กฎหมายครอบครองปรปักษ์ควรมีอยู่ไหม?

เผยแพร่: 12 มีนาคม 2567 เวลา 09:04 น.เขียนโดย buay1975

กฎหมายครอบครองปรปักษ์เป็นกฎหมายที่มีมานาน เป็นกฎหมายที่ให้บุคคลที่เข้าครอบครองทรัพย์สินของผู้อื่น ได้กรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินนั้น กฎหมายนี้มีทั้งข้อดีและข้อเสีย จึงเกิดคำถามว่า กฎหมายครอบครองปรปักษ์ควรมีอยู่ไหม?

กฎหมายครอบครองปรปักษ์คืออะไร กฎหมายครอบครองปรปักษ์มีกี่ประเภท

กฎหมายครอบครองปรปักษ์ หมายถึง กฎหมายที่ให้บุคคลที่ครอบครองทรัพย์สินของผู้อื่นไว้โดย ความสงบ เปิดเผย ด้วยเจตนาเป็นเจ้าของ เป็นเวลานานติดต่อกันตามที่กฎหมายกำหนด ได้กรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินนั้น

กฎหมายครอบครองปรปักษ์แบ่งออกได้เป็น 3 ประเภทหลัก

1. การครอบครองปรปักษ์โดยสุจริต

ผู้ครอบครองเข้าครอบครองทรัพย์สินของผู้อื่นโดยสุจริต เชื่อโดยสุจริตว่าทรัพย์สินนั้นเป็นของตน โดยครอบครองทรัพย์สินนั้นด้วยความสงบและเปิดเผย ด้วยเจตนาเป็นเจ้าของ ครบตามระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด (อสังหาริมทรัพย์ 10 ปี สังหาริมทรัพย์ 5 ปี)

2. การครอบครองปรปักษ์โดยไม่สุจริต

ผู้ครอบครองเข้าครอบครองทรัพย์สินของผู้อื่นโดยรู้ว่าทรัพย์สินนั้นไม่ใช่ของตน โดยครอบครองทรัพย์สินนั้นด้วยความสงบและเปิดเผย ด้วยเจตนาเป็นเจ้าของ ครบตามระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด (อสังหาริมทรัพย์ 10 ปี สังหาริมทรัพย์ 5 ปี) แต่ต้องพ้นกฎหมายอาญาเสียก่อน

3. การครอบครองปรปักษ์โดยได้มาโดยการกระทําผิด

ผู้ครอบครองได้มาซึ่งทรัพย์สินโดยการกระทําผิด เช่น ลักขโมย ฉ้อโกง ยักยอก โดยครอบครองทรัพย์สินนั้นด้วยความสงบและเปิดเผย ด้วยเจตนาเป็นเจ้าของ

หมายเหตุ

ระยะเวลาครอบครองปรปักษ์ในสังหาริมทรัพย์จะสั้นกว่าอสังหาริมทรัพย์
การครอบครองปรปักษ์โดยไม่สุจริต ผู้ครอบครองต้องพ้นกฎหมายอาญาก่อนจึงจะได้สิทธิครอบครอง
การครอบครองปรปักษ์โดยได้มาโดยการกระทําผิด ผู้ครอบครองจะได้สิทธิครอบครองเมื่อพ้นกฎหมายอาญา หรือพ้นเวลาที่กฎหมายกำหนด

ตัวอย่าง

นาย A เข้าใจผิดคิดว่าที่ดินแปลงหนึ่งเป็นของตน จึงเข้าไปปลูกบ้านและอยู่อาศัย ครบ 10 ปี นาย A ได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินแปลงนั้นโดยการครอบครองปรปักษ์โดยสุจริต
นาง B ลักขโมยรถยนต์ของนาย C มาใช้ ครบ 5 ปี นาง B ไม่ได้กรรมสิทธิ์ในรถยนต์ เพราะการครอบครองปรปักษ์โดยได้มาโดยการกระทําผิด

กฎหมายครอบครองปรปักษ์มีไว้ทำไม

กฎหมายครอบครองปรปักษ์มีไว้เพื่อ 3 วัตถุประสงค์หลัก ดังนี้

1. ส่งเสริมให้ทรัพย์สินมีประโยชน์

กฎหมายต้องการให้ทรัพย์สินถูกนำมาใช้ประโยชน์ ไม่ปล่อยให้รกร้างว่างเปล่า หากเจ้าของไม่ใช้ประโยชน์ บุคคลอื่นที่เข้ามาใช้ประโยชน์ ก็ควรได้สิทธิในทรัพย์สินนั้น

