คู่แข่งของ OpenAI มาแล้ว โดย DeepSeek ของจีน

    ในยุคที่ AI กำลังมาแรงอยู่ในขณะนี้ แต่ละประเทศต่างก็กำลังพัฒนากันออกมาใช้งานกัน ล่าสุดดูเหมือนว่า OpenAI กำลังจะมีคู่แข่งเพิ่มขึ้นเสียแล้ว นั้นคือ DeepSeeek จากจีนนั่นเอง โดย DeepSeek ก่อตั้งเมื่อเดือนกรกฎาคม 2023 โดย Liang Wenfeng ศิษย์เก่ามหาวิทยาลัย Zhejiang บริษัทตั้งอยู่ในเมืองหางโจว ได้รับเงินสนับสนุนจากกองทุน High-Flyer ซึ่ง Liang ก่อตั้งขึ้นตั้งแต่ปี 2015 เป้าหมายของ DeepSeek นั้นคล้ายกับ OpenAI คือต้องการพัฒนาปัญญาประดิษฐ์ที่มีความสามารถรอบด้านแบบมนุษย์หรือ AGI (Artificial General Intelligence) กองทุน High-Flyer ของ Liang เป็นหนึ่งในบริษัทที่กว้านซื้อจีพียู NVIDIA A100 ไว้จำนวนมาก ก่อนที่สหรัฐอเมริกาจะออกคำสั่งแบนห้าม NVIDIA ส่งออกชิปรุ่นบนสุดไปจีน แม้ไม่มีจำนวนที่ยืนยันชัดเจน แต่คาดว่า High-Flyer มีจีพียู A100 ประมาณ 10,000 ตัว ทำให้ DeepSeek มีทรัพยากรประมวลผลขั้นสูงอยู่จำนวนหนึ่ง แต่ไม่เยอะเมื่อเทียบกับบริษัทเทคฝั่งอเมริกา จากนั้นบริษัทซื้อจีพียูรุ่นรองคือ H800 เวอร์ชันจีนมาเสริมกำลังประมวลผลแทน Liang เคยให้สัมภาษณ์เมื่อกลางปี 2024 ว่าการถูกจำกัดทรัพยากรชิปขั้นสูง ทำให้การทำวิศวกรรมปัญญาประดิษฐ์มีต้นทุนสูงมาก กำลังประมวลผลต้องใช้ 2-4 เท่าเพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่เท่ากัน บริษัทจึงต้องพยายามหาทางลดช่องว่างนี้ให้ได้ จนเกิดการร่วมมือวิจัยหาแนวทางเพิ่มประสิทธิภาพการฝึกโมเดลให้ดีขึ้น บนฮาร์ดแวร์ที่มีจำกัด เช่น การลดความซ้ำซ้อนข้อมูล ลดการทำ Supervised Fine-Tuning ไปเพิ่ม Reinforce เรื่องนี้ยังอธิบายได้ว่าทำไมบริษัทเทคในจีนจึงมักทำโมเดล AI แบบโอเพนซอร์ส ก็เพื่อให้เกิดการแชร์ข้อมูลและพัฒนาร่วมกันมากที่สุด เพราะทุกคนทำงานบนฮาร์ดแวร์ที่มีข้อจำกัด DeepSeek บอกว่าต้นทุนที่ใช้ในการฝึกโมเดล R1 คือ 5.6 ล้านดอลลาร์ ตัวเลขนี้น้อยกว่าต้นทุนของบริษัทปัญญาประดิษฐ์ในอเมริกา ซึ่งตัวเลขขั้นต่ำคือ 100 ล้านดอลลาร์ หรือบางกรณีอาจแตะระดับพันล้านดอลลาร์ ตรงนี้จึงเป็นประเด็นที่พูดถึงมากเพราะหากการพัฒนาโมเดลแบบ LLM ทำได้ด้วยต้นทุนที่น้อยลงขนาดนี้ย่อมส่งผลในหลายด้าน ไม่ว่าจะเป็นผู้ผลิตฮาร์ดแวร์ หรือบริษัทพัฒนา AI ที่ลงทุนไปแล้วหรือกำลังวางแผนลงทุนในอนาคต อย่างไรก็ตาม The Wall Street Journal อ้างข้อมูลว่า Liang เพิ่งเข้าพบ Li Qiang นายกรัฐมนตรีของจีนเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว และบอกว่าคำสั่งแบนการส่งออกชิปมาจีนนั้น ยังคงเป็นปัญหาที่สร้างข้อจำกัดในการพัฒนาด้านปัญญาประดิษฐ์อยู่