5 มิติของความจนที่คนอาจไม่เข้าใจ

ปัญหาเรื่องความจน เป็นปัญหาเชิงโครงสร้างขนาดใหญ่ที่ต้องใช้เวลาแก้ไขและเป็นเรื่องที่ต้องถกกันระดับประเทศ วันนี้เราจะชวนมาดู 5 มิติของความจนที่ใครหลาย ๆ คนอาจยังนึกไม่ถึง หรือไม่เข้าใจ

1. ความจนด้านรายได้
เมื่อรายได้ต่ำ คุณภาพชีวิตก็ต่ำ เป็นเหตุให้การเข้าถึงปัจจัยต่าง ๆ ที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตยากขึ้นไปอีก ยิ่งโลกพัฒนาไวเท่าไหร่ ก็ยิ่งเกิดช่องว่างกับคนกลุ่มนี้มากขึ้นไปอีก

2. ความจนด้านการศึกษา
แน่นอนว่าเมื่อขาดรายได้ การเข้าถึงการศึกษาที่ดีนั้นเป็นไปได้ยาก แม้จะมีการโต้แย้งว่าทุกวันนี้การศึกษาพื้นฐานรัฐบาลก็สนับสนุน แต่การเรียนหนังสือนั้นมันไม่ได้มีแต่ค่าเทอม แต่มีค่าจิปาถะต่าง ๆ มากมาย บางครอบครัวเมื่อขาดรายได้ เด็กที่ยังไม่ถึงวัยต้องทำงาน ก็จำเป็นต้องออกมาหางานทำก่อน เพราะแค่รายได้ของพ่อแม่ไม่พอเลี้ยงคนในครอบครัว เมื่อเด็กขาดการศึกษา ก็กลายเป็นคนรายได้ต่ำในรุ่นต่อ ๆ ไป ส่งผลให้ความจนนี้ส่งต่อรุ่นต่อรุ่น เป็นปัญหาแบบงูกินหาง

3. ความจนด้านสุขภาพ
แน่นอนว่าเมื่อรายได้ต่ำ การเข้าถึงอาหารดี ๆ มีคุณภาพนั้นแทบเป็นไปไม่ได้ การกินคือเน้นอิ่มท้อง เมื่อกินอาหารไม่มีประโยชน์ไปนาน ๆ ก็ส่งผลต่อสุขภาพ ยังไม่รวมการเข้าถึงการรักษาในโรงพยาบาล ที่ต้องเสียค่าใช้จ่ายในการเดินทาง ค่าจิปาถะเพื่อให้เข้าถึงการรักษา

4. ความจนด้านโอกาส
นอกจากโอกาสด้านการศึกษาที่ขาดไปแล้ว สังคมของคนกลุ่มนี้ก็ไม่ได้มีโอกาสมากมายนัก ขนาดคนรวยยังต้องส่งลูกเรียนโรงเรียนแพง ๆ เพื่อสร้างคอนเนคชั่นดี ๆ  แล้วคนจนจะมีคอนเนคชั่นแบบไหนกัน ในเมื่อสังคมที่อาศัยอยู่ ก็คือคนกลุ่มเดียวกัน

5. ความจนด้านสังคมและศักดิ์ศรี

บ่อยครั้งที่คนจนถูกมองว่าขี้เกียจ ติดเหล้าติดยา (ซึ่งส่วนหนึ่งก็เกิดจากปัญหาการขาดการศึกษา สถาบันครอบครัวที่ล้มเหลวอันมีสาเหตุมาจากปัญหาความจน) หรือมองว่าน่าสงสารและต้องรอรับการบริจาคจากผู้ใจบุญ แม้กระทั่งกลายเป็นคอนเทนท์ทำบุญให้กับคนในโซเชียล แต่ขณะเดียวกันก็แทบไม่มีการแก้ไขปัญหาเชิงโครงสร้างกันจริง ๆ จัง ๆ แท้จริงแล้วคนจนก็คือคน ๆ หนึ่ง มีศักดิ์ศรีของความเป็นมนุษย์ หากสามารถเข้าถึงรัฐสวัสดิการได้อย่างเท่าเทียม ไม่ต้องรอรับการบริจาค คนกลุ่มนี้จะกลายเป็นกำลังและมันสมองที่มีคุณภาพของประเทศชาติต่อไป

และนี่คือมุมมองความจน 5 มิติ ที่เรื้อรังในสังคมมาอย่างยาวนาน และรอวันถูกแก้ไข เราไม่ได้คาดหวังให้ทุกอย่างดีขึ้นทันทีทันใด แต่เราก็ยังหวังว่าจะได้เห็นความเหลื่อมล้ำที่ลดลงในอนาคต