10 จังหวัดที่ “เลี้ยงหมูน้อยที่สุดในประเทศไทย”

เมื่อครู่นี้ผู้เขียนได้อ่านบทความหนึ่งเกี่ยวกับโครงสร้างการเลี้ยงสุกรของประเทศไทย ซึ่งนับว่าเป็นภาคการเกษตรที่มีบทบาทสำคัญไม่น้อยต่อเศรษฐกิจของประเทศ เพราะเนื้อหมูถือเป็นอาหารหลักของคนไทย ตั้งแต่ครัวเรือนทั่วไปไปจนถึงร้านอาหารน้อยใหญ่ ล้วนต้องพึ่งพาผลผลิตจากฟาร์มสุกรที่กระจายอยู่ทั่วประเทศ

โดยปกติแล้ว หลายคนอาจคุ้นเคยกับจังหวัดที่มีการเลี้ยงหมูจำนวนมาก เช่นพื้นที่ภาคกลางหรือภาคตะวันออกที่มีฟาร์มขนาดใหญ่จำนวนไม่น้อย แต่สิ่งที่น่าสนใจกลับอยู่ในอีกมุมหนึ่งของข้อมูล นั่นคือ “จังหวัดที่เลี้ยงหมูน้อยที่สุดในประเทศไทย” ซึ่งบางแห่งมีจำนวนสุกรเพียงเล็กน้อย และแทบไม่มีฟาร์มขนาดใหญ่ตั้งอยู่เลย

จากข้อมูลด้านปศุสัตว์พบว่า จังหวัดที่มีจำนวนสุกรต่ำมักเป็นพื้นที่ที่มีข้อจำกัดด้านภูมิประเทศ หรือมีโครงสร้างเศรษฐกิจที่ไม่ได้เน้นการเกษตรอุตสาหกรรม เช่น จังหวัดท่องเที่ยว จังหวัดภูเขา หรือจังหวัดที่มีพื้นที่ป่าอนุรักษ์จำนวนมาก

จังหวัดที่มักถูกจัดอยู่ในกลุ่มที่มีการเลี้ยงสุกรน้อยที่สุดของประเทศ ได้แก่
ภูเก็ต,
แม่ฮ่องสอน,
ระนอง,
กระบี่,
พังงา,
ตราด,
สตูล,
ยะลา,
นราธิวาส และ
ปัตตานี

เมื่อพิจารณาให้ลึกลงไป จะพบว่าปัจจัยสำคัญที่ทำให้หลายจังหวัดมีการเลี้ยงหมูน้อย ไม่ได้เกิดจากความขาดแคลนทรัพยากรเพียงอย่างเดียว แต่เกี่ยวข้องกับลักษณะพื้นที่และวิถีชีวิตของคนในท้องถิ่นด้วย

ตัวอย่างเช่น จังหวัดท่องเที่ยวอย่างภูเก็ต กระบี่ และพังงา พื้นที่จำนวนมากถูกใช้ไปกับธุรกิจท่องเที่ยว โรงแรม และที่อยู่อาศัย

อีกทั้งราคาที่ดินสูงมาก การทำฟาร์มสุกรขนาดใหญ่จึงไม่คุ้มค่าทางเศรษฐกิจ

ส่วนจังหวัดอย่างแม่ฮ่องสอนนั้น ภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นภูเขาสูงและพื้นที่ป่า การคมนาคมค่อนข้างจำกัด ทำให้การทำฟาร์มขนาดใหญ่ไม่สะดวกนัก เกษตรกรจึงมักเลี้ยงสัตว์ในระดับครัวเรือนเท่านั้น

ขณะที่จังหวัดในชายแดนภาคใต้ เช่น ปัตตานี ยะลา และนราธิวาส วิถีชีวิตและวัฒนธรรมของประชากรในพื้นที่ก็มีส่วนสำคัญ เนื่องจากประชาชนจำนวนมากนับถือศาสนาอิสลาม ซึ่งไม่บริโภคเนื้อหมู จึงทำให้การเลี้ยงสุกรไม่ได้เป็นอาชีพหลักของคนในพื้นที่
เมื่อมองภาพรวมแล้ว จะเห็นได้ชัดว่าจำนวนสุกรในแต่ละจังหวัดไม่ได้สะท้อนเพียงเรื่องการเกษตรเท่านั้น แต่ยังสะท้อนถึงภูมิประเทศ เศรษฐกิจ และวัฒนธรรมของผู้คนในพื้นที่นั้น ๆ อย่างน่าสนใจ

ประเทศไทยจึงเป็นประเทศที่มีความหลากหลายสูงมาก บางจังหวัดมีฟาร์มสุกรขนาดใหญ่เลี้ยงหมูเป็นหลักล้านตัว ขณะที่บางจังหวัดกลับมีเพียงฟาร์มเล็ก ๆ กระจายอยู่ประปรายเท่านั้น

และนี่เองคืออีกมุมหนึ่งของประเทศไทยที่หลายคนอาจไม่เคยสังเกตมาก่อน ว่าแม้เราจะกินหมูแทบทุกวัน แต่ไม่ได้หมายความว่าทุกจังหวัดจะเป็นแหล่งเลี้ยงหมูของประเทศเสมอไป