จังหวัดไหนของไทยที่พึ่งพาการท่องเที่ยวมากที่สุด ภูเก็ตมีตัวเลขอะไรซ่อนอยู่

• รายได้ท่องเที่ยวสูงที่สุด ไม่ได้แปลว่าพึ่งพาการท่องเที่ยวมากที่สุด

• ภูเก็ตมีรายได้จากผู้เยี่ยมเยือนเกือบ 5 แสนล้านบาทในปี 2567

• การวัดความพึ่งพาต้องดูโครงสร้างเศรษฐกิจ ไม่ใช่ดูรายได้รวมอย่างเดียว

เมื่อพูดถึงจังหวัดที่มีรายได้จากการท่องเที่ยวมากที่สุด หลายคนอาจนึกถึงภูเก็ตเป็นอันดับแรก แต่ถ้าเปลี่ยนคำถามเป็นจังหวัดที่พึ่งพาการท่องเที่ยวมากที่สุด คำตอบอาจไม่ใช่เรื่องเดียวกัน

เพราะจังหวัดหนึ่งอาจมีรายได้จากนักท่องเที่ยวมหาศาล แต่ยังมีเศรษฐกิจจากอุตสาหกรรม การค้า การขนส่ง และธุรกิจอื่น ๆ เป็นฐานสำคัญด้วย

การหาจังหวัดที่พึ่งพาการท่องเที่ยวมากที่สุด จึงต้องมองให้ลึกกว่ายอดเงินที่นักท่องเที่ยวใช้จ่าย

ภูเก็ต จังหวัดที่มีรายได้จากผู้เยี่ยมเยือนเกือบ 5 แสนล้านบาท

ข้อมูลสำนักงานสถิติแห่งชาติ ซึ่งรวบรวมจากกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา ระบุว่า ปี 2567 จังหวัดภูเก็ตมีรายได้จากผู้เยี่ยมเยือนประมาณ 497,523.93 ล้านบาท

ตัวเลขนี้สะท้อนขนาดตลาดการท่องเที่ยวของภูเก็ตได้อย่างชัดเจน ทั้งโรงแรม ที่พัก ร้านอาหาร การเดินทาง และธุรกิจบริการที่เกี่ยวข้อง

ภูเก็ตจึงเป็นหนึ่งในจังหวัดที่มีบทบาทสำคัญต่ออุตสาหกรรมท่องเที่ยวไทย

กรุงเทพฯ มีรายได้มากกว่า แต่ไม่ได้ตอบเรื่องการพึ่งพา

ข้อมูลปีเดียวกัน กรุงเทพมหานครมีรายได้จากผู้เยี่ยมเยือนประมาณ 940,406.31 ล้านบาท สูงกว่าภูเก็ตอย่างชัดเจน

อย่างไรก็ตาม กรุงเทพฯ มีโครงสร้างเศรษฐกิจหลากหลาย ทั้งการเงิน การค้า อสังหาริมทรัพย์ การขนส่ง การศึกษา และบริการอื่น ๆ

การมีรายได้ท่องเที่ยวสูงจึงไม่สามารถใช้ยืนยันได้ว่าเศรษฐกิจทั้งหมดของพื้นที่ขึ้นอยู่กับนักท่องเที่ยวมากเพียงใด

นี่คือเหตุผลที่การจัดอันดับต้องพิจารณาสัดส่วนทางเศรษฐกิจ ไม่ใช่ยอดรายได้เพียงอย่างเดียว

กระบี่และพังงา จังหวัดท่องเที่ยวที่ต้องจับตามอง

นอกจากภูเก็ตแล้ว กระบี่และพังงายังเป็นจังหวัดสำคัญของการท่องเที่ยวภาคใต้

ทั้งสองจังหวัดมีแหล่งท่องเที่ยวทางทะเลและธรรมชาติที่สร้างกิจกรรมทางเศรษฐกิจให้กับพื้นที่ ตั้งแต่ที่พัก ร้านอาหาร ธุรกิจนำเที่ยว ไปจนถึงการเดินทางและบริการต่าง ๆ

ข้อมูลผลิตภัณฑ์จังหวัดปี 2566 ระบุว่า กระบี่มี GPP ประมาณ 75,458 ล้านบาท ส่วนพังงามีประมาณ 56,919 ล้านบาท

ตัวเลขดังกล่าวแสดงให้เห็นว่าจังหวัดทั้งสองมีขนาดเศรษฐกิจต่างจากกรุงเทพฯ อย่างมาก แต่ยังไม่เพียงพอที่จะสรุปสัดส่วนการพึ่งพาการท่องเที่ยว เพราะ GPP รวมไม่ใช่มูลค่าเพิ่มจากการท่องเที่ยวโดยตรง

จะวัดได้อย่างไรว่าจังหวัดไหนพึ่งพาการท่องเที่ยวมากที่สุด

วิธีที่เหมาะสมควรพิจารณามูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจจากกิจกรรมการท่องเที่ยว เช่น โรงแรม ร้านอาหาร การเดินทาง และบริการที่เกี่ยวข้อง แล้วนำไปเปรียบเทียบกับ GPP ของจังหวัดในปีเดียวกัน

ตัวชี้วัดที่ต้องการคือ

สัดส่วนมูลค่าเพิ่มจากการท่องเที่ยวต่อ GPP จังหวัด

ตัวเลขนี้จะช่วยบอกได้ว่ากิจกรรมท่องเที่ยวมีความสำคัญต่อเศรษฐกิจของจังหวัดมากเพียงใด

แต่ข้อมูลรายได้จากผู้เยี่ยมเยือนเป็นยอดใช้จ่ายขั้นต้น ขณะที่ GPP เป็นมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ จึงไม่ควรนำมาหารกันแล้วเรียกว่าเปอร์เซ็นต์การพึ่งพาโดยตรง

บทสรุป: จังหวัดที่มีนักท่องเที่ยวมากที่สุด อาจไม่ใช่จังหวัดที่พึ่งพามากที่สุด

จากข้อมูลที่ตรวจสอบได้ ภูเก็ตเป็นจังหวัดที่มีรายได้จากผู้เยี่ยมเยือนสูงมาก โดยในปี 2567 มีรายได้เกือบ 5 แสนล้านบาท ส่วนกรุงเทพมหานครมีรายได้สูงกว่า

อย่างไรก็ตาม การระบุว่าจังหวัดใดพึ่งพาการท่องเที่ยวมากที่สุดในประเทศไทย ยังต้องใช้ข้อมูลมูลค่าเพิ่มจากอุตสาหกรรมท่องเที่ยวที่จำแนกรายจังหวัดอย่างเป็นระบบ และเปรียบเทียบด้วยนิยามเดียวกัน

ดังนั้น การประกาศอันดับหนึ่งในขณะนี้โดยอาศัยรายได้ท่องเที่ยวรวมเพียงอย่างเดียว อาจทำให้เข้าใจโครงสร้างเศรษฐกิจของจังหวัดคลาดเคลื่อน

แล้วคุณคิดว่าจังหวัดใดของไทยจะได้รับผลกระทบมากที่สุด หากวันหนึ่งนักท่องเที่ยวลดลงอย่างรุนแรง เพราะเศรษฐกิจของจังหวัดนั้นพึ่งพาการท่องเที่ยวเป็นหลัก