นครสวรรค์เรียกมะม่วงกวนว่า " ส้มแผ่น "

ที่นครสวรรค์เรียกมะม่วงกวนว่า "ส้มแผ่น" เนื่องจากมะม่วงกวนมีรสชาติเปรี้ยวอมหวาน และมักทำเป็นแผ่นบางๆ คล้ายแผ่นกระดาษ. คำว่า "ส้ม" ในที่นี้ไม่ได้หมายถึงผลส้ม แต่หมายถึงรสเปรี้ยว

การเรียกมะม่วงกวนว่า "ส้มแผ่น" เป็นชื่อที่ใช้เรียกกันในกลุ่มคนในพื้นที่ภาคเหนือตอนล่าง เช่น กำแพงเพชร พิจิตร พิษณุโลก และรวมถึงนครสวรรค์ด้วย 

เป็นขนมชนิดหนึ่ง มีลักษณะเนื่องจากมีรสชาดหวานอมเปรี้ยวและมักจะทำเป็นแผ่นบางๆ เพื่อให้เก็บง่ายเป็นแผ่นบาง ๆ ค่อนข้างใส สีออกเหลืองหรือน้ำตาลอมเหลือง มีความเหนียวพอสมควร ทำเป็นรูปวงกลม ดอกไม้ หรือ ม้วนเป็นเกลียว เป็นต้น การทำมะม่วงกวนถือเป็นหนึ่งในวิธีการถนอมอาหารที่มีมาตั้งแต่สมัยโบราณ หลักการถนอมอาหารโดยการกวนนั้นมีหลักดังนี้คือ นำเอาผลไม้ที่สุกแล้วมาเคี่ยวผสมรวมกับน้ำตาล โดยอาศัยความร้อนเป็นหลัก ซึ่งในการทำมะม่วงกวนนั้น ถือเป็นการกวนแบบแห้งที่ต้องใช้น้ำตาลในอัตราส่วนมาก ๆ นั่นเอง

รสชาติของมะม่วงกวน โดยส่วนใหญ่มักมีรสหวาน หวานอมเปรี้ยว หรือเปรี้ยวจัด โดยเคล็ดลับในการทำมะม่วงกวนให้น่ากิน คือการเลือกมะม่วงที่ไม่สุกจนเกินไป และแนะนำให้ใช้มะม่วงแก้วซึ่งเป็นที่นิยมกันอย่างแพร่หลายมากที่สุดในท้องตลาด หรือสามารถนำเอามะม่วงหลาย ๆ ชนิดมาผสมรวมกันก็ได้ ในความเป็นจริง วิธีการทำมะม่วงกวนนั้นถือว่าไม่มีหลักเกณฑ์หรืออัตราส่วนของส่วนผสมที่แน่นอนตายตัว ขึ้นอยู่กับการประยุกต์ดัดแปลงของแต่ละคนเพื่อให้ได้มะม่วงกวนในรสชาติตามที่ต้องการ

เราเป็นคนนครสวรรค์ ก็เรียกส้มแผ่นมาแต่เกิด เวลาไปพูดที่ไหนก็จะมีแต่คนงง ถ้าถึงฤดูกาลมะม่วงนี่ กินไม่หมดก็ต้องกวนแล้วตากแดดทุกบ้าน