เปิดอันดับจังหวัดที่มีพื้นที่ปลูกข้าวนาปีมากที่สุดในไทย ภาคไหนคือแหล่งปลูกข้าวใหญ่ที่สุด

ประเทศไทยเป็นประเทศที่มีพื้นที่เกษตรกรรมกระจายอยู่ทั่วทุกภูมิภาค แต่เมื่อพูดถึงการปลูกข้าวนาปี จังหวัดไหนคือพื้นที่เพาะปลูกขนาดใหญ่ที่สุดของประเทศ?

ข้อมูลจากสำนักงานสถิติแห่งชาติ ในรายงาน Statistical Yearbook Thailand 2026 ตาราง 11.4 เผยให้เห็นตัวเลขที่น่าสนใจว่า ประเทศไทยมีพื้นที่เพาะปลูกข้าวนาปีตามข้อมูลพยากรณ์ปี 2568 รวมทั้งสิ้น 61,341,270 ไร่

เมื่อแยกตามจังหวัด พบว่าภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีพื้นที่เพาะปลูกมากที่สุด ขณะที่จังหวัดอุบลราชธานีครองอันดับ 1 ของประเทศ ด้วยพื้นที่ปลูกข้าวนาปีมากกว่า 4.12 ล้านไร่

แล้วจังหวัดอื่น ๆ อยู่ในอันดับไหนบ้าง? มาดูข้อมูล 10 อันดับแรก พร้อมเปรียบเทียบพื้นที่ปลูกข้าวของทั้ง 4 ภูมิภาค

10 อันดับจังหวัดที่มีพื้นที่ปลูกข้าวนาปีมากที่สุดในประเทศไทย

จากการเรียงข้อมูลเนื้อที่เพาะปลูกข้าวนาปีรายจังหวัด ปี 2568 พบว่า 10 อันดับแรกมีดังนี้

ที่มา: สำนักงานสถิติแห่งชาติ ตาราง 11.4 อ้างอิงข้อมูลจากสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร ปี 2568 (f)

สิ่งที่น่าสนใจคือ อุบลราชธานีมีพื้นที่ปลูกข้าวนาปีมากที่สุดถึง 4.12 ล้านไร่ ทิ้งห่างจังหวัดนครราชสีมาอันดับ 2 อยู่ประมาณ 719,880 ไร่

ขณะที่จังหวัดอันดับ 3 ถึง 6 ได้แก่ สุรินทร์ ร้อยเอ็ด ศรีสะเกษ และบุรีรัมย์ ต่างมีพื้นที่เพาะปลูกมากกว่า 2.9 ล้านไร่ทั้งหมด

แสดงให้เห็นว่าภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีจังหวัดที่เป็นฐานการปลูกข้าวขนาดใหญ่หลายแห่ง ไม่ได้กระจุกตัวอยู่เพียงจังหวัดเดียว

ภาคตะวันออกเฉียงเหนือครองพื้นที่ปลูกข้าวมากที่สุด

เมื่อเปรียบเทียบข้อมูลทั้ง 4 ภูมิภาค พบว่าภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีพื้นที่เพาะปลูกข้าวนาปีรวม 37,618,640 ไร่ คิดเป็นประมาณ 61.33% ของพื้นที่เพาะปลูกทั้งประเทศ

รายละเอียดพื้นที่ปลูกข้าวนาปีแยกตามภูมิภาค มีดังนี้

ตัวเลขนี้ทำให้เห็นความแตกต่างอย่างชัดเจน โดยภาคอีสานมีพื้นที่ปลูกข้าวนาปีมากกว่าภาคเหนือประมาณ 2.58 เท่า และมากกว่าภาคกลางประมาณ 4.37 เท่า

ส่วนภาคใต้มีพื้นที่เพาะปลูกตามข้อมูลชุดนี้น้อยที่สุด อยู่ที่ประมาณ 5.50 แสนไร่ หรือไม่ถึง 1% ของพื้นที่เพาะปลูกทั่วประเทศ

เจาะลึก 4 ภูมิภาค ภาคไหนมีจังหวัดปลูกข้าวโดดเด่น?

1. ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ฐานปลูกข้าวที่ใหญ่ที่สุดของไทย

ภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีพื้นที่ปลูกข้าวนาปีรวมกว่า 37.61 ล้านไร่ ถือเป็นภูมิภาคที่มีพื้นที่เพาะปลูกมากที่สุดในประเทศไทย

จังหวัดที่โดดเด่น ได้แก่ อุบลราชธานี นครราชสีมา สุรินทร์ ร้อยเอ็ด ศรีสะเกษ และบุรีรัมย์ ซึ่งทั้งหมดติด 10 อันดับแรกของประเทศ

นอกจากนั้นยังมีขอนแก่น มหาสารคาม และสกลนคร ที่ติดอันดับ Top 10 เช่นกัน

เมื่อนับรวมแล้ว มีจังหวัดจากภาคอีสานถึง 9 จังหวัดใน 10 อันดับแรก สะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของภูมิภาคนี้ต่อโครงสร้างการปลูกข้าวของประเทศ

2. ภาคเหนือ มีนครสวรรค์เป็นจังหวัดโดดเด่น

ภาคเหนือมีพื้นที่ปลูกข้าวนาปีรวม 14,570,350 ไร่ เป็นอันดับ 2 ของประเทศ

จังหวัดที่มีพื้นที่ปลูกมากที่สุดของภูมิภาคคือ นครสวรรค์ ด้วยพื้นที่ 2,426,897 ไร่ และยังติดอันดับ 7 ของประเทศ

