เปิดปูมหลังความบาดหมาง ทำไมรัสเซียกับยูเครนถึงทะเลาะกัน?

สงครามระหว่างรัสเซียและยูเครนที่ดูเหมือนเป็นเรื่องปัจจุบัน แท้จริงแล้วมีรากฐานมาจากประวัติศาสตร์อันยาวนานของชาวสลาฟในยุโรปตะวันออก

จุดเริ่มต้นจากชาวสลาฟและอาณาจักรเคียฟ

ความขัดแย้งนี้เริ่มตั้งแต่ ศตวรรษที่ 10 เมื่อชาวนอร์สเข้าปกครองชาวสลาฟตะวันออกและก่อตั้ง เมืองเคียฟ ซึ่งเป็นรากฐานของยูเครนในปัจจุบัน ต่อมาใน ศตวรรษที่ 13-15 อิทธิพลของมองโกลทำให้กลุ่มชาวสลาฟแตกแยกกัน กลุ่มทาง มอสโก เติบโตอย่างรวดเร็วและก่อตั้ง จักรวรรดิรัสเซีย ในปี 1721 โดยมีแนวคิดที่จะขยายอำนาจและมองยูเครนเป็น "น้องเล็ก" ที่ต้องอยู่ภายใต้การปกครองของตน แม้ชาวยูเครนจะเริ่มพัฒนาแนวคิด ชาตินิยม และต้องการเป็นอิสระ

ยูเครนภายใต้สหภาพโซเวียต

จุดเปลี่ยนสำคัญคือการ ปฏิวัติรัสเซีย ในปี 1917 ซึ่งทำให้ยูเครนประกาศอิสรภาพชั่วคราว แต่ก็ถูก Red Army ของรัสเซียยึดครองและรวมเข้าเป็นส่วนหนึ่งของ สหภาพโซเวเวียต ที่ก่อตั้งขึ้นในปี 1922 ความสัมพันธ์ในช่วงนี้เต็มไปด้วยความตึงเครียด ยูเครนพยายามหลุดพ้นจากโซเวียตเสมอ ตัวอย่างที่ชัดเจนคือสมัย โจเซฟ สตาลิน ที่บังคับใช้นารวมในยูเครนจนนำไปสู่เหตุการณ์ Holodomor หรือการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ด้วยความอดอยาก ทำให้ชาวยูเครนอดตายไปกว่า 4 ล้านคน และมีการขับไล่กลุ่มทาทาร์ออกจากไครเมีย

ไครเมียและจุดจบของสหภาพโซเวียต

ในปี 1954 นิกิตา ครุสชอฟ ผู้นำโซเวียตพยายาม "ซื้อใจ" ยูเครนโดยยกดินแดน ไครเมีย ให้ ซึ่งไครเมียเป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญทางทะเลดำที่รัสเซียต้องการควบคุมเสมอ แม้จะมีการโอนให้ยูเครน แต่ฐานทัพเรือรัสเซียก็ยังคงอยู่ในไครเมีย เหตุการณ์โรงไฟฟ้าเชอร์โนบิลระเบิดในปี 1986 และการดูแลที่ผิดพลาดของโซเวียตก็ยิ่งทำให้ยูเครนและประเทศย่อยอื่น ๆ ไม่พอใจ นำไปสู่การประท้วงและการล่มสลายของ สหภาพโซเวียต ในปี 1991 ทำให้ยูเครนได้เป็นประเทศอิสระ

ความขัดแย้งสมัยใหม่: NATO และการผนวกไครเมีย

หลังได้รับอิสรภาพ ยูเครนเผชิญความสับสนว่าจะเอนเอียงไปทางตะวันตก (EU และ NATO) หรือคงความสัมพันธ์กับรัสเซีย แม้จะมีประชากรเชื้อสายรัสเซียจำนวนมากในยูเครนก็ตาม ในปี 1994 ยูเครนยอมปลดอาวุธนิวเคลียร์ที่ตกทอดมาจากโซเวียต โดยมีข้อตกลงว่ารัสเซียและอเมริกาจะไม่แทรกแซง

อย่างไรก็ตาม ความวุ่นวายทางการเมืองภายในยูเครนยังคงดำเนินไป ผู้นำที่นิยมรัสเซีย เช่น วิกเตอร์ ยานูโควิช ได้รับเลือกตั้งและถูกโค่นล้มสลับกันไป การที่ยูเครนพยายามเข้าใกล้ NATO ถือเป็นภัยคุกคามสำหรับรัสเซีย โดยเฉพาะประธานาธิบดี วลาดิมีร์ ปูติน ที่มองว่ายูเครนคือส่วนหนึ่งของรัสเซียและเป็นกันชนสำคัญทางภูมิศาสตร์ การที่ NATO ขยายอิทธิพลมาถึงยูเครนจะทำให้รัสเซียไม่มีแนวป้องกัน

ด้วยเหตุนี้ ในปี 2014 รัสเซียจึงเข้ายึด ไครเมีย คืนและสนับสนุนกลุ่มกบฏโปรรัสเซียทางตะวันออกของยูเครน ทำให้เกิดการปะทะกันอย่างต่อเนื่อง และสถานการณ์ตึงเครียดมาจนถึงปัจจุบัน โดยมีกองกำลัง NATO เข้ามาหนุนหลังยูเครน นี่คือที่มาของความตึงเครียดที่โลกจับตาอยู่ในทุกวันนี้