ผ่าตัดไทรอยด์อันตรายไหม? รวมข้อควรรู้ในการรักษาโรคไทรอยด์

การผ่าตัดไทรอยด์ เป็นหัตถการทางศัลยกรรมที่มุ่งเอาต่อมไทรอยด์ทั้งหมดหรือบางส่วนออก โดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านต่อมไร้ท่อหรือศีรษะและคอจะเป็นผู้ทำการผ่าตัดให้

โรคไทรอยด์มาจากหลายสาเหตุ ไม่ว่าจะเป็นมะเร็งต่อมไทรอยด์ โรคไทรอยด์เป็นพิษ โรคคอพอก การรักษาโดยการผ่าตัดไทรอยด์นั้น จะขึ้นอยู่กับขนาดและตำแหน่งของก้อนที่ต่อมไทรอยด์ของผู้ป่วย และดุลยพินิจของแพทย์ การผ่าตัดไทรอยด์ มีกี่แบบ? วิธีการผ่าตัดต่อมไทรอยด์มีด้วยกัน 3 รูปแบบ ได้แก่ การผ่าตัดไทรอยด์แบบเปิด การผ่าตัดไทรอยด์แบบส่องกล้อง และการผ่าตัดไทรอยด์ส่องกล้องทางช่องปาก 

ใครที่ควรผ่าตัดต่อมไทรอยด์

การผ่าตัดต่อมไทรอยด์ (Thyroidectomy) คือหัตถการทางศัลยกรรมที่ใช้เพื่อเอาต่อมไทรอยด์ทั้งหมดหรือบางส่วนออก ต่อมไทรอยด์เป็นต่อมเล็กๆ ที่อยู่ด้านหน้าของลำคอ ทำหน้าที่ผลิตฮอร์โมนไทรอกซิน ฮอร์โมนเหล่านี้ควบคุมการเผาผลาญอาหาร อุณหภูมิร่างกาย และอัตราการเต้นของหัวใจ

โดยทั่วไปแล้ว การผ่าตัดต่อมไทรอยด์เหมาะกับ

• ผู้ป่วยที่เป็นมะเร็งต่อมไทรอยด์
• ผู้ป่วยที่มีก้อนที่ต่อมไทรอยด์ ที่มีขนาดใหญ่กว่า 1 เซนติเมตร หรือมีการเจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว
• ผู้ป่วยที่มีโรคไทรอยด์เป็นพิษบางชนิด
• ผู้ป่วยที่กังวลเกี่ยวกับขนาดหรือรูปร่างของต่อมไทรอยด์
• ผู้ป่วยที่มีคอพอกเป็นภาวะที่ต่อมไทรอยด์โตขึ้น การผ่าตัดอาจจำเป็นหากคอพอกทำให้หายใจลำบาก กลืนอาหารลำบาก หรือสร้างความกังวลด้านความงาม

การผ่าตัดก้อนไทรอยด์ สิ่งสำคัญที่สุดคือต้องปรึกษาแพทย์ต่อมไร้ท่อ แพทย์จะสามารถหารือเกี่ยวกับตัวเลือกการรักษาต่างๆ กับคุณและช่วยคุณตัดสินใจว่าการผ่าตัดเป็นตัวเลือกที่เหมาะสมสำหรับคุณหรือไม่

การผ่าตัดต่อมไทรอยด์ ใช้ระยะเวลาในการพักฟื้นเท่าไหร่?

ระยะเวลาพักฟื้นหลังการผ่าตัดต่อมไทรอยด์โดยทั่วไปแล้วจะใช้เวลาประมาณ 2-3 สัปดาห์ โดยแบ่งเป็น

การพักฟื้นในโรงพยาบาล: ผู้ป่วยจะต้องพักฟื้นที่โรงพยาบาลประมาณ 1-3 วันหลังการผ่าตัด ขึ้นอยู่กับประเภทของการผ่าตัดและภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น

การพักฟื้นที่บ้าน: หลังจากออกจากโรงพยาบาลแล้ว ผู้ป่วยจะต้องพักฟื้นต่อที่บ้านอีกประมาณ 2-3 สัปดาห์ ในช่วงนี้ผู้ป่วยควรหลีกเลี่ยงกิจกรรมที่หักโหม งดการยกของหนัก และปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด

