เครื่องวัดฝุ่นคืออะไร เช็กค่าฝุ่นกันได้ง่ายๆ ด้วยตัวเอง

เครื่องวัดฝุ่นคืออะไร เช็กค่าฝุ่นควัน มลพิษ รวมถึง PM2.5 กันได้ง่ายๆ ด้วยตัวเอง ผ่านอุปกรณ์ ทั้งในบ้านและโรงงาน

 ในปัจจุบันต้องยอมรับว่าประชาชนให้ความสนใจในเรื่องสุขภาพและสิ่งแวดล้อมกันมากขึ้น ช่วงระยะเวลาหลายปีที่ผ่านมา เราคงจะคุ้นหูกันดีกับคำว่า ฝุ่นควัน และ PM2.5 ที่มากับมลพิษทางอากาศและส่งผลกระทบโดยตรงต่อสุขอนามัยของพวกเรา ซึ่งมลพิษลักษณะนี้ไม่สามารถเห็นได้ด้วยตาเปล่า สามารถวัดได้จากเครื่องวัดฝุ่นเท่านั้น 

เครื่องวัดฝุ่น (Particle Monitors) คืออะไร?

เครื่องวัดฝุ่น หรือ  Dust and Particle Counter คือ เครื่องนับอนุภาค หรือ ปริมาณฝุ่น เป็นอุปกรณ์ที่จำเป็นและมีประโยชน์ต่อการตรวจสอบคุณภาพอากาศภายในอาคาร Indoor Air Quality หรือ IAQ โดยตัวเครื่องวัดฝุ่นจะนับอนุภาคและวัดความเข้มข้นของอนุภาคในอากาศ ในขณะที่ตัวนับอนุภาคจะไม่ระบุชนิดของฝุ่นหรืออนุภาคที่มีอยู่ในอากาศ ตัวนับอนุภาคจะระบุจำนวนอนุภาคในอากาศที่มีขนาดที่แน่นอนในสิ่งแวดล้อม ผลของการวัดจากเครื่องวัดฝุ่นจะเป็นตัวเลขอย่างชัดเจน แสดงข้อสรุปปริมาณฝุ่นขนาดต่างๆ ในพื้นที่และขนาดอนุภาคในอากาศที่สอดคล้องของวัสดุเหล่านั้น

เครื่องวัดฝุ่นมีความสำคัญอย่างไร?

เครื่องวัดฝุ่น (Particle Counter) เป็นอุปกรณ์ เครื่องมือวัดคุณภาพอากาศ ที่ใช้ช่วยในการตรวจวัดปริมาณฝุ่น สามารถตรวจค่า PM2.5 และ PM10

• เครื่องวัดฝุ่นละอองในอากาศเป็นอุปกรณ์ที่ช่วยวัดความเข้มข้นของอนุภาคในอากาศ และระบุจำนวนอนุภาคในอากาศที่มีขนาดที่แน่นอน และสรุปข้อสรุปตามวัสดุที่ทราบในพื้นที่และขนาดอนุภาคในอากาศที่สอดคล้องกันของวัสดุเหล่านั้น
• เครื่องวัดฝุ่นช่วยให้เราสามารถเลี่ยงการสัมผัสกับกลุ่มมลพิษทางอากาศต่างๆ ที่เป็นอันตราย เช่น ควันพิษ ไอพิษ ไอเสีย ฝุ่นละอองในอากาศ ที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ
• ตัววัดฝุ่นจะช่วยเลี่ยงฝุ่นที่มาจากการเผาไหม้ และติดไฟได้ ซึ่งถือเป็นความเสี่ยงด้านความปลอดภัยที่ร้ายแรงต่อคนงานในโรงงานอุตสาหกรรมต่างๆ เช่น การเกษตร การผลิตสารเคมี ยา การผลิตเฟอร์นิเจอร์และสิ่งทอ การผลิตพลังงานจากเชื้อเพลิงฟอสซิล การรีไซเคิล งานโลหะ การผลิตสารเติมแต่ง และการพิมพ์ 3 มิติ
• ใช้เพื่อตรวจวัดค่าฝุ่น เพื่อให้แน่ใจว่ามีการดูแลทำความสะอาดที่ดีมีมาตรฐานภายในโรงงาน

เครื่องวัดฝุ่น มีส่วนช่วยเรื่อง PM อย่างไร?

 PM หรือ Particulate Matter คือ ค่าฝุ่นละออง หรือที่เรียกอีกอย่างว่ามลพิษทางอนุภาค เป็นการผสมของอนุภาคของแข็งและของเหลวที่พบในอากาศ อนุภาคบางอย่าง เช่น ฝุ่น สิ่งสกปรก เขม่า หรือควันที่มีขนาดใหญ่ หรือแบบที่จะมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า แต่บางอนุภาคจะมีขนาดเล็กมากที่สามารถตรวจจับได้เฉพาะใช้กล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนเท่านั้น และสำหรับฝุ่นขนาด PM2.5 และ PM10 สามารถตรวจวัดได้จากเครื่องวัดฝุ่นละอองในอากาศ ในจำนวนนี้ฝุ่นที่มีอนุภาคเส้นผ่านศูนย์กลางน้อยกว่า 2.5 ไมโครเมตร หรือที่เรียกกันว่าอนุภาคละเอียด หรือก็คือ PM2.5 ซึ่งถือว่ามีความเสี่ยงต่อสุขภาพมากที่สุด

