5 พืชที่เกษตรกรนิยมปลูกเพื่อไถกลบทำปุ๋ย คำนวณต้นทุนเมล็ดพันธุ์ต่อไร่แบบคร่าวๆ

ดินที่ดีคือหัวใจของการทำเกษตร แต่เมื่อปลูกพืชซ้ำ ๆ ดินย่อมเสื่อมสภาพ ธาตุอาหารลดลง และโครงสร้างดินแน่นแข็ง วิธีฟื้นฟูดินที่เกษตรกรนิยมใช้กันมานานคือ การปลูกพืชปุ๋ยสดแล้วไถกลบ ซึ่งช่วยเพิ่มอินทรียวัตถุและไนโตรเจนให้ดินตามธรรมชาติ

 

1. ปอเทือง

ปอเทืองเป็นพืชปุ๋ยสดยอดนิยมของไทย โตเร็ว ใช้เวลาประมาณ 45–60 วันก็สามารถไถกลบได้ และให้มวลชีวภาพจำนวนมาก

- อัตราใช้เมล็ดพันธุ์: 4–6 กิโลกรัม/ไร่

- ราคาเมล็ดพันธุ์: ประมาณ 80–120 บาท/กิโลกรัม

- ต้นทุนเมล็ดพันธุ์: ประมาณ 320–720 บาท/ไร่

ข้อดี

- เพิ่มอินทรียวัตถุในดิน

- ลดวัชพืช

- เหมาะกับนาข้าวและพืชไร่

 

2. โสนอัฟริกัน

พืชตระกูลถั่วที่สามารถตรึงไนโตรเจนได้ดี เหมาะสำหรับนาข้าวและพื้นที่ชุ่มน้ำ

- อัตราใช้เมล็ดพันธุ์: 5–7 กิโลกรัม/ไร่

- ราคาเมล็ดพันธุ์: ประมาณ 100–150 บาท/กิโลกรัม

- ต้นทุนเมล็ดพันธุ์: ประมาณ 500–1,050 บาท/ไร่

ข้อดี

- เพิ่มไนโตรเจนในดิน

- ย่อยสลายเร็ว

 

3. ปอป่าน (Sunn Hemp)

เป็นพืชที่ให้มวลชีวภาพมาก โตเร็ว และช่วยปรับโครงสร้างดินได้ดี

- อัตราใช้เมล็ดพันธุ์: 4–6 กิโลกรัม/ไร่

- ราคาเมล็ดพันธุ์: ประมาณ 120–180 บาท/กิโลกรัม

- ต้นทุนเมล็ดพันธุ์: ประมาณ 480–1,080 บาท/ไร่

ข้อดี

- เพิ่มอินทรียวัตถุจำนวนมาก

- ลดการพังทลายของหน้าดิน

 

4. ถั่วพร้า

พืชคลุมดินที่มีรากแข็งแรง ช่วยป้องกันการชะล้างหน้าดินและเพิ่มไนโตรเจน

- อัตราใช้เมล็ดพันธุ์: 8–10 กิโลกรัม/ไร่

- ราคาเมล็ดพันธุ์: ประมาณ 70–100 บาท/กิโลกรัม

- ต้นทุนเมล็ดพันธุ์: ประมาณ 560–1,000 บาท/ไร่

ข้อดี

- ควบคุมวัชพืช

- ฟื้นฟูดินเสื่อมโทรมได้ดี

 

5. ถั่วเขียว

แม้จะนิยมปลูกเพื่อเก็บผลผลิต แต่หลังเก็บฝักสามารถไถกลบต้นและใบเพื่อคืนธาตุอาหารให้ดินได้

- อัตราใช้เมล็ดพันธุ์: 5–7 กิโลกรัม/ไร่

- ราคาเมล็ดพันธุ์: ประมาณ 80–120 บาท/กิโลกรัม

- ต้นทุนเมล็ดพันธุ์: ประมาณ 400–840 บาท/ไร่

 

เมื่อไรควรไถกลบ?

ช่วงที่ดีที่สุดคือ ก่อนออกดอกหรือเริ่มออกดอก เพราะลำต้นยังอ่อน ย่อยสลายง่าย และปลดปล่อยธาตุอาหารได้รวดเร็ว จากนั้นควรทิ้งไว้ประมาณ 2–3 สัปดาห์ก่อนปลูกพืชหลัก

 

หากต้องการความคุ้มค่า 

ปอเทือง ยังคงเป็นตัวเลือกอันดับหนึ่งของเกษตรกรไทย เพราะเมล็ดพันธุ์ราคาไม่สูง ปลูกง่าย โตเร็ว และช่วยฟื้นฟูดินได้อย่างมีประสิทธิภาพ ส่วนผู้ที่ต้องการเพิ่มไนโตรเจนในดินเป็นพิเศษ พืชตระกูลถั่ว เช่น โสนอัฟริกัน หรือถั่วพร้า ก็เป็นตัวเลือกที่น่าสนใจ แม้ต้นทุนเมล็ดพันธุ์จะสูงกว่าเล็กน้อย แต่สามารถช่วยลดค่าใช้จ่ายด้านปุ๋ยเคมีในระยะยาวได้อย่างคุ้มค่า

 

«หมายเหตุ: ราคาเมล็ดพันธุ์เป็นราคาโดยประมาณในประเทศไทย อาจแตกต่างกันตามพันธุ์ ผู้จำหน่าย และช่วงเวลา»