เบเรนกาเรียแห่งนาวาร์ ราชินีอังกฤษผู้ไม่เคยเหยียบแผ่นดินอังกฤษ

ในประวัติศาสตร์อังกฤษ มีพระราชินีผู้ทรงมีเรื่องราวอันน่าสนใจยิ่ง นั่นคือ เบเรนกาเรีย (Berengaria) หรือ เบเรนเกลลาแห่งนาวาร์ ผู้ทรงเป็นพระราชินีแห่งอังกฤษถึง 8 ปี แต่กลับไม่เคยได้ย่างพระบาทเข้าสู่ดินแดนอังกฤษในฐานะราชินีเลย

เบเรนกาเรียประสูติระหว่างปี 1165-1170 เป็นพระธิดาองค์โตของ กษัตริย์ซานโชที่ 6 แห่งนาวาร์ ผู้ทรงปรีชาสามารถในการพัฒนาอาณาจักรนาวาร์ ซึ่งเป็นรัฐเล็กๆ ให้รอดพ้นจากการรุกรานและเจริญรุ่งเรือง เมื่อพระมารดาสวรรคต เบเรนกาเรียต้องรับหน้าที่เป็นผู้นำสตรีในราชสำนัก ทำให้พระองค์ยังไม่ได้อภิเษกสมรสจนล่วงเข้าวัย 20 กว่าปี

เรื่องราวชีวิตของเบเรนกาเรียปรากฏเด่นชัดอีกครั้งในปี 1191 เมื่อพระองค์ทรงเข้าพิธีอภิเษกสมรสกับ กษัตริย์ริชาร์ดใจสิงห์แห่งอังกฤษ ความสัมพันธ์นี้เริ่มต้นจากมิตรภาพอันแน่นแฟ้นระหว่างริชาร์ดกับเจ้าชายซานโช พระเชษฐาของเบเรนกาเรีย ริชาร์ดทรงประทับใจในตัวเบเรนกาเรียตั้งแต่แรกพบ แม้ว่าก่อนหน้านี้พระองค์จะถูกหมั้นหมายกับเจ้าหญิงอลิสแห่งฝรั่งเศส แต่ด้วยปัญหาทางการเมืองและข่าวลือต่างๆ ทำให้ริชาร์ดตัดสินใจถอนหมั้นและมุ่งมั่นที่จะแต่งงานกับเบเรนกาเรีย

เมื่อริชาร์ดขึ้นครองราชย์เป็นกษัตริย์ในปี 1189 สิ่งแรกที่ทรงทำคือสั่งให้ปล่อยตัวพระมารดา พระนางเอเลนอร์แห่งอากิแตน และบัญชาให้พระมารดาไปรับเบเรนกาเรียมาอภิเษกสมรสที่เมสซีนา การเดินทางของเบเรนกาเรียเต็มไปด้วยอุปสรรค ทำให้มาถึงล่าช้าจนตรงกับช่วงเทศกาลมหาพรตที่ห้ามจัดงานแต่งงาน ริชาร์ดจึงทรงออกเดินทางไปร่วมสงครามครูเสดที่เยรูซาเล็มก่อน โดยให้เบเรนกาเรียอยู่กับเจ้าหญิงโจแอนนา พระขนิษฐาของพระองค์

ในที่สุด วันที่ 12 พฤษภาคม 1191 ริชาร์ดและเบเรนกาเรียก็ได้ทรงเข้าพิธีอภิเษกสมรสกันที่ไซปรัส หลังจากนั้น เบเรนกาเรียและโจแอนนาทรงติดตามริชาร์ดไปร่วมสงครามครูเสด แต่ทรงใช้ชีวิตอยู่อย่างสงบเงียบภายในที่พัก

เมื่อสงครามสิ้นสุดลง เบเรนกาเรียและโจแอนนาทรงตัดสินใจกลับยุโรปก่อน ส่วนริชาร์ดทรงถูกจับกุมระหว่างทางกลับ ทำให้เบเรนกาเรียต้องรอพระสวามีอยู่ช่วงหนึ่ง แม้ริชาร์ดจะกลับถึงอังกฤษในปี 1194 เบเรนกาเรียยังคงประทับอยู่ในฝรั่งเศส และไม่ได้เข้าร่วมพิธีราชาภิเษกครั้งที่สองของพระสวามีด้วยซ้ำ มีเพียงคำตักเตือนจากบาทหลวงเท่านั้นที่ทำให้ริชาร์ดตัดสินใจนัดพบกับเบเรนกาเรียที่นอร์มังดี ความสัมพันธ์ของทั้งสองไม่ได้ราบรื่นนัก ริชาร์ดทรงยุ่งอยู่กับการรบและบริหารราชการ ทำให้ไม่มีเวลาให้กับเบเรนกาเรียมากนัก จนสมเด็จพระสันตปาปาต้องทรงตักเตือน ริชาร์ดจึงทรงสัญญาว่าจะพาพระชายาไปโบสถ์ทุกสัปดาห์ และทรงทำตามนั้นจนกระทั่งสวรรคตในปี 1199

หลังจากการสวรรคตของริชาร์ด เบเรนกาเรียทรงถูกลืมเลือนจากราชสำนักอังกฤษ และกษัตริย์จอห์น พระอนุชาของริชาร์ด ทรงพยายามโกงที่ดินและค่าเลี้ยงดูของพระองค์ จนสมเด็จพระสันตปาปาต้องทรงเข้าแทรกแซง เบเรนกาเรียได้รับเมืองเลอม็องเป็นสินสมรส และทรงใช้ชีวิตที่เหลืออยู่ที่นั่น ดูแลประชาชนอย่างดีจนเป็นที่รักของทุกคน

เบเรนกาเรียสวรรคตเมื่อวันที่ 23 ธันวาคม 1230 และพระศพของพระองค์ได้รับการฝังไว้ที่วิหารเลอปู ซึ่งทรงสร้างขึ้นเอง เรื่องราวของพระนางเป็นเครื่องเตือนใจถึงราชินีผู้โดดเดี่ยว แต่ก็ทรงเปี่ยมด้วยความเข้มแข็งและสร้างมรดกอันน่าจดจำแก่ผู้คนในดินแดนที่ทรงประทับอยู่