อาณาจักรศรีวิชัย สลายตัวและกลายเป็น “สยาม” เมื่อใด?

เมื่อครู่นี้ ดิฉันได้อ่านบทความหนึ่งจาก นิตยสารศิลปวัฒนธรรม ซึ่งเขียนโดย กองบรรณาธิการศิลปวัฒนธรรม เผยแพร่เมื่อวันที่ 7 ตุลาคม พ.ศ. 2568

เป็นบทความที่ว่าด้วยเรื่อง “อาณาจักรศรีวิชัย ตกเป็นเมืองไทยเมื่อใด?” โดยอ้างอิงข้อมูลจากงานศึกษาของนักโบราณคดีและนักประวัติศาสตร์หลายท่าน เช่น ม.จ. จันทร์จิรายุวัฒน์ รัชนี, ธรรมทาส พานิช, จิตร ภูมิศักดิ์ และ สงบ สุริยินทร์

ดิฉันรู้สึกว่าน่าสนใจมาก เพราะบทความได้สรุปให้เห็นภาพความเปลี่ยนแปลงของบ้านเมืองในอดีตอย่างชัดเจน โดยเฉพาะช่วงเวลาที่ อาณาจักรศรีวิชัย ซึ่งมีศูนย์กลางอยู่ที่นครศรีธรรมราช ได้สิ้นสุดลงและกลายมาเป็นส่วนหนึ่งของสยาม

ตามการศึกษาของคุณสงบ สุริยินทร์ พบว่า ในช่วง พ.ศ. 1820–1821 เกิดสงครามระหว่าง เพชรบุรี กับ นครศรีธรรมราช ซึ่งขณะนั้นถือเป็นศูนย์กลางของศรีวิชัย สงครามครั้งนั้นจบลงด้วยการที่ฝ่ายเพชรบุรีมีชัย และในปีถัดมา (พ.ศ. 1821) พระพนมวัง แห่งเพชรบุรี ได้เข้ายึดนครศรีธรรมราช หลังจากกษัตริย์ศรีวิชัยคือ พญาศรีธรรมาโศกราช สิ้นพระชนม์ลง

ถือเป็นเหตุการณ์สำคัญที่ทำให้อาณาจักรศรีวิชัยสิ้นสุดลงหลังจากดำรงอยู่มายาวนานกว่า 600 ปี และกลายเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรไทยในเวลาต่อมา

ดิฉันอ่านแล้วรู้สึกทึ่งกับความละเอียดของข้อมูล และยังได้เห็นมุมมองทางประวัติศาสตร์ที่แตกต่างจากที่เคยเรียนมาในอดีต เป็นอีกหนึ่งบทความที่ช่วยให้เราเข้าใจรากเหง้าของ “สยามประเทศ” ได้ลึกซึ้งขึ้นจริง ๆ ค่ะ