ทำไมอานูบิสจึงชั่งหัวใจผู้ตายกับขนนก?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ในภาพพิธีหลังความตาย ผู้ตายยืนข้างตาชั่ง ส่วนเทพอานูบิสผู้มีศีรษะเป็นหมาไนคอยตรวจคานตาชั่ง จานหนึ่งวางหัวใจ อีกจานมีขนนก ฉากนี้อยู่ในภาพเขียนบนกระดาษปาปิรุสที่ฝังไปกับผู้ตาย

ใน Papyrus of Tiye ซึ่งมีอายุราว 975–945 ปีก่อนคริสตกาล พิพิธภัณฑ์เมโทรโพลิแทนระบุว่าภาพกลางเป็นบทที่ 125 ของคัมภีร์ที่ปัจจุบันเรียกว่า Book of the Dead อานูบิสชั่งหัวใจของทีเยเทียบกับสัญลักษณ์เมาอัต เพื่อแสดงว่าเธอคู่ควรกับการอยู่ร่วมกับโอซิริส

ชื่อ Book of the Dead ตั้งโดยนักอียิปต์วิทยายุคหลังในปี 1842 ส่วนชาวอียิปต์เรียกข้อความกลุ่มนี้ว่า “บทสวดเพื่อออกสู่กลางวัน” เป็นชุดคาถาและบทสวดที่ฝังไปกับผู้ตาย แต่ละม้วนเลือกใช้บทต่างกัน จึงไม่ใช่หนังสือฉบับเดียวที่ทุกคนใช้เหมือนกัน

ชาวอียิปต์โบราณเชื่อว่าหัวใจเป็นที่อยู่ของความคิดและความรู้สึก ส่วนเมาอัตเป็นหลักแห่งความจริงและความเป็นระเบียบ ขนนกบนตาชั่งจึงใช้แทนเมาอัต ภาพบนม้วนของทีเยแสดงอานูบิสควบคุมตาชั่ง ขณะที่ภาพของนานีอีกฉบับมีลิงบาบูนแทนเทพโธทเตรียมจดผล ม้วนของทีเยเองพบซ่อนอยู่ในรูปโอซิริสไม้กลวงที่ฝังไปกับเธอ

ในชิ้นส่วนปาปิรุสอีกชิ้นที่พิพิธภัณฑ์เมโทรโพลิแทนเก็บรักษา ผู้ตายต้องตอบคำถามต่อหน้าคณะเทพ 42 องค์ เช่น ไม่ได้ฆ่าคนหรือพูดเท็จ ก่อนจะชั่งหัวใจ หากตาชั่งสมดุล ภาพเล่าว่าโอซิริสรับผู้ตายเข้าสู่โลกหลังความตาย แต่ถ้าหัวใจไม่สมดุล อัมมิต สัตว์ประหลาดที่มีหัวจระเข้และลำตัวคล้ายฮิปโปโปเตมัส จะกลืนหัวใจ

รายละเอียดไม่ได้เหมือนกันทุกม้วน: ปาปิรุสของทีเยเน้นว่าเธอคู่ควรจะอยู่กับโอซิริส ส่วนชิ้นส่วนปาปิรุสอีกชิ้นจากยุคหลังเล่าผลของตาชั่งกับอัมมิตชัดกว่า ภาพและบทสวดเหล่านี้เป็นเครื่องช่วยผู้ตายตามความเชื่อของชาวอียิปต์โบราณ ไม่ใช่หลักฐานว่าการพิพากษาหลังความตายเกิดขึ้นจริง

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th