“โฟโตอิเล็กทริก” ปรากฏการณ์ที่ทำให้ไอน์สไตน์ได้รางวัลโนเบล

เมื่อครู่นี้ดิฉันได้อ่านบทความจากทาง BBC เกี่ยวกับเรื่อง “โฟโตอิเล็กทริก” ซึ่งเป็นคำที่ดิฉันไม่คุ้นมาก่อน อ่านแล้วรู้สึกว่าน่าสนใจเลยอยากมาเล่าสู่กันฟังค่ะ

เขาเล่าว่าเมื่อสมัยหนึ่ง ทีมงานผู้พัฒนาคอมพิวเตอร์จิ๋ว Raspberry Pi เคยพบปัญหาประหลาด เวลามีการถ่ายรูปโดยใช้แฟลชไฟแรง ๆ ตัวเครื่องกลับมีอาการพังขึ้นมา ที่เป็นเช่นนั้นเพราะชิปประมวลผลไวต่อแสง เกิดเป็นปรากฏการณ์ที่เรียกว่า โฟโตอิเล็กทริก หรือการที่แสงไปกระตุ้นให้อิเล็กตรอนหลุดออกมาจนเกิดกระแสไฟฟ้า

จริง ๆ เรื่องนี้ไม่ใช่ของใหม่เลยนะคะ เพราะย้อนกลับไปกว่าร้อยปีก่อน อัลเบิร์ต ไอน์สไตน์เคยศึกษาและอธิบายเรื่องนี้ไว้แล้ว ซึ่งผลงานนี้เองที่ทำให้ท่านได้รับ รางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ ปี 1921 (ไม่ใช่จากทฤษฎีสัมพัทธภาพอย่างที่หลายคนอาจคิดไว้ก่อน)

อ่านแล้วทำให้ดิฉันรู้สึกทึ่งค่ะ เพราะความรู้นี้ต่อมาได้กลายเป็นรากฐานสำคัญของเทคโนโลยีหลายอย่างที่เราใช้กันอยู่ทุกวันนี้ ไม่ว่าจะเป็น แผงโซลาร์เซลล์ กล้องถ่ายรูปในโทรศัพท์มือถือ เซนเซอร์จับการเคลื่อนไหว รวมไปถึงเครื่องมือแพทย์ ต่าง ๆ

ที่น่าตื่นเต้นอีกเรื่องคือ นักวิทยาศาสตร์กำลังพัฒนาต่อยอดไปถึงขั้นทำ “ดวงตาชีวจักรกล” หรือดวงตาเทียมเพื่อช่วยผู้พิการทางสายตา และยังมีความพยายามทำให้เรามองเห็นในที่มืดได้ด้วยค่ะ

ฟังดูแล้ววิทยาศาสตร์ที่เริ่มต้นจากการตั้งข้อสังเกตเรื่องแสงกับอิเล็กตรอนเล็ก ๆ กลับนำไปสู่เทคโนโลยีที่เปลี่ยนโลกได้จริง ๆ