ระยะเวลาพักฟื้นที่แน่นอนอาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล ขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น

ประเภทของการผ่าตัด - การผ่าตัดไทรอยด์แบบเปิดมักใช้เวลาพักฟื้นนานกว่าการผ่าตัดไทรอยด์ผ่านกล้อง

ขนาดและตำแหน่งของก้อนที่ต่อมไทรอยด์ - ก้อนที่ต่อมไทรอยด์ขนาดใหญ่หรืออยู่ในตำแหน่งที่เข้าถึงยากอาจต้องใช้เวลาพักฟื้นนานกว่า

สุขภาพโดยรวมของผู้ป่วย - ผู้ป่วยที่อายุน้อยหรือมีสุขภาพแข็งแรงมักจะทนต่อการผ่าตัดได้ดีกว่าผู้ป่วยที่อายุมากหรือมีสุขภาพไม่ดี

การเกิดภาวะแทรกซ้อน - ภาวะแทรกซ้อนหลังการผ่าตัดไทรอยด์ เช่น การติดเชื้อ การเลือดออก หรือความเสียหายของเส้นประสาทอาจทำให้ต้องใช้เวลาพักฟื้นนานขึ้น

ผ่าตัดไทรอยด์ มีผลข้างเคียงตามมาไหม

ผ่าตัดไทรอยด์อันตรายไหม? การผ่าตัดต่อมไทรอยด์โดยทั่วไปแล้วถือว่าเป็นการผ่าตัดที่ปลอดภัย แต่ก็อาจมีผลข้างเคียงเกิดขึ้นได้ ผลข้างเคียงหลังผ่าตัดไทรอยด์อาจแบ่งออกได้เป็น 2 ประเภท คือ ผลข้างเคียงชั่วคราว และผลข้างเคียงถาวร

อาการข้างเคียงหลังผ่าตัดไทรอยด์แบบชั่วคราว

• อาจรู้สึกปวดบริเวณแผลผ่าตัดไทรอยด์ อาการปวดนี้มักจะดีขึ้นภายใน 1-2 สัปดาห์ แพทย์จะสั่งยาแก้ปวดให้
• อาจเกิดอาการบวมบริเวณคอและใบหน้า อาการบวมนี้มักจะดีขึ้นภายใน 1-2 สัปดาห์
• อาจรู้สึกชาบริเวณริมฝีปาก ลิ้น หรือลำคอ อาการชานี้มักจะหายไปเองภายใน 1-2 เดือน
• อาจมีเสียงแหบหรือเสียงแห้ง อาการนี้มักจะหายไปเองภายใน 1-2 เดือน
• อาจมีอาการไอแห้ง อาการไอนี้มักจะหายไปเองภายใน 1-2 สัปดาห์
• อาจรู้สึกเหนื่อยง่าย อาการนี้มักจะหายไปเองเมื่อร่างกายเริ่มผลิตฮอร์โมนไทรอกซินได้ตามปกติ
• อาจมีอาการท้องผูก อาการนี้มักจะหายไปเองเมื่อร่างกายเริ่มผลิตฮอร์โมนไทรอกซินได้ตามปกติ

อาการข้างเคียงหลังผ่าตัดไทรอยด์แบบถาวร

• ภาวะฮอร์โมนไทรอยด์ต่ำ เป็นผลข้างเคียงที่พบบ่อยที่สุดหลังการผ่าตัดต่อมไทรอยด์ เกิดจากร่างกายผลิตฮอร์โมนไทรอกซินได้ไม่เพียงพอ ผู้ป่วยจะต้องทานยาฮอร์โมนไทรอยด์ทดแทนตลอดชีวิต
• ภาวะขาดแคลเซียม เกิดจากต่อมพาราไทรอยด์ซึ่งอยู่ใกล้กับต่อมไทรอยด์ได้รับความเสียหาย ผู้ป่วยจะต้องทานยาแคลเซียมทดแทน
• แผลเป็น จะเหลือรอยเล็กๆ ทิ้งไว้บริเวณลำคอ