อนุภาค PM เหล่านี้มีจะมีขนาดและรูปร่างที่หลากหลาย ซึ่งสามารถประกอบขึ้นจากสารเคมีต่างๆ ได้หลายร้อยประเภท บางส่วนจะถูกปล่อยออกมาโดยตรงจากแหล่งกำเนิด เช่น สถานที่ก่อสร้าง ถนน ทุ่งนา ปล่องไฟ

โดยเหล่าอนุภาคส่วนใหญ่ที่ก่อตัวในชั้นบรรยากาศอันเป็นผลมาจากปฏิกิริยาที่ซับซ้อนของสารเคมีต่างๆ เช่น ซัลเฟอร์ไดออกไซด์ และไนโตรเจนออกไซด์ ซึ่งสารเหล่านี้เป็นมลพิษที่ปล่อยออกมาจากโรงไฟฟ้า อุตสาหกรรม และรถยนต์ สามารถตรวจสอบได้ด้วยเครื่องมือวัดคุณภาพอากาศที่ตรวจค่า PM2.5 

• เครื่องวัดฝุ่นจะช่วยวัดฝุ่นละอองชนิดต่างๆ ได้ รวมถึง PM2.5
• เครื่องวัดฝุ่นจะแสดงหน่วย μg วัดปริมาณ และน้ำหนักของฝุ่น และ μm วัดจำนวนของฝุ่น
• ตัวแสดงของหน่วย μg ในเครื่องวัดฝุ่นจะช่วยวิเคราะห์ได้ว่าอันตรายต่อร่างกายแค่ไหน
• เครื่องวัดฝุ่นได้รับการออกแบบมาให้ใช้งานได้ง่าย เหมาะสำหรับผู้ที่กำลังมองหาเครื่องวัดฝุ่น PM2.5 และผู้ที่อยากลองวัดฝุ่นในห้อง เพื่อตรวจสอบว่าสะอาด และปลอดภัยกับร่างกายเราหรือไม่

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับเครื่องวัดฝุ่น

AQI เกี่ยวข้องกับเครื่องวัดฝุ่นอย่างไร?

AQI / Air Quality Index คือ ดัชนีสำหรับการรายงานคุณภาพของอากาศในแต่ละวัน ซึ่งคล้ายกับเครื่องวัดฝุ่น โดย AQI จะเป็นตัววัดค่าฝุ่นว่ามลพิษทางอากาศในท้องถิ่นขณะนั้นจะมีผลกระทบต่อสุขภาพหรือไม่ อย่างไร ในระยะเวลาอันสั้น โดยค่า AQI นี้ จะรวมถึงมลพิษทางอากาศอื่นๆ ที่ไม่ใช่แค่ฝุ่น pm ด้วย เช่น ก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ ซัลเฟอร์ไดออกไซด์ ไนโตรเจนไดออกไซด์ เป็นต้น ซึ่ง AQI จะใช้คำนวณมลพิษหลัก 5 ประเภท ตามมาตรฐานคุณภาพอากาศแห่งชาติ ดังนี้

• โอโซนระดับพื้นดิน
• มลภาวะของอนุภาค/ฝุ่นละออง (PM2.5/pm 10)
• คาร์บอนมอนอกไซด์
• ซัลเฟอร์ไดออกไซด์
• ไนโตรเจนไดออกไซด์

เครื่องวัดฝุ่นที่ใช้ในบ้านและโรงงานต่างกันอย่างไร?

โดยทั่วไปปริมาณมลพิษภายในบ้านและโรงงานย่อมมีขนาดที่แตกต่างกันตามการใช้งาน ดังนั้นจึงควรเลือกเครื่องวัดฝุ่นที่เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมนั้นๆ เพราะเครื่องวัดฝุ่นก็มีอยู่หลากหลายรูปแบบให้เลือก โดยเราสามารถเลือกได้จากจุดประสงค์การใช้งาน เช่น แบบวัดฝุ่นในห้อง หรือ แบบเครื่องวัดฝุ่นในโรงงาน เพื่อให้ได้ใช้ประสิทธิภาพและการวัดค่าที่เหมาะสมและถูกต้อง 

สรุปเกี่ยวกับเครื่องวัดฝุ่น

หากมองด้วยสายตา เราอาจจะรู้สึกว่าฝุ่นละอองไม่ได้มีอันตรายต่อมนุษย์ขนาดนั้น แต่หากเป็นฝุ่นละอองที่มีขนาดเล็กกว่า 10 ไมครอน ซึ่งทราบค่าได้จากเครื่องวัดฝุ่นเท่านั้น โดยจะส่งผลกระทบต่อระบบหายใจของเราได้โดยตรง ทำให้ระคายเคืองจมูก ไอ จาม ซึ่งฝุ่นละอองที่มีขนาดเล็กมากๆ เมื่อมีการสูดดมจะทำให้เข้าสู่ร่างกายได้ง่าย และไปสะสมในปอด และเลือด ทำให้การทำงานของร่างกายเสื่อมลง ดังนั้นการตรวจวัดฝุ่นด้วยเครื่องวัดฝุ่นจึงถือว่ามีความสำคัญมาก เพื่อควบคุมปัญหามลพิษที่อาจจะเกิดขึ้นได้ และช่วยให้เราหายใจได้อย่างปลอดภัย