พระราชชายาเจ้าดารารัศมีทรงอนุรักษ์ประเพณี ด้วยการปล่อยเส้นพระเกศายาวตามขนบสตรีล้านนา

พระราชชายาเจ้าดารารัศมี หนึ่งในบุคคลสำคัญที่ได้รับการยกย่องว่าเป็นสตรีผู้เปี่ยมด้วยพระปรีชาสามารถทั้งด้านวัฒนธรรมและศิลปะ ได้ทรงสืบทอดขนบธรรมเนียมล้านนาอย่างซื่อตรง ด้วยการปล่อยเส้นพระเกศายาวอย่างงดงาม ซึ่งถือเป็นธรรมเนียมดั้งเดิมของสตรีล้านนา ที่สะท้อนถึงความอ่อนช้อยและความภูมิใจในศิลปวัฒนธรรมพื้นถิ่น

การไว้ผมยาวของสตรีล้านนาในอดีต ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องความงาม แต่ยังเป็นสัญลักษณ์ของความเรียบร้อยและความเคารพต่อจารีตประเพณี ดังที่คณะทำงานทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม กลุ่มสถาบันอุดมศึกษาภาคเหนือ ได้เคยระบุแนวทางเกี่ยวกับการทำผมและการแต่งกายของ "แม่ญิงล้านนา" ไว้อย่างเคร่งครัด เพื่อรักษาความถูกต้องของวัฒนธรรมดั้งเดิม ได้แก่

1. ไม่ควรใช้ผ้าโพกศีรษะ หากไม่ได้แต่งกายแบบไทลื้อโดยเฉพาะ

2. ไม่ควรเสียบดอกไม้ไหวจนเต็มศีรษะ เพราะจะผิดจากความเรียบง่ายของล้านนาแท้

3. ไม่ควรนำผ้าต่าง ๆ เช่น ผ้าตีนซิ่นหรือตุง มาประยุกต์พาดบ่าหรือลากยาว หรือคาดเข็มขัดทับผิดจากขนบเดิม

4. ตัวซิ่นที่มีลายทางตั้ง ซึ่งเป็นซิ่นแบบลาว ก็ไม่ควรนำมาต่อกับตีนจกของไทยวนที่มีลวดลายละเอียดอ่อน

พระราชชายาเจ้าดารารัศมีทรงใส่พระทัยในทุกรายละเอียดเหล่านี้ ทรงแต่งกายอย่างถูกต้องตามขนบล้านนา ทั้งยังทรงอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นไว้ในราชสำนักกรุงเทพฯ นับเป็นแบบอย่างสำคัญที่ทำให้วัฒนธรรมล้านนายังคงความสง่างามมาจนถึงปัจจุบัน

การทรงไว้เส้นพระเกศายาวตามขนบโบราณจึงมิใช่เพียงเครื่องประดับพระองค์ แต่ยังเป็นการแสดงออกถึงพระราชปณิธานในการทำนุบำรุงมรดกทางวัฒนธรรมที่ล้ำค่ายิ่งนัก