พืชพรรณไม้น่าสนใจ : "เห็ดซิการ์ปีศาจ" รูปร่างเหมือนดอกไม้บาน หนึ่งในเห็ดที่ "หายาก" และ "แปลก" มากที่สุดในโลกชนิดหนึ่ง

ถ้าเดินป่าแล้วบังเอิญเห็นอะไรสีน้ำตาลเข้ม หน้าตาเหมือนซิการ์หล่นอยู่บนพื้น อย่าเพิ่งคิดว่าใครทำของตกไว้… เพราะนั่นอาจเป็นหนึ่งในเห็ดที่แปลกและหายากที่สุดในโลกก็ได้

ขอแนะนำให้รู้จักกับ “เห็ดซิการ์ของปีศาจ” (The Devil’s Cigar) หรือชื่อวิทยาศาสตร์สุดเท่ Chorioactis geaster เห็ดที่แค่รูปร่างก็ชวนขนลุกแล้ว แถมพฤติกรรมยังเหมือนมีชีวิตจนหลายคนไม่กล้าขยับเข้าไปใกล้

ตอนที่มันยังอ่อนอยู่ เห็ดชนิดนี้จะโผล่ขึ้นมาจากพื้นดินหรือขอนไม้ในรูปทรงแท่งยาว สีออกน้ำตาลเข้ม ผิวสัมผัสดูนุ่มด้าน ๆ คล้ายกำมะหยี่ บอกตรง ๆ ว่ามองมุมไหนก็ดูเหมือน “ซิการ์” ที่ถูกทิ้งไว้กลางป่าอย่างไม่น่าไว้วางใจ และนี่แหละคือที่มาของชื่อสุดหลอน

แต่ความพีคจริง ๆ ยังมาไม่ถึง
เมื่อเห็ดเติบโตเต็มที่ สิ่งที่เกิดขึ้นแทบจะเหมือนฉากในหนังแฟนตาซี ตัวเห็ดจะ แตกออกเป็นแฉกประมาณ 4–7 แฉก แผ่ออกไปรอบ ๆ จนดูเหมือนดาวทะเลหรือดอกไม้ประหลาด ด้วยเหตุนี้ คนในรัฐเท็กซัสจึงเรียกมันอีกชื่อว่า “Texas Star” ชื่อดูน่ารักขึ้นนิดหนึ่ง แต่พฤติกรรมยังคงชวนขนลุกเหมือนเดิม

เหตุผลที่มันถูกขนานนามว่า “มาจากปีศาจ” ไม่ใช่เพราะหน้าตาอย่างเดียว แต่เป็นเพราะ วิธีปล่อยสปอร์
ในช่วงวินาทีสำคัญก่อนเบ่งบาน ภายในเห็ดจะเกิดแรงดันสูงมาก และเมื่อเปลือกแยกออก จะมีเสียงดัง “ฟู่!” คล้ายเสียงลมรั่วหรือเสียงขู่ของงู จากนั้นมันจะ พ่นสปอร์สีขาวออกมาเป็นกลุ่มควัน ดูไม่ต่างจากควันซิการ์ที่ถูกสูบจนสุด ใครเจอเหตุการณ์นี้แบบไม่ตั้งตัว มีสิทธิ์สะดุ้งแรงมาก

และถ้าคิดว่าความแปลกแค่นี้พอแล้ว… ยังไม่หมด
เห็ดชนิดนี้มีถิ่นอาศัยที่ชวนตั้งคำถามสุด ๆ เพราะมัน พบได้เพียงไม่กี่แห่งในโลก และแต่ละแห่งอยู่ห่างกันราวกับไม่มีทางเกี่ยวข้องกันเลย

ฝั่งแรกคือ
🇺🇸 รัฐเท็กซัส และโอคลาโฮมา (สหรัฐอเมริกา)
มักพบขึ้นบนตอไม้ที่ตายแล้วของต้น Cedar Elm

อีกฝั่งหนึ่งคือ
🇯🇵 ประเทศญี่ปุ่น (จังหวัดนาราและมิยาซากิ)
มักพบกับไม้โอ๊กที่ตายแล้วเช่นกัน

และล่าสุด
🇹🇼 เกาะไต้หวัน
เพิ่งมีรายงานการค้นพบอย่างเป็นทางการเมื่อปี 2023 นี่เอง

สิ่งที่ทำให้นักชีววิทยาปวดหัวก็คือ ผลการศึกษาพบว่า ประชากรเห็ดในเท็กซัสและญี่ปุ่นแยกจากกันทางพันธุกรรมมากว่า 19 ล้านปี แต่กลับมีรูปร่าง หน้าตา และพฤติกรรมเหมือนกันแทบทุกอย่าง ทั้งที่อยู่คนละฟากมหาสมุทร ปริศนานี้ยังไม่มีคำตอบชัดเจนจนถึงวันนี้ ว่ามันเดินทางข้ามโลกมาได้อย่างไร หรือจริง ๆ แล้วเคยมีถิ่นกระจายกว้างกว่านี้ในอดีต

แล้วคำถามสุดท้ายที่หลายคนอยากรู้…
กินได้ไหม?
คำตอบคือ ไม่ได้ เห็ดชนิดนี้เนื้อเหนียว แข็ง คล้ายหนังสัตว์ และไม่มีคุณค่าทางอาหาร แถมด้วยความหายาก นักวิทยาศาสตร์เองก็ไม่แนะนำให้ยุ่งหรือเก็บมาศึกษานอกระบบ

ด้วยความลึกลับและเอกลักษณ์ไม่เหมือนใคร ในปี 2021 รัฐเท็กซัสจึงประกาศให้ “เห็ดซิการ์ของปีศาจ” เป็นเห็ดประจำรัฐอย่างเป็นทางการ จากสิ่งมีชีวิตที่ดูเหมือนหลุดมาจากโลกแฟนตาซี กลายเป็นสัญลักษณ์ทางธรรมชาติที่น่าภาคภูมิใจ

ธรรมชาติบางครั้งก็ไม่จำเป็นต้องน่ารักหรือสวยงามเสมอไป แค่ “แปลก หลอน และอธิบายไม่ได้” แบบเห็ดซิการ์ของปีศาจ… ก็ทำให้มนุษย์อย่างเราต้องยอมรับว่า โลกใบนี้ยังมีเรื่องให้ทึ่งอีกเยอะจริง ๆ 🍄✨