็นน้ำหอมขายให้คนทั่วไปได้ดมกันจริงๆ ในชื่อแบรนด์ "Eau de Space" (โอ เดอ สเปซ) ใครที่อยากรู้ว่าสเต็กอวกาศกลิ่นเป็นยังไง ก็ลองไปหาซื้อมาฉีดกันได้เลยยยย (แต่อาจจะไม่มีใครกล้าเดินใกล้นะ!)