ย้อนวิกฤตการณ์น้ำมันในช่วงทศวรรษ 1970 กับการใช้น้ำมันเป็นอาวุธ
นี่คือสิ่งที่เกิดขึ้นเมื่อวิกฤตการณ์น้ำมันในทศวรรษ 1970 เกิดขึ้น ซึ่งมีบทเรียนที่สามารถนำมาใช้กับเศรษฐกิจในปัจจุบันได้
วิกฤตการณ์น้ำมันในช่วงทศวรรษ 1970 (1970s Oil Shock) ถือเป็นเหตุการณ์ทางเศรษฐกิจที่สำคัญที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์สมัยใหม่ เพราะมันเปลี่ยนวิธีที่โลกมอง พลังงาน และ การเมืองระหว่างประเทศ ไปอย่างสิ้นเชิง โดยมีวิกฤตการณ์น้ำมันครั้งที่ 1 (ปี 1973) การใช้น้ำมันเป็นอาวุธ และ วิกฤตการณ์น้ำมันครั้งที่ 2 (ปี 1979): การปฏิวัติในอิหร่าน
วิกฤตการณ์น้ำมันช่วงทศวรรษ 1970 เกิดขึ้นได้อย่างไร และมีบทเรียนอะไรสำหรับเศรษฐกิจในปัจจุบัน จากเว็บไซต์ The Conversation เขียนโดย Laura Panza รองศาสตราจารย์ด้านประวัติศาสตร์เศรษฐกิจ มหาวิทยาลัยเมลเบิร์น
โดยบทความนี้เปรียบเทียบวิกฤตการณ์น้ำมันครั้งใหญ่ในอดีต (ปี 1973) กับสถานการณ์เศรษฐกิจโลกในปัจจุบัน โดยชี้ให้เห็นว่าผลกระทบที่รุนแรงในตอนนั้นไม่ได้เกิดจากแค่การคว่ำบาตรน้ำมันเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากโครงสร้างเศรษฐกิจที่เปราะบางในขณะนั้นด้วย
1. ปัจจัยที่ทำให้วิกฤตปี 1970 รุนแรง
การสูญเสียอำนาจการผลิตของสหรัฐฯ: ก่อนปี 1970 สหรัฐฯ เคยเป็นผู้ผลิตน้ำมันสำรองของโลก แต่ในปี 1972 การผลิตของสหรัฐฯ ถึงจุดสูงสุดและเริ่มลดลง ทำให้โลกขาด "ตัวช่วย" เมื่อซัพพลายน้ำมันจากที่อื่นขาดหายไป
การรวมตัวของ OPEC: ประเทศผู้ผลิตน้ำมันในตะวันออกกลางเริ่มรวมกลุ่มกันผ่าน OPEC ทำให้มีอำนาจในการกำหนดราคาและใช้ทรัพยากรเป็นเครื่องมือทางการเมือง
ระบบการเงินโลกล่มสลาย: ระบบ Bretton Woods (ที่ผูกค่าเงินดอลลาร์ไว้กับทองคำ) ล่มสลายในปี 1971 ส่งผลให้อัตราเงินเฟ้อพุ่งสูงขึ้นก่อนที่วิกฤตน้ำมันจะเริ่มขึ้นเสียอีก
ราคาน้ำมันดิบเวสต์เท็กซัสอินเตอร์มีเดียต (WTI) ก่อนปี 1970 สะท้อนราคาน้ำมันดิบเพนซิลเวเนีย/สหรัฐฯ
2. ผลกระทบที่เกิดขึ้น
ภาวะเงินเฟ้อรุนแรง ราคาน้ำมันที่พุ่งสูงทำให้ต้นทุนทุกอย่างเพิ่มขึ้น ทั้งการขนส่งและค่าไฟฟ้า นำไปสู่ภาวะที่เศรษฐกิจชะงักงันแต่เงินเฟ้อกลับสูงขึ้น (Stagflation) ซึ่งเป็นสถานการณ์ที่จัดการได้ยากมากสำหรับธนาคารกลาง
การปรับตัวของประเทศต่างๆ:
เนเธอร์แลนด์: หันมาสร้างโครงสร้างพื้นฐานสำหรับจักรยานจนกลายเป็นเอกลักษณ์ถึงปัจจุบัน
ฝรั่งเศส: เร่งสร้างโรงไฟฟ้าพลังงานนิวเคลียร์อย่างขนานใหญ่เพื่อลดการพึ่งพาน้ำมัน
