“เกาหลีใต้” อัตราเกิดพุ่งต่อปีที่ 2 หลังเคยต่ำสุดในโลก ลุ้นหลุดวิกฤตประชากร ก่อนสายเกินแก้

เมื่อครู่นี้ ผู้เขียนได้อ่านข่าวหนึ่งจากสำนักข่าว Reuters และ Yonhap แล้วต้องยอมรับว่าเป็นข่าวที่น่าจับตาอย่างยิ่งสำหรับคนวัยเรา เพราะเป็นเรื่องที่ไม่ใช่แค่ของประเทศใดประเทศหนึ่ง แต่สะท้อนอนาคตของทั้งโลก นั่นคือสถานการณ์อัตราการเกิดของเกาหลีใต้

ตลอดหลายปีที่ผ่านมา เกาหลีใต้ ถูกจับตามองในฐานะประเทศที่มีอัตราการเกิดต่ำที่สุดในโลก ตัวเลขเคยดิ่งลงไปเหลือเพียง 0.72 ในปี 2023 จนผู้เชี่ยวชาญหลายฝ่ายวิตกว่าประเทศอาจเผชิญ “หายนะประชากร” ในระยะยาว

แต่ล่าสุด สถานการณ์เริ่มมีแสงสว่างที่ปลายอุโมงค์

ข้อมูลจากกระทรวงข้อมูลและสถิติของเกาหลีใต้ระบุว่า อัตราการเจริญพันธุ์รวมในปี 2025 ขยับขึ้นมาอยู่ที่ 0.80 จาก 0.75 ในปี 2024 นับเป็นการเพิ่มขึ้นต่อเนื่องเป็นปีที่สอง และถือเป็นการปรับขึ้นรายปีที่รวดเร็วที่สุดในรอบ 15 ปี นับตั้งแต่ปี 2010 เป็นต้นมา

แม้ตัวเลข 0.80 จะยังห่างไกลจากระดับ 2.1 ซึ่งเป็นจุดสมดุลประชากร แต่ในทางสถิติแล้ว การขยับขึ้นแม้เพียงเล็กน้อยก็ถือเป็น “สัญญาณเชิงบวก” ที่หลายฝ่ายเฝ้ารอ

ปัจจัยสำคัญมาจากจำนวนการสมรสที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องถึง 21 เดือน ตั้งแต่เดือนเมษายน 2024 ถึงเดือนธันวาคม 2025 โดยคู่รักจำนวนไม่น้อยที่เคยเลื่อนการแต่งงานในช่วงโควิด-19 ได้กลับมาจัดพิธีวิวาห์ตามแผนเดิม

ในปี 2025 ยอดแต่งงานเพิ่มขึ้นอีก 8.1% ต่อจากปี 2024 ที่เคยพุ่งสูงถึง 14.8% ซึ่งถือว่าสูงที่สุดเป็นประวัติการณ์ สะท้อนว่าความเชื่อมั่นของคนรุ่นใหม่ต่อการสร้างครอบครัวเริ่มฟื้นตัว

ผลสำรวจยังพบว่า 52.5% ของประชาชนมีทัศนคติเชิงบวกต่อการแต่งงาน เพิ่มขึ้นจาก 50.1% ในปี 2022 และจำนวนบุตรที่ต้องการโดยเฉลี่ยอยู่ที่ 1.89 คน แสดงให้เห็นว่าความคิดเรื่องครอบครัวยังไม่สูญหาย เพียงแต่เงื่อนไขทางเศรษฐกิจและสังคมเป็นตัวชะลอ

อย่างไรก็ตาม แม้ข่าวจะดูดีขึ้น แต่ความจริงที่ต้องยอมรับคือ ประชากรของเกาหลีใต้ยังลดลงต่อเนื่องเป็นปีที่ 6 ปีล่าสุดมีเด็กเกิดใหม่ 254,457 คน เพิ่มขึ้น 6.8% ทว่าในปีเดียวกันมีผู้เสียชีวิตสูงถึง 363,389 คน ทำให้จำนวนประชากรสุทธิลดลง

ธนาคารกลางของประเทศยังเตือนว่า หากไม่แก้ปัญหาโครงสร้างประชากรอย่างจริงจัง อัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจอาจลดเหลือเพียง 0.6% ภายในปี 2045-2049 และกองทุนบำนาญของรัฐ ซึ่งมีขนาดใหญ่เป็นอันดับ 3 ของโลก อาจหมดลงภายในปี 2071 เพราะภาระผู้สูงอายุที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว

ภายใต้การนำของ อี แจ-มยอง รัฐบาลเตรียมจัดทำยุทธศาสตร์นโยบายประชากร 5 ปี เน้นสนับสนุนการมีบุตรอย่างเป็นรูปธรรม ดึงดูดแรงงานทักษะสูงจากต่างประเทศ และสร้างความร่วมมือระดับภูมิภาคกับจีนและญี่ปุ่น เพื่อรับมือสังคมสูงวัยที่กำลังรุกคืบ

เป้าหมายสำคัญคือ ดันอัตราเจริญพันธุ์ให้แตะระดับ 1.0 ภายในปี 2031 แม้จะยังไม่ถึงจุดสมดุล แต่ก็อาจช่วยประคองจำนวนประชากรที่คาดว่าจะเหลือเพียง 36.2 ล้านคนในปี 2072

คำถามสำคัญคือ การขยับขึ้นครั้งนี้จะเป็นเพียง “แรงส่งระยะสั้น” หลังโควิด หรือจะกลายเป็นจุดเปลี่ยนที่แท้จริงของโครงสร้างประชากร

สถานการณ์ของเกาหลีใต้จึงไม่ใช่เรื่องไกลตัว เพราะหลายประเทศในเอเชียรวมถึงบ้านเรา กำลังเดินอยู่บนเส้นทางเดียวกัน

และนี่อาจเป็นบทเรียนสำคัญว่า วิกฤตประชากร ไม่ได้เกิดขึ้นชั่วข้ามคืน แต่การฟื้นฟู ก็ต้องอาศัยทั้งเวลา นโยบายที่จริงจัง และความเชื่อมั่นของคนรุ่นใหม่ต่ออนาคตของประเทศอย่างแท้จริง

ที่มา: Reuters / Yonhap