สิงห์อโศกมี 4 ตัว แต่ตราอินเดียเห็นแค่ 3 ตัว เพราะอะไร?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

หัวเสาสิงห์อโศกที่สารนาถมี สิงห์สี่ตัว แต่ตราประจำชาติอินเดียแสดงสามตัว เพราะตราเป็นภาพด้านหน้าของหัวเสา สิงห์ตัวที่สี่จึงอยู่หลังแนวกลางและถูกบัง

หัวเสาเดิมเป็นประติมากรรมสามมิติ สิงห์ทั้งสี่หันหลังชนกันบนฐานวงกลม รอบฐานมีภาพนูนสูงของช้าง ม้ากำลังควบ วัว และสิงห์ คั่นด้วยธรรมจักร ใต้ฐานมีดอกบัวทรงระฆัง รายละเอียดเหล่านี้อยู่ในคำบรรยายหัวเสาสารนาถตามกฎหมายตราประจำชาติอินเดีย หัวเสาต้นฉบับเก็บรักษาอยู่ในพิพิธภัณฑ์สารนาถ ใกล้เมืองพาราณสี สถานทูตอินเดียระบุว่าหัวเสาชิ้นนี้แกะจากหินทรายขัดมันก้อนเดียว

ตราประจำชาติแสดงหัวเสาจากด้านหน้า จึงเห็นสิงห์สามตัว ธรรมจักรอยู่กลางฐาน มีวัวอยู่ด้านขวาและม้าอยู่ด้านซ้าย ส่วนสิงห์ตัวที่สี่อยู่หลังแนวกลางและถูกบังจากมุมนี้ ถ้ามองประติมากรรมรอบด้านจะเห็นสิงห์ตัวนั้นอยู่ด้านตรงข้าม

ในตราประจำชาติอินเดียไม่มีส่วนฐานดอกบัว แต่ยังเห็นสัตว์กับธรรมจักรบนฐานวงกลมบางส่วน

สถานทูตอินเดียระบุว่าสารนาถเป็นที่ที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงธรรมครั้งแรก ส่วนหัวเสาสิงห์ที่นั่นสร้างขึ้นในสมัยพระเจ้าอโศก ราวศตวรรษที่ 3 ก่อนคริสตกาล รัฐบาลอินเดียนำรูปแบบหัวเสานี้มาเป็นต้นแบบตราประจำชาติเมื่อวันที่ 26 มกราคม 1950

ใต้รูปสิงห์มีคำขวัญ “สัตยเมว ชยเต” ซึ่งแปลว่า “ความจริงเท่านั้นที่มีชัย” และมาจากคัมภีร์มุณฑกอุปนิษัทของศาสนาฮินดู ขณะที่รูปสิงห์เป็นประติมากรรมจากสารนาถ

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th