‘สี่ดรุณี’ กับ ‘อาหรับราตรี’ วรรณกรรมที่ฝังลึกลงไปในใจผู้หญิง สะท้อนผ่านตัวละคร จันทร

นวนิยาย ‘หนึ่งในร้อย’ ของนามปากกา “ดอกไม้สด” บรรยายตัวละคร “จันทร” ว่าเป็นบุตรที่เกิดโดยภรรยาน้อยของพระยาอุดมวรการ เป็นน้องสาวที่เกิดมาจากบิดาเดียวกับนายสมาน แต่ได้รับความยกย่องอยู่ในระดับสูงกว่าคนใช้ในบ้านของบิดาเพียงเล็กน้อยเท่านั้น คุณหญิงผู้เป็นมารดาเลี้ยงจงใจกีดกันลูกเลี้ยงกับพ่อและพี่ชายมากที่สุดหล่อนต้องเคารพต่อเขาเหมือนหนึ่งบ่าวเคารพต่อนาย มองดูเขาเหมือนสัตว์โลกมองดูเทพเจ้า และเกรงกลัวเขาคล้ายกับนักโทษที่กลัวผู้คุม

วิชัยพินิจดูลักษณะของหญิงสาวที่นั่งอยู่ตรงหน้าโดยละเอียดลออ สิ่งแรกที่เห็นโดยง่ายและสะดวกเพราะดูได้เต็มตา คือลำแขนซ้ายที่เท้าตึงรับน้ำหนักตัว แขนนั้นขาวผ่องทั้งกลมทั้งเรียวและอ่อนหยัด มือขวาจับช้อนตักอาหารมีผิวขาวละเอียด เช่นเดียวกับแขนประกอบด้วยหลังมืออวบนูน นิ้วเล็กเรียวหลังเล็บมีสีดังกลีบในบัวหลวงเมื่อแรกบาน และปลายเล็บขาวสะอาดเป็น​มัน ทรวดทรงของจันทรนั้นอ้อนแอ้น เมื่อขยับเขยื้อนเยื้องกรายก็ดูอ่อนระทวยไปทั้งตัว ใบหน้าของหล่อนเป็นรูปไข่ แก้มอิ่มผุดผาดหาตำหนิมิได้ จมูกเป็นสัน คิ้วดำเล็กและเรียว ขนตาทั้งหนาทั้งยาว ริมฝีปากจิ้มลิ้มมีส่วนสัดรับกันเหมาะเจาะทั้งริมฝีปากล่างและริมฝีปากบน อันความงามที่เป็นไปโดยธรรมชาติอันแท้จริงนี้ ยิ่งพิศยิ่งเห็นชัดและดูเด่นจับตาจับใจ จนแทบจะทำให้ผู้มีสติฟั่นเฟือน ความคิดในเชิงการงานก็เชื่องช้าลง ไม่ว่องไวเฉียบแหลมเหมือนเช่นเคย

สี่ดรุณี (Little Women) ถูกยกย่องจากนิตยสาร Time ให้เป็น 1 ใน 100 เล่ม วรรณกรรมเยาวชนยอดเยี่ยมตลอดกาล และยังได้รับการโหวตให้เป็น 1 ใน 100 เล่มหนังสือยอดนิยมของชาวอเมริกัน อีกทั้งตัวละครสำคัญในสี่พี่น้องตระกูล “มาร์ช” ยังเป็นตัวแทนสะท้อนถึงวิถีแห่งความเป็นผู้หญิงในแบบที่หลากหลายทั้งบุคลิก ความชอบ และความฝัน

สี่ดรุณี เชิดชูอุดมคติของสตรีนิยม (Feminist) ออกแนวอุดมการณ์​แบบ Radical Feminist ที่ต่อต้านแนวความคิดชายเป็นใหญ่ที่ตัวละครผู้หญิงทุก ๆ ในสังคมยุคนั้นต้องพึ่งพาชีวิตตนเองด้วยการแต่งงานและให้ผู้ชายเลี้ยงดู เพราะหญิงสาวยุคศตวรรษที่ 19 ใช้ชีวิตอยู่ในสังคมที่หญิงสาวชนชั้นสูงไม่มีค่านิยมในการทำงาน

อาหรับราตรี หรือพันหนึ่งราตรี (One Thousand and One Nights หรือ Tales from the Arabian nights หรือ Arabian Nights) เป็นเรื่องราวของพระราชา “ชาห์เรยาร์ด” แต่งงานกับหญิงพรหมจารีแล้วก็สั่งประหารเจ้าสาวของตนในวันรุ่งขึ้น เป็นเช่นนี้คนแล้วคนเล่า ด้วยเหตุนี้
“ชาห์เรซาด” บุตรีของขุนนางผู้ใหญ่จึงเสนอตัวเองเป็นเจ้าสาวของพระราชาแม้ผู้เป็นพ่อจะไม่เห็นด้วย

ในคืนแต่งงาน “ชาห์เรซาด” ได้เริ่มต้นเล่านิทานให้พระราชาฟัง แต่นางได้หยุดที่จะเล่าตอนจบไว้ พระราชาที่อยากจะรู้ว่าตอนจบของนิทานเป็นเช่นไรจึงสั่งเลื่อนการประหารนางออกไป คืนถัดมานางก็เล่าตอนจบแล้วก็เริ่มต้นเล่าเรื่องใหม่โดยหยุดตอนจบไว้อีก พระราชาที่อยากรู้ตอนจบของนิทานเรื่องใหม่ก็สั่งเลื่อนการประหารนางออกไปอีกครั้ง ส่วนใหญ่จะเป็นเรื่องเกี่ยวกับการผจญภัยเวทมนตร์ พ่อมด เกาะวิเศษ สมบัติ เช่น อะลาดินกับตะเกียงวิเศษ อาลีบาบากับ 40 โจร การผจญภัยของซินแบด เรื่องดำเนินไปเช่นนี้จนกระทั่งเป็นเวลา 1,001 คืน จนสุดท้ายก็ตัดสินใจยกเลิกการประหาร และอภิเษกนางเป็นพระมเหสี

สี่ดรุณี และ อาหรับราตรี เป็นวรรณกรรมที่แสดงให้เห็นถึงจินตนาการของสตรีที่กล้าคิดกล้าทำ รวมถึงเป็นหนังสือส่งเสริมการอ่านภาษาอังกฤษ ละครต้องการสื่อความร่วมสมัยผ่านตัวละครจันทรให้เห็นว่าการเป็น Feminist ของผู้หญิงสามารถเป็นได้ทุก ๆ อย่างที่พวกเธออยากเป็นได้เท่าเทียมกับผู้ชาย มีสิทธิและเสรีภาพที่เท่าเทียมกันอย่างผู้ชาย เช่น สิทธิการศึกษา สิทธิการสมรส มรดก และการใช้ชีวิต เป็นสิทธิที่จะได้เลือกชีวิตแบบที่อยากเป็น ในแบบที่ไม่เดือดร้อนใคร โดยไม่ต้องถูกตัดสินจากสังคม

+++______________________________________________+++