นอมินี: อาชีพขายชื่อ...แลกคุก

ในยุคที่การลงทุนข้ามชาติขยายตัวอย่างรวดเร็ว เรามักจะได้ยินคำว่า "นอมินี" (Nominee) ปรากฏตามหน้าข่าวบ่อยครั้ง โดยใส่ชื่อเป็นผู้ถือหุ้นเพื่อหลีกเลี่ยงกฎหมาย ช่วยให้ชาวต่างชาติทำธุรกิจในไทยได้สะดวกขึ้น โดยแลกกับค่าตอบแทนเพียงเล็กน้อย แต่ในทางกฎหมาย นี่คือการกระทำที่กระทบต่อความมั่นคงทางเศรษฐกิจของชาติ และมีความผิดทางอาญาอย่างร้ายแรง ตามพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542

ปัจจุบันภาครัฐเข้มงวดกับเรื่องนี้มาก โดยเฉพาะในกลุ่มธุรกิจท่องเที่ยว อสังหาริมทรัพย์ และเกษตรกรรม (เช่น "ล้ง" ผลไม้) ซึ่งล่าสุดกรมพัฒนาธุรกิจการค้าได้มีการตรวจสอบเส้นทางการเงินของคนไทยที่ถือหุ้น มีรายได้เท่าไร รายได้มาจากไหน มีเงินในธนาคารเท่าไร ลงทุนจริงไหม

บทลงโทษทางกฏหมายของ "นอมินี" 

1. โทษทางอาญา (สำหรับคนไทยที่เป็นนอมินี)

โทษจำคุก: ไม่เกิน 3 ปี

โทษปรับ: ตั้งแต่ 100,000 ถึง 1,000,000 บาท

ศาลจะสั่งให้เลิกเป็นนอมินี หรือสั่งให้ปิดบริษัท หากฝ่าฝืนคำจะมีโทษปรับรายวัน 10,000 ถึง 50,000 บาท 

2. ความรับผิดชอบทางแพ่งและภาษี

สรรพากรจะตรวจสอบรายได้ของผู้ที่มีชื่อในโครงสร้างบริษัทเป็นอันดับแรก หากบริษัทค้างชำระภาษีหรือหลีกเลี่ยงภาษีก็จะโดนเรียกเก็บย้อนหลังพร้อมค่าปรับและดอกเบี้ย แต่นายทุนไม่ต่างชาติไม่โดน  

3. ประวัติอาชญากรรม

บ่อยครั้งที่การเปิดบริษัทบังหน้าถูกนำไปใช้ในธุรกิจสีเทา เช่น การฟอกเงินที่มีโทษหนักกว่าเดิมหลายเท่า

ข้อควรระวัง

กรณีที่บริษัทฯ มีหนี้สินทางการค้า ผู้ที่มีชื่อเป็นกรรมการหรือผู้ถือหุ้น จะเป็นผู้รับผิดชอบทั้งหมดโดยที่นายทุนต่างชาติเผ่นหนีกลับประเทศตัวเองไปแล้ว ในทางกฎหมาย "การอ้างไม่รู้กฎหมาย" หรือ "การอ้างว่าถูกจ้างมา" ไม่สามารถใช้เป็นข้ออ้างในการพ้นผิดได้