เพื่อนๆรู้หรือไม่...ว่า "ข้าวผัดอเมริกัน" เมนูไทยแท้ๆแต่ทำไมใช้ชื่อฝรั่งกันนะ

เคยไหม เวลาเห็นเมนูข้าวผัดอเมริกันที่มีข้าวผัดคลุกซอสมะเขือเทศ วางคู่กับไข่ดาว ไส้กรอก เบคอน หรือไก่ทอด แล้วก็อดสงสัยไม่ได้ว่า เอ…มันมาจากอเมริกาจริงหรือเปล่า เพราะชื่อมันชวนให้คิดว่าเป็นอาหารฝรั่งแท้ๆ เลย แต่ความจริงคือ ถ้าเราเดินเข้าไปสั่ง “American fried rice” ที่สหรัฐอเมริกา มีโอกาสสูงมากที่ฝรั่งจะมองเราด้วยสายตางงๆ เพราะเขาไม่รู้จักเมนูนี้ด้วยซ้ำ

ข้าวผัดอเมริกันจริงๆ แล้วเป็นอาหารไทยแท้ ที่คนไทยคิดขึ้นเองทั้งหมด เพียงแค่หยิบเอาภาพจำของอาหารเช้าแบบฝรั่งอย่างไข่ดาว ไส้กรอก เบคอน มาจับคู่กับข้าวผัดแบบไทยๆ เท่านั้นเอง

เรื่องต้นกำเนิดของข้าวผัดอเมริกันมีเล่ากันอยู่สองกระแส กระแสแรกเล่าว่า ผู้ให้กำเนิดเมนูนี้คือคุณหญิงสุรีพันธ์ มณีวัต ซึ่งเคยทำงานเป็นผู้จัดการราชธานีภัตตาคาร ร้านอาหารของกรมรถไฟที่สนามบินดอนเมือง วันหนึ่งเกิดเหตุสายการบินยกเลิกเที่ยวบิน ทำให้อาหารเช้าแบบอเมริกันที่เตรียมไว้ เช่น ไส้กรอกและไข่ดาว เหลือจำนวนมาก คุณหญิงก็เลยเอาของที่เหลือมาดัดแปลง เอาข้าวมาผัดกับซอสมะเขือเทศ แล้ววางไข่ดาวกับไส้กรอกไว้ข้างๆ จาน กะกินเองง่ายๆ

บังเอิญว่ามีทหารอากาศไทยมาเห็นเข้า รู้สึกน่ากินก็เลยสั่งแบบเดียวกันบ้าง ต่อมามีทหารอเมริกันเห็นอีก เลยถามว่าเมนูนี้เรียกว่าอะไร คุณหญิงเองก็นึกไม่ทัน เลยตั้งชื่อสดๆ ว่า “ข้าวผัดอเมริกัน” ไปเลย จากนั้นเมนูนี้ก็เริ่มเป็นที่รู้จักในวงแคบๆ ก่อนจะค่อยๆ แพร่หลายออกไปจนกลายเป็นเมนูสามัญประจำร้านอาหารไทยในปัจจุบัน

ส่วนอีกกระแสหนึ่งบอกว่า ข้าวผัดอเมริกันถือกำเนิดขึ้นในช่วงสงครามเวียดนาม ระหว่างปี พ.ศ. 2500 ถึง 2518 โดยพ่อครัวชื่อ “โกเจ๊ก” เป็นผู้คิดค้นเมนูนี้ขึ้นมาเพื่อทำให้ทหารอเมริกันที่ประจำการอยู่ในจังหวัดนครราชสีมา และในค่ายรามสูร จังหวัดอุดรธานีได้กิน เมนูนี้ถูกใจทหารเป็นอย่างมาก กินกันจนติดใจ แล้วชื่อเสียงก็ค่อยๆ แพร่กระจายออกไป

ไม่ว่าความจริงจะมาจากเรื่องไหน เรื่องหนึ่งหรืออาจจะผสมกันทั้งสองเรื่อง แต่สิ่งที่ยืนยันได้ชัดเจนที่สุดก็คือ ข้าวผัดอเมริกันไม่ได้เป็นอาหารจากประเทศสหรัฐอเมริกาเลยแม้แต่นิดเดียว มันคืออาหารไทยที่เกิดจากความช่างคิด ช่างดัดแปลง และความสร้างสรรค์ของคนไทยล้วนๆ

พูดง่ายๆ ก็คือ ชื่อมันดูฝรั่ง แต่ตัวตนมันไทยแท้ และนี่แหละเสน่ห์ของข้าวผัดอเมริกัน เมนูที่เป็นเหมือนสะพานเชื่อมระหว่างวัฒนธรรมอาหารตะวันตกกับครัวไทยได้อย่างลงตัวจนกลายเป็นของคลาสสิกไปแล้วในบ้านเรา