การจดลิขสิทธิ์สูตรส้มตำ คนไทยสามารถทำได้หรือไม่ หากคิดสูตรขึ้นมาเอง
ในยุคที่อาหารไทยได้รับความนิยมไปทั่วโลก "ส้มตำ" ซึ่งเป็นอาหารยอดฮิตของคนไทยก็กลายเป็นเมนูที่มีชื่อเสียงระดับสากล จึงเกิดคำถามที่น่าสนใจว่า หากคนไทยคนใดคนหนึ่งคิดสูตรส้มตำขึ้นมาเองเพื่อเปิดร้านอาหารหรือแม้กระทั่งทำธุรกิจในรูปแบบโรงแรมที่เน้นเมนูส้มตำโดยเฉพาะ จะสามารถ จดลิขสิทธิ์ สูตรอาหารที่คิดค้นขึ้นมาได้หรือไม่
คำตอบในแง่ของกฎหมายลิขสิทธิ์
โดยทั่วไปแล้ว ในประเทศไทย "สูตรอาหาร" ไม่สามารถจดลิขสิทธิ์ได้ตามกฎหมายลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 เนื่องจากลิขสิทธิ์จะคุ้มครองเฉพาะ “งานที่มีลักษณะของความคิดสร้างสรรค์” ที่อยู่ในรูปแบบของการประพันธ์ วรรณกรรม นาฏกรรม ดนตรี ศิลปกรรม ภาพยนตร์ ฯลฯ ส่วนสูตรอาหาร หรือแนวทางการผสมส่วนผสมต่าง ๆ กันนั้น ถือว่าเป็น “ความรู้ทั่วไป” หรือ “แนวปฏิบัติ” ซึ่งอยู่ในข่ายของ วิธีการ (method) ที่กฎหมายลิขสิทธิ์ไม่คุ้มครอง
แล้วจะสามารถปกป้องสูตรอาหารได้อย่างไร
แม้จะไม่สามารถใช้กฎหมายลิขสิทธิ์มาคุ้มครองสูตรส้มตำได้โดยตรง แต่ก็มีแนวทางในการปกป้องสูตรอาหารที่คิดค้นขึ้นได้ดังนี้:
1. การจดสิทธิบัตร (Patent) – หากสูตรอาหารนั้นมีความแปลกใหม่ มีขั้นตอนหรือกรรมวิธีพิเศษเฉพาะ และสามารถนำไปใช้ในเชิงพาณิชย์ได้ ก็อาจยื่นขอจด สิทธิบัตรการประดิษฐ์ ได้ แต่ในทางปฏิบัติ สูตรอาหารโดยทั่วไปมักไม่ผ่านเกณฑ์ “ความใหม่” และ “ขั้นตอนประดิษฐ์” ตามที่กฎหมายกำหนด
2. การรักษาเป็นความลับ (Trade Secret) – เจ้าของสูตรสามารถเก็บสูตรไว้เป็นความลับทางการค้า เช่นเดียวกับสูตรโค้ก หรือไก่ทอด KFC หากสามารถควบคุมไม่ให้สูตรรั่วไหลได้ ก็ถือเป็นการคุ้มครองที่มีประสิทธิภาพในทางธุรกิจ
3. การสร้างแบรนด์ (Branding) – การใช้ชื่อแบรนด์ โลโก้ บรรจุภัณฑ์ การตกแต่งร้าน หรือแม้กระทั่งเรื่องราวของเมนู มาสร้างจุดขาย เป็นอีกวิธีหนึ่งในการสร้างเอกลักษณ์และสร้างมูลค่าให้กับสูตรส้มตำที่คิดค้นขึ้น
สรุป
แม้จะไม่สามารถจดลิขสิทธิ์ “สูตรส้มตำ” ได้โดยตรง แต่คนไทยที่มีความคิดสร้างสรรค์สามารถใช้ช่องทางอื่น ๆ ในการปกป้องสูตรและต่อยอดธุรกิจได้ เช่น การเก็บสูตรเป็นความลับทางการค้า การพัฒนาแบรนด์ หรือแม้กระทั่งการจดสิทธิบัตรในกรณีที่สูตรนั้นมีนวัตกรรมพิเศษ ทั้งนี้ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านทรัพย์สินทางปัญญาเพื่อประเมินความเหมาะสมก่อนดำเนินการทางกฎหมายต่อไป
สิบเลขขายดี สลากตัวเลขสามหลัก N3 งวด 2/1/69
คนที่มี EQ ต่ำมักทำ 6 สิ่งนี้ ในวันที่ 1 มกราคมเสมอ!!
สะเทือนจอแก้วรับปีใหม่ “ทิน” หอบ “ถกไม่เถียง” ซบช่องวัน ด้าน 7HD ส่งรายการใหม่ “มีเรื่องต้องคุย” เสียบแทนทันที เริ่ม 5 ม.ค.นี้
กัมพูชา!ไม่พอใจ “อินเดีย” หลังประกาศวีซ่าฟรีเฉพาะคนไทย
ยืนหนึ่งระดับโลก! "ลิซ่า BLACKPINK" ผงาดคว้าอันดับ 1 ผู้ทรงอิทธิพลที่สุดแห่งปี 2568 จากสวนดุสิตโพล
คำทำนายพิเศษจาก "บาบา วังกา" สำหรับปี 2026
ลูกสาวของดาราดัง "ทอมมี ลี โจนส์" ถูกพบว่าเสียชีวิตในโรงแรมในมะกัน
วิกฤตปอยเปต! จากเมืองคๅสิโนสู่เมืองร้าง จีนเทาทิ้งบ่อน ชาวบ้านครวญน้ำมันลิตรละ 250
ทำไมประเทศในเอเชียกลางต้องลงท้ายด้วย "สถาน"
12 ฉายาคนกีฬาแห่งปี 2568.จากสมาคมนักข่าวช่างภาพกีฬาแห่งประเทศไทย
เครื่องบินประสบอุบัติเหตุกลางอากาศ ส่งผลให้ผู้โดยสารจำนวนมากถูกเหวี่ยงออกจากที่นั่ง
นักไวโอลินดัง ฟ้องศาลหลังถูก "วิล สมิธ" ล่วงละเมิดทางเพศ
สมเด็จพระบาทนโรดม สีหมุนี กษัตริย์แห่งราชอาณาจักรกัมพูชา มอบเหรียญกล้าแก่เชลยศึก แต่ทหารที่พลีชีพยังไร้การเหลียวแล
คนแพ้นมวัว ทานนมอะไรดี
เรือรบจีนติดตั้งขีปนาวุธ YJ-20 สุดเทพของโลก!!
สะเทือนจอแก้วรับปีใหม่ “ทิน” หอบ “ถกไม่เถียง” ซบช่องวัน ด้าน 7HD ส่งรายการใหม่ “มีเรื่องต้องคุย” เสียบแทนทันที เริ่ม 5 ม.ค.นี้
ปิดตำนาน 44 ปี MTV: เมื่อ ‘ภาพ’ ไม่ได้ฆ่าแค่ดาววิทยุ แต่กำลังอำลาหน้าจอทีวีสู่โลกดิจิทัลอย่างสมบูรณ์



