ผลวิจัยชี้อำนาจเปลี่ยนการทำงานของสมอง ทำไมคนมีอำนาจมักมองข้ามผู้อื่น วิทยาศาสตร์มีคำตอบ

แค่ได้อำนาจนิดเดียวก็เปลี่ยนคนได้! คุณคงเคยเห็นเหตุการณ์แบบนี้บ่อยๆ ไม่ว่าจะเป็นเพื่อนที่ได้เลื่อนตำแหน่งแล้วเริ่มห่างเหิน หรือคนมีชื่อเสียงที่เปลี่ยนไปเมื่อมีผู้ติดตามมากขึ้น คำถามง่ายๆ แต่ตอบยากก็คือ... ทำไม?

ถ้าถามนักจิตวิทยา พวกเขาอาจบอกว่าเพราะคนมีอำนาจ "ไม่มีเวลา" ให้คนเล็กคนน้อย แต่สำหรับ ซุคฮวินเดอร์ โอบี นักประสาทวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยวิลฟริด ลอริเยร์ ในแคนาดา เขามีคำอธิบายที่ลึกซึ้งกว่านั้นมาก: "อำนาจเปลี่ยนแปลงการทำงานของสมองโดยพื้นฐาน"

การทดลองที่เปิดเผยความจริง

โอบีและทีมวิจัยประกอบด้วย เจเรมี โฮจีวีน และ ไมเคิล อินซ์ลิชท์ ได้ทำการศึกษาที่น่าสนใจ โดยให้กลุ่มตัวอย่างรู้สึกมีอำนาจหรือไร้อำนาจผ่านการเขียนบันทึกประจำวัน

• กลุ่มไร้อำนาจ: เขียนถึงช่วงเวลาที่ต้องพึ่งพาคนอื่น
• กลุ่มมีอำนาจ: เขียนถึงตอนที่ตัวเองเป็นผู้ตัดสินใจ

จากนั้นทุกคนได้ดูวิดีโอภาพมือนิรนามบีบลูกบอลยางซ้ำๆ ขณะที่ทีมวิจัยสแกนสมองเพื่อสังเกตการทำงานของ "ระบบกระจกเงา" (Mirror System) ซึ่งเกี่ยวข้องกับการเข้าใจความรู้สึกผู้อื่น

ผลลัพธ์ที่ชวนตะลึง

การศึกษาพบว่ากลุ่มที่รู้สึกมีอำนาจแสดงกิจกรรมในระบบกระจกเงาลดลงอย่างชัดเจน นี่อาจอธิบายได้ว่าทำไมคนมีอำนาจมักแสดงความเห็นอกเห็นใจน้อยลง เพราะสมองส่วนที่ช่วยให้เข้าใจผู้อื่นทำงานลดนั่นเอง!

โอบีอธิบายเพิ่มเติมว่า "นี่ไม่ใช่แค่ปัญหาการจัดสรรเวลา แต่เป็นเรื่องของระบบประสาทที่ถูกปรับเปลี่ยนโดยอำนาจ" การค้นพบนี้ช่วยให้เข้าใจพฤติกรรมของผู้นำหลายคนที่ดูเหมือนจะ "ลืม" ความรู้สึกของพนักงานระดับล่าง

ข้อคิดที่ได้จากการศึกษา

การวิจัยครั้งนี้ไม่เพียงแต่ตอบคำถามเก่าๆ เท่านั้น แต่ยังเตือนสติเราทุกคนว่า อำนาจอาจเปลี่ยนเราโดยที่เราไม่รู้ตัว ดังนั้นไม่ว่าจะอยู่ในตำแหน่งใด การฝึกฝนความตระหนักรู้และเอาใจใส่ผู้อื่นจึงเป็นสิ่งสำคัญ

ในโลกที่ความสำเร็จและอำนาจมักถูกยกย่อง บางทีวิทยาศาสตร์กำลังบอกเราว่า จริงๆ แล้วการรักษา "ความเป็นมนุษย์" เอาไว้ต่างหากที่เป็นทักษะที่ทรงพลังที่สุด