2. ป้องกันข้อพิพาท

กฎหมายกำหนดระยะเวลาที่แน่นอนในการครอบครอง เพื่อป้องกันข้อพิพาทเรื่องกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สิน

3. ลงโทษเจ้าของที่ละเลย

กฎหมายเป็นการลงโทษเจ้าของที่ไม่ดูแลทรัพย์สินของตนเอง ปล่อยให้บุคคลอื่นเข้ามาครอบครอง

อย่างไรก็ตาม กฎหมายครอบครองปรปักษ์อาจเกิดข้อพิพาทได้ง่าย เจ้าของทรัพย์สินควรหมั่นตรวจสอบ ดูแลทรัพย์สินของตน บุคคลที่ต้องการครอบครองปรปักษ์ควรศึกษาข้อมูลให้ละเอียด

กฎหมายครอบครองปรปักษ์ควรมีไหม?

ข้อดีของกฎหมายครอบครองปรปักษ์

ส่งเสริมให้ทรัพย์สินมีประโยชน์
ป้องกันข้อพิพาท
ลงโทษเจ้าของที่ละเลย

ข้อเสียของกฎหมายครอบครองปรปักษ์

อาจเกิดข้อพิพาทได้ง่าย
อาจเป็นการเอาเปรียบเจ้าของทรัพย์สิน

ดังนั้น กฎหมายครอบครองปรปักษ์จึงมีทั้งข้อดีและข้อเสีย ขึ้นอยู่กับมุมมอง

ผู้เห็นด้วยกับกฎหมายนี้

มองว่าเป็นการส่งเสริมให้ทรัพย์สินมีประโยชน์
เป็นการป้องกันข้อพิพาท
เป็นการลงโทษเจ้าของที่ละเลย

ผู้ไม่เห็นด้วยกับกฎหมายนี้

มองว่าเป็นการเอาเปรียบเจ้าของทรัพย์สิน
อาจเกิดข้อพิพาทได้ง่าย

ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับสังคมว่าจะให้ความสำคัญกับประเด็นใดมากกว่ากัน

กฎหมายครอบครองปรปักษ์เป็นกฎหมายที่มีมานาน เป็นกฎหมายที่มีทั้งข้อดีและข้อเสีย

การจะตัดสินใจว่ากฎหมายนี้ควรมีอยู่ไหม ขึ้นอยู่กับมุมมอง ค่านิยม และบริบทของสังคม

อย่างไรก็ตาม กฎหมายครอบครองปรปักษ์เป็นกฎหมายที่มีผลกระทบต่อสิทธิในทรัพย์สิน ควรมีการศึกษา ทำความเข้าใจ และพิจารณาอย่างรอบคอบ

สำหรับผู้เขียนคิดว่าไม่ควรมีเพราะมันเป็นช่องทางให้คนที่อยากได้ของผู้อื่นนำมาเป็นช่องทางในการฉกทรัพย์นั้นมาเป็นของตน โดยที่เจ้าของทรัพย์นั้นมีเหตุผลบางประการที่ไม่สามารถมาดูแลหรือทำประโยชน์ในทรัพย์ของตน ไม่ว่าจะเหตุผลอะไรก็ตาม เจ้าของทรัพย์นั้นเขาได้มาโดยชอบ เขาได้มาเขาจะทำอะไรหรือไม่ทำอะไรมันก็เรื่องของเขา บางทีเขาต้องการซื้อมาไว้เป็นมรดกให้ลูกหลาน แล้วท่านผู้อ่านคิดว่ากฏหมายครอบครองปรปักษ์ควรมีอยู่ไหม ?

โพสท์โดย: buay1975
อ้างอิงจาก:

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382-1383: https://library.coj.go.th
บทความ: ปัญหาความสุจริตในการครอบครองปรปักษ์: https://www.mkclegal.com
สำนักงานงานยุติธรรม: https://www.oja.go.th/
กรมที่ดิน: https://www.dol.go.th/
เว็บไซต์ทนายความ: https://www.jetsaridlawyer.com/

Tags กฏหมายครอบครองปรปักษ์ ประเภทของการครอบครองปรปักษ์ กฏหมายครอบครองปรปักษ์มีไว้ทำไม กฏหมายครอบครองปรปักษ์ควรมีไหม

⚠ แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม