สึนามิ คลื่นมฤตยูที่ควรรู้และวิธีเอาชีวิตรอด

คลื่นปกติที่เราเห็นเกิดจากการกระเพื่อมของมวลน้ำจากหลายสาเหตุ เช่น ลมพัด หรือแม้แต่แรงดึงดูดของดวงจันทร์ แต่สึนามิแตกต่างออกไปค่ะ มันคือ คลื่นยักษ์ ที่เกิดจากเหตุการณ์รุนแรงผิดปกติใต้มหาสมุทร เช่น แผ่นดินไหวใต้ทะเลครั้งใหญ่ ดินถล่มขนาดมหึมาลงสู่ทะเล ภูเขาไฟระเบิดรุนแรงผิดปกติ หรือแม้แต่ อุกกาบาตขนาดใหญ่ตกกระทบมหาสมุทร

คำว่า "สึนามิ" มาจากภาษาญี่ปุ่น โดย "สึ" แปลว่า ท่าเรือ และ "นามิ" แปลว่า คลื่น สึนามิไม่ได้หมายถึงคลื่นเพียงลูกเดียว แต่หมายถึง คลื่นที่มาเป็นระลอก โดยแต่ละลูกอาจมีระยะห่างกันได้มากถึง 100 กิโลเมตร และบ่อยครั้งที่ คลื่นระลอกหลังมักจะรุนแรงกว่าคลื่นระลอกแรก สึนามิสามารถเคลื่อนที่ด้วยความเร็วสูงถึง 800 กิโลเมตรต่อชั่วโมง เทียบเท่ากับความเร็วของเครื่องบินเจ็ต ทำให้มันสามารถเดินทางได้ไกลมาก เช่น เคยมีบันทึกว่าสึนามิที่เกิดขึ้นในมหาสมุทรอินเดียได้เดินทางไกลถึง 5,000 กิโลเมตรไปถึงชายฝั่งแอฟริกาเลยทีเดียว

ความน่ากลัวที่สุดของสึนามิไม่ได้อยู่ที่ตอนที่มันอยู่ในทะเล แต่เป็นตอนที่มันเคลื่อนที่เข้าสู่ชายฝั่งค่ะ เมื่อคลื่นเข้าใกล้ฝั่ง มวลน้ำด้านล่างจะช้าลงเนื่องจากสัมผัสกับพื้นทราย ในขณะที่มวลน้ำด้านบนยังคงเคลื่อนที่ด้วยความเร็วสูง ทำให้คลื่นที่อาจสูงเพียง 1 เมตรในทะเลสามารถยกตัวสูงขึ้นเป็น 4-5 เมตร เมื่อถึงชายฝั่งได้เลย ลองนึกภาพก้อนน้ำขนาดใหญ่ที่มีน้ำหนักมหาศาลสูงเท่าตึก 2 ชั้น พุ่งเข้าใส่เราดูสิคะ แรงกระแทกนี้มีโอกาสสูงมากที่จะทำให้บาดเจ็บสาหัสหรือเสียชีวิตได้

และแม้ว่าบางครั้งเราอาจได้ยินข่าวว่าสึนามิบางลูกเมื่อเดินทางมาถึงฝั่งก็สูงเพียง 40-50 เซนติเมตร ทำให้รู้สึกว่าไม่น่าอันตรายเท่าไหร่ แต่อย่าได้ประมาทเด็ดขาดค่ะ! เพราะสึนามิเป็นคลื่นที่เร็วและแรง แม้แต่ความสูงเพียง 50 เซนติเมตรก็สามารถซัดตู้คอนเทนเนอร์ให้ลอยไปตามน้ำได้สบายๆ ดังนั้น อย่าคิดเองว่าคลื่นจะเบาลงแล้วนะคะ ถ้ามีสัญญาณให้หนี รีบหนีไว้ก่อนดีที่สุดค่ะ เพราะมันจะรุนแรงกว่าที่คุณคิดไว้มากแน่นอน

ในปัจจุบัน ระบบเตือนภัยสึนามิทั่วโลกมีการพัฒนาที่ดีขึ้นมาก ทำให้มีการประกาศเตือนล่วงหน้าเมื่อเกิดเหตุการณ์สำคัญ แต่หากไม่มีประกาศเตือน ก็มีสัญญาณบางอย่างที่เราสามารถสังเกตและระวังตัวได้

ประการแรก หากเกิด แผ่นดินไหว โดยเฉพาะอย่างยิ่งถ้าคุณอยู่ใกล้ทะเล ให้ อยู่ห่างจากทะเลไว้ก่อน เพราะเราไม่รู้ว่าแผ่นดินไหวนั้นจะก่อให้เกิดสึนามิหรือไม่ และไม่ได้หมายถึงหนีเพียงชั่วครู่นะคะ แต่ควรหนีไปให้ห่างจากชายฝั่งเป็นเวลาหลายชั่วโมงเลยค่ะ เพราะสึนามิอาจใช้เวลาหลายชั่วโมงในการเดินทางมาถึงฝั่งหลังจากเกิดเหตุการณ์แผ่นดินไหวหรือภูเขาไฟระเบิด

ประการที่สอง สัญญาณที่เห็นได้ชัดเจนที่สุดคือ น้ำทะเลลดลงอย่างรวดเร็วจนเห็นชายหาดยืดยาวผิดปกติ หากพบเห็นปรากฏการณ์นี้ อย่าเข้าไปดูหรือเก็บของที่ติดอยู่บนชายฝั่งเด็ดขาด! ให้ รีบหนีให้เร็วที่สุดเท่าที่จะทำได้ เพราะคุณมีเวลาเพียงประมาณ 5 นาทีเท่านั้นในการหนีสึนามิหลังจากที่น้ำลดลง อย่างไรก็ตาม การที่ไม่เห็นน้ำลดไม่ได้แปลว่าจะไม่มีสึนามินะคะ เพียงแต่การที่น้ำลดเป็นสัญญาณที่ชัดเจนว่าสึนามิกำลังจะมาถึง

หากคุณอยู่ในเรือและมีเวลาเพียงพอ ให้ ขับเรือไปยังพื้นที่น้ำลึก เพราะในทะเลลึก คลื่นสึนามิจะมีความสูงไม่มากและไม่เป็นอันตรายเท่าคลื่นที่เข้าฝั่ง แต่ต้องมั่นใจว่ามีเวลาเพียงพอที่จะออกไปถึงน้ำลึกได้นะคะ

ส่วนใครที่อยู่บนชายฝั่ง วิธีที่ปลอดภัยที่สุดคือ หนีไปให้ไกลที่สุดและสูงที่สุดเท่าที่จะทำได้ โดยทั่วไปแนะนำให้หนีให้ห่างจากชายฝั่งมากกว่า 4 กิโลเมตร และอยู่บนที่สูงกว่า 30 เมตร หากหนีไม่ทันจริงๆ ให้เลือกหนีไปที่สูงไว้ก่อน

และในกรณีที่หนีไม่ทันจริงๆ และน้ำมาถึงตัวแล้ว อย่าพยายามว่ายหนีน้ำ เพราะคุณจะสู้แรงน้ำไม่ได้ ให้ หาอะไรที่แข็งแรงมากๆ แล้วเกาะเอาไว้ เพื่อพยุงตัวไม่ให้ถูกพัดไป

สุดท้าย เมื่อสึนามิผ่านไปแล้ว อย่าเพิ่งรีบกลับเข้าไปในพื้นที่เดิม เพราะตอนที่น้ำลดลงและไหลกลับสู่ทะเลก็อันตรายไม่แพ้ตอนที่น้ำขึ้นมา คุณอาจถูกมวลน้ำดูดลงทะเลได้ ดังนั้น ควรรอประกาศอย่างเป็นทางการ จากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนที่จะกลับเข้าไปในพื้นที่

หวังว่าเรื่องราวเกี่ยวกับสึนามิที่ได้นำมาเล่าให้ฟังในวันนี้จะเป็นประโยชน์กับทุกท่านนะคะ แม้ว่าเหตุการณ์เหล่านี้อาจดูเหมือนไกลตัว แต่ความรู้ติดตัวไว้ย่อมดีกว่าเสมอ เพราะเมื่อถึงเวลาคับขันจริงๆ การเตรียมพร้อมและความเข้าใจในสถานการณ์จะช่วยให้คุณสามารถรับมือและเอาตัวรอดได้อย่างปลอดภัยค่ะ