ทําไมงูเขียวถึงต้องกินตับตุ๊กแก่

ความเชื่อโบราณ “ตุ๊กแกตับแก่ งูเขียวช่วยกินตับ” จริงหรือ?

เรื่องที่ว่า ตุ๊กแกมีอาการ “ตับแก่” หรือตับโตจนต้องอ้าปากให้งูเขียวเข้าไปกินตับ เป็นความเชื่อโบราณที่เล่าต่อกันมา แต่ไม่มีหลักฐานทางชีววิทยารองรับ

สาเหตุส่วนหนึ่งมาจากการสังเกตพฤติกรรมของสัตว์ เมื่อเห็นตุ๊กแกอ้าปากกว้างและมีงูเขียว โดยเฉพาะงูเขียวที่พบตามต้นไม้หรือบ้านเรือน พยายามเข้าประชิดบริเวณปาก จึงเกิดการตีความตามความเข้าใจในสมัยก่อนว่า ตุ๊กแกกำลังเจ็บป่วยและเรียกให้งูมาช่วยกิน “ตับ” ที่ผิดปกติออกไป

แต่แท้จริงแล้ว สิ่งที่เกิดขึ้นเป็น พฤติกรรมการต่อสู้ระหว่างผู้ล่ากับเหยื่อ

 งูต้องการกินตุ๊กแกเป็นอาหาร — งูเป็นสัตว์ผู้ล่าและโดยทั่วไปจะกลืนเหยื่อเข้าไปทั้งตัว ไม่ได้มีพฤติกรรมควักกินเฉพาะอวัยวะอย่าง “ตับ”

 ตุ๊กแกอ้าปากเพื่อป้องกันตัว — เมื่อถูกคุกคาม ตุ๊กแกสามารถอ้าปากกว้างเพื่อขู่และพยายามกัดผู้ล่า

งูอาจเข้าไปติดบริเวณปากตุ๊กแก — ระหว่างการต่อสู้ งูอาจพยายามจับหรือกัดตุ๊กแก ขณะที่ตุ๊กแกกัดสวนกลับ ทำให้เกิดภาพคล้ายกับงูกำลังมุดเข้าไปในปาก

ไม่ได้มีภาวะ “ตับแก่” ตามความเชื่อ — ไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ว่าตุ๊กแกจะมีอาการตับแก่หรือตับโตจนต้องให้งูมากินตับเพื่อรักษา

ดังนั้น ภาพ งูเขียวกับตุ๊กแกที่ดูเหมือนกำลังช่วยเหลือกัน แท้จริงแล้วมีแนวโน้มเป็นเหตุการณ์ระหว่างผู้ล่ากับเหยื่อ และความเชื่อเรื่อง “งูเขียวช่วยกินตับตุ๊กแก” น่าจะเกิดจากการตีความพฤติกรรมสัตว์ตามความเข้าใจของคนในอดีต มากกว่าจะเป็นพฤติกรรมรักษาโรคของสัตว์จริง ๆ