รองลงมายังมีพิจิตร 1,785,020 ไร่ และพิษณุโลก 1,451,843 ไร่

ตัวเลขเหล่านี้แสดงให้เห็นว่าภาคเหนือมีจังหวัดที่เป็นแหล่งปลูกข้าวขนาดใหญ่หลายแห่ง โดยเฉพาะกลุ่มจังหวัดในพื้นที่ภาคเหนือตอนล่าง

3. ภาคกลาง มีพื้นที่ปลูกข้าวกว่า 8.60 ล้านไร่

ภาคกลางมีพื้นที่ปลูกข้าวนาปีรวม 8,602,710 ไร่

จังหวัดที่มีพื้นที่ปลูกข้าวมากที่สุดในภูมิภาคคือ สุพรรณบุรี 1,269,859 ไร่ รองลงมาคือ ชัยนาท 851,270 ไร่ และลพบุรี 820,714 ไร่

แม้ภาคกลางจะมีพื้นที่ปลูกข้าวน้อยกว่าภาคอีสานและภาคเหนือ แต่ข้อมูลผลผลิตต่อไร่ในตารางเดียวกันอยู่ที่ 613 กิโลกรัม ซึ่งสูงที่สุดเมื่อเทียบกับค่าเฉลี่ยของทั้ง 4 ภูมิภาค

4. ภาคใต้ มีพื้นที่ปลูกข้าวน้อยที่สุด

ภาคใต้มีพื้นที่ปลูกข้าวนาปีรวม 549,570 ไร่ คิดเป็นประมาณ 0.90% ของพื้นที่เพาะปลูกทั้งประเทศ

จังหวัดที่มีพื้นที่ปลูกข้าวมากที่สุดในภูมิภาคคือ สงขลา 152,916 ไร่ ตามด้วยนครศรีธรรมราช 145,057 ไร่ และพัทลุง 105,881 ไร่

แม้พื้นที่เพาะปลูกโดยรวมจะน้อยกว่าภูมิภาคอื่น แต่จังหวัดเหล่านี้ยังมีบทบาทในการผลิตข้าวของภาคใต้

พื้นที่ปลูกมาก ไม่ได้แปลว่าผลผลิตต่อไร่สูงที่สุด

อีกประเด็นหนึ่งที่น่าสนใจจากข้อมูลตาราง 11.4 คือ เมื่อเปรียบเทียบพื้นที่ปลูกกับผลผลิตต่อไร่ พบว่าภูมิภาคที่มีพื้นที่เพาะปลูกมากที่สุดไม่ได้มีผลผลิตต่อไร่สูงที่สุดตามไปด้วย

ข้อมูลผลผลิตต่อไร่แยกตามภูมิภาคในรายงานมีดังนี้

ภาคกลางมีผลผลิตต่อไร่เฉลี่ย 613 กิโลกรัม สูงที่สุดใน 4 ภูมิภาค ขณะที่ภาคอีสานซึ่งมีพื้นที่ปลูกข้าวมากที่สุด มีผลผลิตต่อไร่ 368 กิโลกรัม

ข้อมูลนี้ทำให้เห็นว่าการวัดความสำคัญของแหล่งปลูกข้าวไม่ควรดูเพียงจำนวนไร่ เพราะยังมีตัวชี้วัดอื่นที่ต้องพิจารณาร่วมด้วย เช่น ผลผลิตรวม ผลผลิตต่อไร่ และเนื้อที่เก็บเกี่ยว

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขเหล่านี้ไม่สามารถใช้สรุปสาเหตุของความแตกต่างด้านประสิทธิภาพการผลิตได้โดยตรง เพราะยังต้องศึกษาปัจจัยอื่น เช่น พันธุ์ข้าว สภาพดิน ปริมาณน้ำ ระบบชลประทาน และสภาพอากาศประกอบด้วย

สรุป จังหวัดไหนปลูกข้าวนาปีมากที่สุดในประเทศไทย?

จากข้อมูลพยากรณ์ปี 2568 ของสำนักงานสถิติแห่งชาติ อุบลราชธานีเป็นจังหวัดที่มีพื้นที่ปลูกข้าวนาปีมากที่สุดในประเทศไทย ด้วยจำนวน 4,120,350 ไร่

ส่วนภาคตะวันออกเฉียงเหนือเป็นภูมิภาคที่มีพื้นที่ปลูกข้าวมากที่สุด รวม 37,618,640 ไร่ หรือประมาณ 61.33% ของประเทศ

อีกหนึ่งข้อค้นพบที่น่าสนใจคือ แม้ภาคอีสานจะมีพื้นที่ปลูกข้าวมากที่สุด แต่ภาคกลางกลับมีผลผลิตต่อไร่เฉลี่ยสูงที่สุดในข้อมูลชุดเดียวกัน

นี่จึงเป็นตัวอย่างที่แสดงให้เห็นว่า การเปรียบเทียบภาคเกษตรกรรมของไทยต้องดูทั้งพื้นที่เพาะปลูก ปริมาณผลผลิต และผลผลิตต่อไร่ ไม่ใช่พิจารณาเพียงจำนวนพื้นที่อย่างเดียว

หมายเหตุด้านข้อมูล: ตัวเลขปี 2568 ที่มีเครื่องหมาย f เป็นข้อมูลพยากรณ์ ไม่ใช่ผลผลิตหรือพื้นที่เพาะปลูกที่ยืนยันเป็นข้อมูลจริงขั้นสุดท้าย การจัดอันดับนี้เรียงตามเนื้อที่เพาะปลูกข้าวนาปี ไม่ใช่เนื้อที่เก็บเกี่ยวหรือปริมาณผลผลิต

แหล่งข้อมูล: รายงานสถิติรายปีประเทศไทย พ.ศ. 2569 ตาราง 11.4 สำนักงานสถิติแห่งชาติ โดยอ้างอิงข้อมูลจากสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์