ปรากฏการณ์ทะเลเรืองแสง หรือ “ปรากฏการณ์ขี้วาฬ (Red tide)

กลางคืนอันเงียบสงบ บนชายหาดที่คลื่นซัดเบา ๆ จู่ ๆ ก็เกิดสิ่งมหัศจรรย์ขึ้นต่อหน้าต่อตา — น้ำทะเลค่อย ๆ เปล่งแสงสีน้ำเงินเรืองรองราวกับเวทมนตร์ แสงนั้นไหลตามรอยคลื่น และแตกกระจายเมื่อมีอะไรไปสัมผัสกับผิวน้ำ ไม่ว่าจะเป็นมือของเรา หรือแม้แต่ปลาตัวน้อยที่แหวกว่ายอยู่ใต้น้ำ ปรากฏการณ์นี้เรียกว่า “ทะเลเรืองแสง” หรือในอีกชื่อหนึ่งว่า “ปรากฏการณ์ขี้วาฬ” หรือ “Red tide”

แม้ชื่อจะดูไม่น่ารักเท่าไรนัก แต่เบื้องหลังของความเรืองรองนั้นกลับมาจากสิ่งมีชีวิตเล็กจิ๋วอย่าง “แพลงก์ตอนพืช” ในกลุ่มไดโนแฟลกเจลเลต (Dinoflagellates) ซึ่งมีอยู่มากถึง 720,000 เซลล์ในแต่ละจุด แพลงก์ตอนเหล่านี้มีคุณสมบัติพิเศษที่เรียกว่า ไบโอลูมิเนสเซนซ์ (Bioluminescence) ที่ทำให้พวกมันสามารถเรืองแสงออกมาได้

ในเวลากลางวัน แพลงก์ตอนจะสะสมพลังงานจากแสงอาทิตย์ไว้ และเมื่อพระอาทิตย์ลับขอบฟ้า ความมืดเข้าครอบงำ มันจะปลดปล่อยแสงสีน้ำเงินหรือเขียวอมฟ้าออกมา โดยเฉพาะเมื่อมีการกระทบกระเทือนหรือเคลื่อนไหวในน้ำ ไม่ว่าจะเป็นการเดินลุยคลื่น ว่ายน้ำ หรือแม้แต่กระแสลมที่พัดคลื่นมา

เมื่อแพลงก์ตอนเหล่านี้รวมตัวกันเป็นจำนวนมาก บรรยากาศยามค่ำคืนจึงกลายเป็นเหมือนภาพจากนิยายแฟนตาซี ท้องทะเลส่องสว่างอย่างมีชีวิตชีวา ทั้งสวยงามและน่าตื่นตาตื่นใจ

ปรากฏการณ์นี้ไม่ได้เกิดขึ้นแค่ในที่เดียว แต่สามารถพบเห็นได้ทั่วโลก เช่น ที่อ่าวเรืองแสงในประเทศเปอร์โตริโก บนเกาะวาดูของมัลดีฟส์ หรือที่อ่าวโยบุโกะในประเทศญี่ปุ่น ซึ่งกลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวชื่อดังที่นักเดินทางหลายคนใฝ่ฝันจะไปสัมผัสด้วยตาตนเอง

และสำหรับใครที่คิดว่าไทยเราไม่มี — ต้องบอกว่าคิดผิดครับ! บ้านเราก็เคยมีการพบเห็นทะเลเรืองแสงเช่นกัน ไม่ว่าจะเป็นที่บางแสนแถวสะพานปลา หาดเจ้าหลาวในจังหวัดจันทบุรี หรือแม้แต่ที่หลังสวน จังหวัดชุมพร ก็เคยปรากฏแสงวาววับให้คนไทยได้ตื่นตะลึงมาแล้ว

ใครเคยเห็นกับตาตัวเองบ้างครับ? ถ้าเคยได้สัมผัสกับทะเลเรืองแสงที่ไหนในเมืองไทยหรือที่อื่นในโลก อย่าลืมมาแบ่งปันประสบการณ์ให้กันในคอมเมนต์นะครับ เพราะปรากฏการณ์ธรรมชาติแบบนี้ ไม่ได้มีให้เห็นกันบ่อย ๆ และแต่ละที่... ก็มีเสน่ห์ที่ต่างกันออกไปจริง ๆ