อย่างไรก็ตาม ในการผ่าตัดไทรอยด์ผลข้างเคียงเหล่านี้เกิดขึ้นได้ไม่บ่อยนัก และในผู้ป่วยส่วนใหญ่ ผลข้างเคียงเหล่านี้จะหายไปเองภายใน 1-2 เดือน

การเตรียมตัวก่อนผ่าตัดไทรอยด์ 

การเตรียมตัวก่อนผ่าตัดไทรอยด์ ผู้ป่วยจะต้องพบแพทย์เพื่อหารือเกี่ยวกับการผ่าตัด แพทย์จะถามผู้ป่วยเกี่ยวกับสุขภาพ ประวัติการแพ้ยา โรคประจำตัว และยาที่รับประทานให้แพทย์ทราบทุกรายละเอียด แพทย์อาจสั่งการตรวจเลือด การตรวจเอกซเรย์ หรือการตรวจอื่นๆ เพิ่มเติม

ผู้ป่วยจะต้องงดอาหารและน้ำอย่างน้อย 6-8 ชั่วโมงก่อนการผ่าตัด ผู้ป่วยยังต้องแจ้งให้แพทย์ทราบเกี่ยวกับยาสมุนไพรหรืออาหารเสริมที่รับประทาน เนื่องจากอาจส่งผลต่อการดมยาสลบ ความเสี่ยงที่ตามมา และการดูแลหลังการดมยาสลบ

การดูแลหลังผ่าตัดไทรอยด์

การดูแลตัวเองหลังผ่าตัดไทรอยด์ที่ดี จะช่วยให้แผลหายเร็ว ป้องกันภาวะแทรกซ้อน และฟื้นตัวได้เร็วขึ้น 

• หลีกเลี่ยงการสัมผัสหรือเกาบริเวณแผล เปลี่ยนผ้าปิดแผลตามคำแนะนำของแพทย์
• อาจมีอาการบวมหรือช้ำบริเวณแผล ซึ่งเป็นเรื่องปกติ อาจประคบเย็นเพื่อลดอาการปวดบวม

• รับประทานยาตามแพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด
• หลีกเลี่ยงไม่ให้แผลผ่าไทรอยด์สัมผัสโดนน้ำ

• อาหารที่ควรรับประทาน หลังผ่าตัดไทรอยด์ คืออาหารอ่อนๆ ย่อยง่าย ในช่วง 1-2 สัปดาห์แรก
• ดื่มน้ำเปล่าเยอะๆ 
• หลีกเลี่ยงอาหารรสจัด อาหารหมักดอง อาหารที่มีแก๊ส

• พักผ่อนให้เพียงพอ
• หลีกเลี่ยงการยกของหนัก หรืองดออกกำลังกายหนักๆ

• งดสูบบุหรี่ และดื่มแอลกอฮอล์

สรุป ผ่าตัดไทรอยด์ 

การผ่าตัดต่อมไทรอยด์เป็นการผ่าตัดที่ใช้เพื่อเอาต่อมไทรอยด์ทั้งหมดหรือบางส่วนออก ต่อมไทรอยด์เป็นต่อมเล็กๆ ที่อยู่ด้านหน้าของลำคอ ทำหน้าที่ผลิตฮอร์โมนไทรอกซิน ฮอร์โมนเหล่านี้ควบคุมการเผาผลาญอาหาร อุณหภูมิร่างกาย และอัตราการเต้นของหัวใจ

ผ่าตัดไทรอยด์ พักฟื้นกี่วัน? หลังการผ่าตัดต่อมไทรอยด์ ผู้ป่วยจะต้องพักฟื้นที่โรงพยาบาลเป็นเวลา 1-2 วัน ผู้ป่วยอาจรู้สึกเจ็บปวดที่แผลผ่าตัดไทรอยด์ที่คอ แพทย์จะสั่งยาแก้ปวดให้ผู้ป่วยผู้ป่วยจะต้องตัดไหมออกประมาณ 1 สัปดาห์หลังการผ่าตัด ผู้ป่วยจะต้องหลีกเลี่ยงกิจกรรมที่หักโหมเป็นเวลา 2-4 สัปดาห์ เช่น การออกกำลังกายหนักๆ หรือการยกของหนักเกินไป