ทึ่งทั่วไทย : วัดเขารูปช้าง – วัดเก่าแก่แห่งภูเขาหินขาว เมืองพิจิตร

บนผืนแผ่นดินเมืองพิจิตร เมืองเก่าที่เต็มไปด้วยร่องรอยประวัติศาสตร์และศรัทธาแห่งพุทธศาสนา “วัดเขารูปช้าง” คืออีกหนึ่งสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่ตั้งตระหง่านอยู่บนยอดเขา ซึ่งมีเอกลักษณ์โดดเด่นจนยากจะหาแห่งใดเทียบได้ — ภูเขาที่หินสีขาวซ้อนกันจนเกิดเป็น “รูปช้างคุกเข่า” ราวกับสัตว์ผู้ทรงพลังแห่งธรรมชาติได้ก้มกราบพระพุทธเจ้าอยู่ชั่วนิรันดร์

วัดเขารูปช้างถูกสร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2244 ในสมัยกรุงศรีอยุธยา ตอนปลาย ร่วมสมัยกับวัดโพธิ์ประทับช้าง โดยมี สมุหนายก เป็นผู้ควบคุมไพร่พลมาสร้างวัดตามพระราชประสงค์ของ พระศรีสรรเพ็ชรที่ 8 หรือพระเจ้าเสือ กษัตริย์ผู้ทรงมีพระปรีชาสามารถทั้งด้านการรบและการศาสนา ขณะนั้นสมุหนายกได้เดินทางมาถึงภูเขาแห่งหนึ่งที่มียอดหินสีขาวซ้อนกันเป็นรูปช้างคุกเข่า เมื่อทอดมองเห็นแต่ไกลก็ให้ความรู้สึกถึงความสง่างามและศักดิ์สิทธิ์ จึงได้เลือกสถานที่แห่งนี้เป็นที่ตั้งของวัด และตั้งชื่อว่า “วัดเขารูปช้าง” เพื่อให้สอดคล้องกับลักษณะของภูเขา

สถาปัตยกรรมของวัดเขารูปช้างสะท้อนอิทธิพลของยุคอยุธยาได้อย่างชัดเจน ทั้ง พระอุโบสถ วิหาร พระพุทธรูป และพระปรางค์เจดีย์ ล้วนแสดงถึงความประณีตและความศรัทธาในศิลปะไทยโบราณ บนยอดเขามีเจดีย์ใหญ่ทรงลังกา ประดับกระเบื้องเคลือบสีทองทั้งองค์ เมื่อกระทบแสงอาทิตย์ยามเช้าจะเปล่งประกายราวทองคำงามจับตา

ต่อมาในราว พ.ศ. 2300 ได้มีการสร้าง เจดีย์บรรจุพระธาตุ ขึ้นบนส่วนหัวของรูปช้างในสมัยรัชกาลที่ 3 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ นับเป็นการสืบสานศรัทธาและการบูรณะให้วัดแห่งนี้ยังคงรุ่งเรืองต่อเนื่องมาจนปัจจุบัน

อีกเหตุการณ์สำคัญในประวัติศาสตร์ของวัดเขารูปช้างเกิดขึ้นเมื่อ เจ้าฟ้ามงกุฎ หรือ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 4) ขณะทรงผนวชเป็นภิกษุ ได้เสด็จธุดงค์ผ่านเมืองนครสวรรค์ พิจิตร พิษณุโลก สุโขทัย สวรรคโลก และอุตรดิตถ์ และได้เสด็จมาประทับร่วมฉลองวิหารที่วัดเขารูปช้าง เมื่อวันที่ 22–26 มกราคม พ.ศ. 2376 การเสด็จครั้งนั้นนับเป็นเกียรติยศสูงสุดของวัด และเป็นหลักฐานยืนยันถึงความสำคัญของวัดในประวัติศาสตร์ชาติไทย

หลังจากนั้น “งานประเพณีปิดทองไหว้พระวันเพ็ญเดือน” ก็ได้ถือกำเนิดขึ้น เพื่อระลึกถึงช่วงเวลามงคลที่พระมหากษัตริย์ได้เสด็จมาร่วมฉลองวัด และได้กลายเป็นงานบุญประจำปีที่ชาวพิจิตรและจังหวัดใกล้เคียงยังคงร่วมแรงร่วมใจจัดขึ้นอย่างต่อเนื่องมาจนทุกวันนี้

ในกาลต่อมา วัดเขารูปช้างได้รับการพัฒนาและบูรณะเรื่อยมา จากยุคของ พระครูพิพัฒน์ธรรรมคุณ (หลวงพ่อเตียง) สู่ พระครูวิเวกธรรมมาภิรมย์ (หลวงพ่อเทิ้ม) ผู้สืบทอดเจตนารมณ์ในการรักษาวัดและสืบสานพระพุทธศาสนา จนกระทั่งกลายเป็นวัดที่งดงามทั้งทางศิลปกรรมและจิตวิญญาณอย่างในปัจจุบัน

ทุกวันนี้ วัดเขารูปช้างยังคงเป็นจุดหมายสำคัญของผู้ศรัทธาที่แวะเวียนมาสักการะพระธาตุบนยอดเขา และชมทิวทัศน์เมืองพิจิตรจากมุมสูง ท่ามกลางอากาศเย็นสบายและความเงียบสงบที่โอบล้อมด้วยป่าเขา เป็นสถานที่ที่ผู้มาเยือนสามารถสัมผัสได้ทั้งความงดงามทางธรรมชาติ และความศักดิ์สิทธิ์ทางจิตใจในคราวเดียวกัน

“วัดเขารูปช้าง” จึงมิใช่เพียงวัดเก่าแก่ หากแต่เป็น สัญลักษณ์แห่งศรัทธา ความรุ่งเรืองของพุทธศิลป์ และร่องรอยแห่งพระมหากษัตริย์ไทยที่ยังคงก้องอยู่บนยอดเขาหินขาวแห่งนี้ตลอดกาล.