ตำนานของเจ้าสฟิงซ์ของตำนานชาวกรีก

        สฟิงซ์ของกรีกเป็นหนึ่งในบุตรของอีคิดนาและไทฟอน อสูรผู้ทรงอำนาจตามตำนานเทพปกรณัม กายของนางประกอบด้วยส่วนผสมอันน่าสะพรึงกลัว — ใบหน้าและหน้าอกของหญิงสาว ลำตัวของสิงโต และปีกอันทรงพลังของนกอินทรี ลักษณะนิสัยของสฟิงซ์นั้นเต็มไปด้วยความโหดร้าย ทรยศหักหลัง ดุร้าย และกระหายเลือด นางล่าเหยื่อด้วยเจตนาอันเหี้ยมโหด โดยเฉพาะอย่างยิ่ง มีความชอบกินมนุษย์เป็นอาหาร

        สิ่งที่ทำให้สฟิงซ์โดดเด่นไปจากสัตว์ประหลาดอื่นในตำนานก็คือความคล้ายคลึงทั้งแมวและหญิงสาว กล่าวคือ ก่อนจะลงมือฆ่าเหยื่อ สฟิงซ์มักจะพูดจาเย้าแหย่ หรือเล่นสนทนาเพื่อยั่วล้อ เปรียบเสมือนแมวที่หยอกเหยื่อก่อนตะปบ หากเหยื่อสามารถเอาตัวรอดได้ สฟิงซ์จะโกรธเกรี้ยวจนควบคุมตัวเองไม่ได้ และกระโจนทิ้งตัวลงกระแทกพื้นหรือทะเลตายเองด้วยความแค้น

        ตำนานที่มีชื่อเสียงที่สุดเกี่ยวกับสฟิงซ์ คือเรื่องราวในยุคที่เจ้าแม่เฮรา เทพีแห่งการแต่งงาน ได้ส่งสฟิงซ์ไปลงโทษชาวเมืองธีบีส (Thebes) อันเป็นผลจากพฤติกรรมมัวเมาในสุรา หลังจากที่เทพไดโอนิซุสสอนชาวเมืองให้รู้จักการหมักไวน์

        แทนที่จะเข้าทำร้ายเหยื่อทันที สฟิงซ์เลือกจะให้โอกาสด้วยการตั้งคำถาม ซึ่งเรียกกันว่า "ปริศนาของสฟิงซ์" (The Riddle of the Sphinx) โดยเธอสัญญาว่าจะปล่อยตัวหากเหยื่อตอบถูก

        จนกระทั่งวันหนึ่ง เอดิปุส (Oedipus) เจ้าชายแห่งโครินธ์ เดินทางมาถึงเมืองธีบีสโดยบังเอิญ สฟิงซ์จึงปรากฏตัวจากหลังพุ่มไม้ แลบลิ้นเลียปากด้วยความอยากกินเนื้อ ส่งเสียงคำรามกึกก้องให้ขวัญกระเจิง ก่อนจะเอ่ยปริศนาของเธอขึ้นว่า:

“อะไรเอ่ย เดินสี่ขาในตอนเช้า สองขาในตอนกลางวัน และสามขาในยามเย็น?”

เอดิปุสตอบอย่างมั่นใจโดยไม่ลังเล:

“มนุษย์ยังไงเล่า ตอนเป็นทารกก็คลานด้วยมือและเข่า พอโตขึ้นก็เดินด้วยสองขา และเมื่อแก่ชรา ก็ต้องใช้ไม้เท้าช่วยพยุงตัวกลายเป็นสามขา”

        คำตอบของเขาถูกต้องอย่างคาดไม่ถึง สฟิงซ์ถึงกับกรีดร้องด้วยความเจ็บใจ โผขึ้นฟ้าแล้วทิ้งตัวลงสู่ทะเล ฆ่าตัวตายด้วยความอัปยศ ที่มีคนทายปริศนาของตัวเองได้ถูก