ในเดือนมิถุนายน ปี 1973 เจ้าของปั๊มน้ำมันแจ้งลูกค้าว่าน้ำมันหมดแล้ว
3. บทเรียนสำหรับปัจจุบัน
-ความซับซ้อนของตลาด: บทความเตือนว่าการตัดสินใจที่รุนแรงของรัฐบาลในช่วงวิกฤต (เช่น การควบคุมราคาหรือการอุดหนุนแบบสุดตัว) อาจส่งผลกระทบต่อเนื่องยาวนานหลายทศวรรษในแบบที่คาดไม่ถึง
-การพึ่งพากันทั่วโลก: ในเศรษฐกิจที่โลกาภิวัตน์ ความเจ็บปวดจากภาวะซัพพลายช็อก (Supply Shock) จะถูกแบ่งปันไปทั่วโลก ไม่มีประเทศใดรอดพ้นได้เพียงลำพัง
-โอกาสในการเปลี่ยนผ่าน: วิกฤตเป็นตัวเร่งให้เกิดการประหยัดพลังงานและการหาแหล่งพลังงานทางเลือก เช่นเดียวกับในอดีตที่นำไปสู่พลังงานนิวเคลียร์และเทคโนโลยีประหยัดน้ำมัน
แม้ปัจจุบันเศรษฐกิจโลกจะมีการเตรียมพร้อมที่ดีขึ้น มีการกระจายแหล่งพลังงานมากขึ้น แต่ความเสี่ยงจากความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ (เช่น สงครามในยูเครนหรือความตึงเครียดในตะวันออกกลาง) ยังคงเป็นปัจจัยสำคัญที่อาจทำให้ประวัติศาสตร์ซ้ำรอยได้ หากเราไม่เรียนรู้ที่จะปรับตัวอย่างยั่งยืนแทนการแก้ปัญหาเฉพาะหน้าไปวันๆ
เขียนโดย ลูกสาวอบต
ต้นหม่อน ต้นไม้ธรรมดาที่แทบทุกส่วนมีคุณค่ามหาศาล
10 นิสัยแปลกๆ ของ “คนฉลาดจริง” ที่คุณอาจจะมีแต่ไม่เคยรู้ตัว
AI วิเคราะห์เลขท้าย 3 ตัวรางวัลที่ 1 งวดวันที่ 1 สิงหาคม 2569
ปักหมุดความอร่อย: 3 เมนูเด็ดจากจีนแผ่นดินใหญ่ ที่กลายเป็นขวัญใจมหาชนคนไทย
กว่าจะเป็น + − × ÷ และ = เครื่องหมายง่าย ๆ ที่ใช้เวลาหลายร้อยปีกว่าจะลงตัว
โลกที่ไร้ต้นไม้จะเป็นอย่างไร? 10 ผลกระทบที่ใกล้ตัวกว่าที่คิด
มหัศจรรย์เกาะวัดกลางทะเลที่น้ำทะเลล้อมรอบ
สวนสนุกในตำนานของไทย ที่ถูกยกให้เป็นสถานที่น่ากลัวมาจนถึงปัจจุบัน
10 โรงแรมในตำนานของไทย ที่เคยโด่งดังแต่ปัจจุบันเหลือเพียงความทรงจำ
ทำความเข้าใจเรื่องปีชง: ความหมายที่แท้จริงตามตำนานจีน และวิธีสบายใจในการดำเนินชีวิต
เผยสถิติเลขออกบ่อย ย้อนหลัง 20 ปี งวดวันที่ 1 สิงหาคม 2569
แนวทางเลขเด็ด AI งวด 1 สิงหาคม 2569 รวมเลขเด่นทั้ง 2 ตัวและ 3 ตัว
ทำความเข้าใจเรื่องปีชง: ความหมายที่แท้จริงตามตำนานจีน และวิธีสบายใจในการดำเนินชีวิต
ต้นหม่อน ต้นไม้ธรรมดาที่แทบทุกส่วนมีคุณค่ามหาศาล
ทำไมเราหาของไม่เจอ ทั้งที่อยู่ตรงหน้า
โลกที่ไร้ต้นไม้จะเป็นอย่างไร? 10 ผลกระทบที่ใกล้ตัวกว่าที่คิด
ปักหมุดความอร่อย: 3 เมนูเด็ดจากจีนแผ่นดินใหญ่ ที่กลายเป็นขวัญใจมหาชนคนไทย
น้ำตกแสงจันทร์ มหัศจรรย์ “น้ำตกลงรู” แห่งผืนป่าอุบลราชธานี






