กินผิดวัย ชีวิตสั้นลงไม่รู้ตัว! เปิดสูตรลับ “กินให้ตรงอายุ” ลงทุนวันนี้ เพื่อไม่ป่วยวันหน้า

เมื่อครู่นี้ผู้เขียนได้อ่านข่าวชิ้นหนึ่ง ซึ่งเป็นเรื่องใกล้ตัวกว่าที่คิด เรื่องที่ว่านี้เป็นเรื่องของ “การกิน” ที่เราทำกันทุกวัน แต่กลับไม่ค่อยมีใครฉุกคิดว่าร่างกายของคนเราในแต่ละช่วงวัย ต้องการสารอาหารไม่เหมือนกันเลย

เราอาจเคยได้ยินคำว่าอาหารสมดุลมาตลอดชีวิต แต่ความจริงที่ผู้เชี่ยวชาญออกมาย้ำล่าสุดคือ สมดุลในวัยเด็ก ไม่ใช่สมดุลในวัยห้าสิบ และสิ่งที่ร่างกายต้องการตอนอายุยี่สิบ ก็ไม่เหมือนตอนอายุเจ็ดสิบ หากยังกินแบบเดิมไปเรื่อย ๆ เพราะความเคยชิน วันหนึ่งร่างกายอาจเป็นฝ่ายทวงถามเราเอง

เขาบอกกันว่า 1,000 วันแรกของชีวิต ตั้งแต่ยังอยู่ในครรภ์จนถึงอายุสองขวบ เป็นช่วงเวลาที่สำคัญที่สุด เด็กที่ได้รับน้ำตาลน้อยในช่วงนี้ มีความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือดลดลงอย่างเห็นได้ชัด ตัวเลขไม่ได้เล็กน้อยเลย ฟังแล้วอดคิดไม่ได้ว่า ของหวานที่ผู้ใหญ่เอ็นดูป้อนลูกหลาน อาจเป็นดาบสองคมโดยไม่รู้ตัว

ในวัยเด็กและวัยรุ่น ร่างกายกำลังสร้างกระดูกและกล้ามเนื้ออย่างรวดเร็ว แคลเซียม วิตามินดี และธาตุเหล็กจึงสำคัญมาก หากพลาดช่วงนี้ไป มวลกระดูกที่ควรแข็งแรงอาจไม่เต็มที่ และผลนั้นจะตามไปถึงวัยชราอย่างเงียบ ๆ

พอเข้าสู่วัยรุ่นและวัยยี่สิบกว่า หลายคนรู้สึกว่าตัวเองแข็งแรง ไม่ต้องกังวลอะไร แต่ความจริงแล้วโรคหัวใจจำนวนไม่น้อยเริ่มก่อตัวตั้งแต่วัยนี้โดยที่เราไม่รู้ตัว การกินผัก ผลไม้ ธัญพืชไม่ขัดสี ถั่ว และปลาให้มากขึ้น ลดอาหารแปรรูปลง ไม่ใช่เรื่องแฟชั่นสุขภาพ แต่เป็นการวางรากฐานระยะยาว ที่น่าสนใจคืออาหารยังเชื่อมโยงกับสุขภาพจิตอีกด้วย การกินดีมีส่วนช่วยลดความเสี่ยงภาวะซึมเศร้าและความวิตกกังวล ซึ่งเป็นปัญหาที่พบมากในคนรุ่นใหม่

เมื่ออายุเข้าสี่สิบห้าสิบ การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน โดยเฉพาะในผู้หญิงวัยหมดประจำเดือน ส่งผลต่อกระดูกและหัวใจอย่างชัดเจน โอเมก้า 3 จากปลาทะเล ไขมันดีที่ช่วยลดการอักเสบ และโปรตีนที่เพียงพอเพื่อรักษามวลกล้ามเนื้อ กลายเป็นสิ่งที่ไม่ควรมองข้าม หลายคนบ่นว่าแรงตก เหนื่อยง่าย เดินนิดเดียวก็เมื่อย ความจริงอาจไม่ใช่เพราะอายุอย่างเดียว แต่อาจเพราะร่างกายขาดสิ่งที่จำเป็นมานาน

พอถึงวัยสูงอายุ ร่างกายต้องการพลังงานน้อยลง แต่ต้องการสารอาหารที่มีคุณภาพมากขึ้น สิ่งที่นักวิทยาศาสตร์พูดถึงมากขึ้นเรื่อย ๆ คือเรื่องจุลินทรีย์ในลำไส้ หรือไมโครไบโอม คนที่อายุยืนมักมีจุลินทรีย์ที่หลากหลายและสมดุล การกินอาหารที่มีกากใยสูง ผัก ผลไม้ และอาหารหมักดองธรรมชาติอย่างโยเกิร์ตหรือกิมจิ จึงไม่ใช่เรื่องเล็ก ๆ เพราะลำไส้ที่แข็งแรงสัมพันธ์กับทั้งภูมิคุ้มกัน ความจำ และความกระฉับกระเฉงในวัยปลายชีวิต

การกินให้ตรงวัยไม่ใช่เรื่องเคร่งครัดจนชีวิตไร้ความสุข แต่คือการรู้จักร่างกายของตัวเองในแต่ละช่วงเวลา วันนี้เราควรเติมอะไร ลดอะไร เพื่อให้สิบปีข้างหน้าเราไม่ต้องใช้ชีวิตอยู่กับยาเต็มลิ้นชัก

สุดท้ายแล้ว สุขภาพดีไม่ได้เกิดจากโชคช่วย แต่เกิดจากการสะสมเล็ก ๆ ทุกวัน และจุดเริ่มต้นง่ายที่สุด ก็คือสิ่งที่เราตักเข้าปากในแต่ละมื้อนั่นเอง

ที่มา: BBC, isappscience